Vết sẹo và bức thư chưa gửi

Giữa những trang sử hào hùng về cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, người ta thường nhắc đến những chiến dịch vang dội, những bản doanh rực lửa hay những đại thắng mùa xuân. Nhưng khi ngồi trò chuyện với Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Văn Tám trong căn nhà nhỏ tại miền Tây Nam Bộ, ông lại hiếm khi nhắc đến những tấm huân chương hay chiến công hiển hách. Với ông, ký ức sâu đậm nhất, ám ảnh nhất và cũng thiêng liêng nhất của một thời trai trẻ không nằm trên giấy tờ, mà hằn sâu thành một vết sẹo dài trên cơ thể và đọng lại trong ánh mắt ngập ngừng của người đồng đội cũ đã nằm lại chiến trường.

Năm nay, ông Tám đã bước sang tuổi bát tuần. Mái tóc ông bạc trắng như mây mùa đông, đôi bàn tay gân guốc, chai sần từng ôm súng diệt xe tăng địch nay run run pha chén trà xanh mời khách. Khi chúng tôi ngỏ ý muốn nghe lại những câu chuyện về một thời lửa đạn, ông trầm ngâm nhìn ra khoảng sân ngập nắng, nơi những chậu hoa giấy đang nở rộ, rồi chậm rãi mở ra một góc khuất sâu kín trong tâm hồn người lính.

Đó là một buổi chiều cuối mùa mưa năm 1968, tại vùng đất Mộc Hóa khốc liệt. Đơn vị của ông Tám nhận lệnh bám trụ để cản đường tiến của địch, bảo vệ tuyến hành lang vận tải cho các lực lượng chủ lực rút lui an toàn. Trận chiến diễn ra không cân sức khi địch huy động cả máy bay yểm trợ và pháo binh bắn phá liên hồi, biến một dải đất xanh tươi thành chảo lửa khói mịt mù.

Trong một đợt phản công giáp lá cà, khi ông Tám đang rướn người nhô lên khỏi giao thông hào để hướng dẫn đồng đội bám sát mục tiêu, một tiếng nổ chói tai vang lên ngay sát bên cạnh. Ánh chớp lóa mắt và luồng sức nóng kinh hoàng hất văng ông xuống rãnh bùn. Một mảnh pháo sắc lẹm đã cắm thẳng vào bụng ông, xé rách lớp áo trận và làm tổn thương nặng nề vùng nội tạng.

Giữa vòng vây của địch, khi khói đạn còn chưa tan và tiếng súng liên thanh vẫn rít lên từng hồi bên tai, ranh giới giữa sự sống và cái chết lúc bấy giờ mỏng manh như sợi tóc. Không có thuốc mê, không có dụng cụ y tế dã chiến, đội ngũ y bác sĩ tuyến sau lúc ấy ở quá xa, còn đồng đội thì đang bận bịu chống trả những đợt tiến công như vũ bão của kẻ thù. Bất chợt, một nỗi sợ nghẹt thở không phải vì cái chết, mà vì nỗi sợ tiếng rên đau đớn của mình sẽ làm lộ vị trí ẩn nấp của cả tiểu đội.

Nghĩ đến các anh em đang bám trụ xung quanh, ông Tám nghiến chặt răng, dồn toàn bộ chút sức lực cuối cùng còn sót lại. Ông với tay giật lấy một góc áo trận bị rách tươm, vo tròn lại rồi nhét chặt vào miệng để tự cắn. Trong cơn đau xé thịt xé da, mồ hôi vã ra như tắm, tay chân co giật, ông tự tay ấn mảnh ruột bị tổn thương vào lại bên trong, rồi dùng một dải băng cá nhân và bùn đất để cố định tạm vết thương. Cơn đau thấu xương thấu tủy ấy khiến ông ngất lịm đi lúc nào không hay.

Định kỳ diệu đã giữ ông lại với cuộc đời sau nhiều ngày nằm trong hầm tối điều trị cầm chừng. Thế nhưng, điều khiến ông Tám ám ảnh và day dứt nhất cho đến tận bây giờ, suốt hơn nửa thế kỷ qua, không phải là những cơn đau nhức nhối mỗi khi trái gió trở trời hành hạ cơ thể, mà là hình ảnh của cậu chiến sĩ trinh sát trẻ tuổi tên Hoà – người lính quê tận Quảng Bình, vừa tròn mười bảy tuổi.

Trong trận đánh hôm đó, Hoà chính là người đã không quản hiểm nguy, lao ra giữa làn đạn rát bạc để kéo ông Tám về hầm. Nhưng khi vừa đưa được đội trưởng vào khu vực an toàn, một viên đạn của kẻ thù đã xuyên ngực Hoà. Em ngã gục ngay trên vai ông, máu thấm đẫm cả vạt áo.

Trước khi trút hơi thở cuối cùng, tay Hoà run run thò vào túi ngực áo trinh sát đã rách nát, lôi ra một bức thư viết dở trên trang giấy học trò nhàu nát ngấm đầy máu. Hoà nhìn ông Tám bằng đôi mắt long lanh nước, thều thào không thành tiếng: "Đội trưởng... mẹ em ở quê nhà... chắc đang ngóng tin em... Bức thư này em viết chưa kịp gửi... anh... anh hứa mang về cho mẹ giúp em nhé..." Câu nói chưa dứt thì bàn tay cậu chiến sĩ trẻ buông thõng, đôi mắt vẫn mở to hướng về phía phương Bắc xa xôi.

Thời gian trôi qua, chiến tranh đã lùi vào dĩ vãng, vết thương trên bụng ông Tám giờ đây chỉ còn là một vết sẹo dài lồi lõm, sần sùi hằn sâu dưới lớp áo. Nhưng mỗi lần nhìn lại vết sẹo ấy, hoặc mỗi khi có dịp trở về thăm chiến trường xưa dự lễ giỗ đồng đội, lòng ông lại quặn thắt một nỗi niềm chưa trọn vẹn.

Chia tay người cựu binh già, nhìn dáng ông lững thững bước đi trong ánh chiều tà, chúng tôi nghẹn ngào nhận ra một sự thật lớn lao: Hòa bình mà chúng ta đang bình yên tận hưởng hôm nay mang hình hài của những vết thương chưa bao giờ lành hẳn, và được đánh đổi bằng cả những ước mơ, hoài bão còn dang dở của biết bao thế hệ thanh niên nằm lại giữa đại ngàn. Họ đã ngã xuống, để lại phía sau những bức thư chưa kịp gửi, nhưng tên tuổi và sự hy sinh của họ sẽ mãi mãi khắc ghi trong tâm trí của triệu triệu con dân đất Việt.