Vị sứ thần vĩ đại Giang Văn Minh và cái chết ngẩng cao đầu

Vị sứ thần vĩ đại Giang Văn Minh và cái chết ngẩng cao đầu

Năm 1637, vua Lê Thần Tông cử Thám hoa Giang Văn Minh làm chánh sứ dẫn đầu đoàn sứ bộ sang nhà Minh (Trung Quốc). Lúc này, nhà Minh có ý hạch sách, bắt nước ta phải cống nạp người vàng để đền mạng cho tướng Liễu Thăng (người bị chém ở ải Chi Lăng thời Lam Sơn).

Trong buổi thiết triều tại Yến Kinh, hoàng đế nhà Minh ngạo mạn ra một vế đối để thử thách và hạ nhục sứ thần nước Nam:

"Đồng trụ chí kim đài lục mọc" (Cột đồng cột trụ nhà Hán dựng từ xưa, đến nay rêu đã mọc xanh).

Vế đối này gợi lại việc Mã Viện từng dựng cột đồng sau khi đàn áp cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, ý nói nước Nam mãi mãi bị khuất phục. Không hề run sợ, Giang Văn Minh lập tức đối lại một cách đanh thép:

"Đằng Giang tự cổ huyết do hồng" (Sông Bạch Đằng từ xưa máu giặc vẫn còn đỏ).

Vế đối nhắc lại những thất bại nhục nhã của các triều đại phương Bắc trên sông Bạch Đằng. Vua Minh vô cùng tức giận trước sự gan góc của Giang Văn Minh, bất chấp luật lệ ngoại giao đã hạ lệnh trám đường vào miệng và tai ông rồi hành hình một cách tàn bạo. Khi thi hài ông được đưa về nước, vua Lê Thần Tông đã đến tận nơi bái lạy và khóc rằng: "Sứ thần không làm nhục mệnh vua, xứng đáng là anh hùng thiên cổ".