Tiểu thư Vi Kim Ngọc – con gái của quan Tổng đốc Thái Bình Vi Văn Định – đã làm một cuộc cách mạng trong giới trâm anh thế phiệt hồi đầu thế kỷ 20 khi dám xin cha từ hôn một thiếu gia danh giá để tự lựa chọn ý trung nhân của đời mình.Bà Vi Kim Ngọc đã làm cuộc cách mạng nữ quyền đầu tiên của thế kỷ XX khi dám xin cha mình sêu trả một hôn ước được sắp đặt từ thủa 13 để tự lựa chọn hôn nhân trên cơ sở của tình yêu. Đến bây giờ chuyện tình đẹp của bà Vi Kim Ngọc và ông Nguyễn Văn Huyên vẫn khiến con cháu và những người biết chuyện ngưỡng mộ.Quan Tổng đốc Vi Văn Định tuy nổi tiếng nghiêm khắc trong cuộc sống gia đình nhưng lại là người tiếp thu văn minh phương Tây từ rất sớm. Các cô con gái của cụ đều được dạy dỗ theo lối Tây học, được học tiếng Pháp, học đàn piano, học vẽ, học nhảy đầm… Vì thế, tiểu thư Vi Kim Ngọc ngay từ nhỏ đã “cầm kỳ thi họa”. Khi cụ Vi còn làm quan ở Hưng Yên, cứ đều đặn hàng tuần, cụ sai người đưa con gái lên Hà Nội học. Cô giáo của tiểu thư Vi Kim Ngọc từng kể lại ấn tượng sâu đậm về cô học trò xuất thân lá ngọc cành vàng rằng: “Cái làm tôi thích thú nhất là Ngọc đánh dương cầm hay, lại biết vẽ, tính tình ý nhị nhẹ nhàng. Theo tôi, thật là một người lý tưởng…”.
Tiếng thơm của ái nữ nhà quan Tổng đốc nổi tiếng khắp vùng. Năm tiểu thư Vi Kim Ngọc 13 tuổi, hai họ Vi và họ Dương đã hứa hôn. Thiếu gia Dương Thiệu Tước là một thanh niên ưu tú, nổi tiếng trong giới tân nhạc lúc bấy giờ. Ông nội của Dương Thiệu Tước nguyên là quan Tổng đốc Nam Định Dương Khuê (người bạn thân của nhà thơ Nguyễn Khuyến). Tuy nhiên, vào năm 16 tuổi, trước ảnh hưởng của “làn gió mới” khi các nữ nhân theo Tây học ngày càng nhiều, tiểu thư Vi Kim Ngọc đã đấu tranh với cha mình để từ chối hôn ước này. Cô tiểu thư xinh đẹp chỉ một lòng mơ ước “chọn người tài đức để trao gửi thân, nếu không gặp được đấng nam nhi hào hùng thì thà ở một mình suốt đời”.Cô tiểu thư Vi Kim Ngọc đã đấu tranh với cha, từ chối cuộc hôn nhân sắp đặt để đợi gặp được người tài đức cũng như tìm được hạnh phúc đích thực của mình.Điều bất ngờ là cụ Vi Văn Định đã đồng ý trả lễ hứa hôn trong 3 năm theo truyền thống để con gái tự chọn người yêu. Lúc bấy giờ, hủy hôn là điều cấm kị, bởi việc này ảnh hưởng tới danh dự của nhà trai lẫn nhà gái. Nhưng vì tôn trọng hạnh phúc của con, quan Tổng đốc đã có hành động vượt ra khỏi khuôn khổ Nho giáo thông thường.Năm 1935, trước khi GS Nguyễn Văn Huyên về nước, một người bạn của tiểu thư Vi Kim Ngọc đã đưa cho bà xem bức ảnh chân dung chàng trai 30 tuổi rất mực tuấn tú, giới thiệu là Tiến sĩ Văn khoa, lại còn có bằng cử nhân Luật. Bà Kim Ngọc nhận lời gặp gỡ. Ai ngờ vừa gặp, cặp trai tài gái sắc đã cảm mến nhau, “tình trong như đã mặt ngoài còn e”.Theo lời kể của GS Nguyễn Văn Huy, ông Huyên và bà Kim Ngọc đã có cuộc tiếp xúc riêng đầu tiên tại Thụy Khuê, trong tư gia một người bạn gái là con gái của học giả Nguyễn Văn Vĩnh. “Hôm ấy cha tôi đến cùng GS Nguyễn Mạnh Tường. Đó là lần đầu tiên cha mẹ tôi nói chuyện riêng với nhau. Sau đó cha tôi bỏ ông Nguyễn Mạnh Tường ở lại, đưa mẹ tôi lên xe hơi riêng, đi dạo mát vòng quanh Hà Nội”.Thời gian sau đó, tiểu thư Vi Kim Ngọc vẫn sống chủ yếu tại Thái Bình. Nhớ người yêu, ông Nguyễn Văn Huyên cứ Chủ nhật là lái xe xuống thăm. Thời đó đường sá Hà Nội – Thái Bình đi lại khó khăn, đò phà nhiều, phải đi hơn nửa ngày mới tới nơi, nhưng chàng trai si tình không quản ngại vất vả.Có công đi lại có ngày nên duyên, vào năm 1936, đám cưới của tiểu thư Vi Kim Ngọc – con gái Tổng đốc Thái Bình Vi Văn Định – và Tiến sĩ Văn khoa Nguyễn Văn Huyên – em vợ của quan Khâm sai đại thần Phan Kế Toại – đã được diễn ra rất đình đám.
