VỊ XUYÊN – BẢN HÙNG CA BẤT TỬ NƠI BIÊN CƯƠNG TỔ QUỐC
VỊ XUYÊN – BẢN HÙNG CA BẤT TỬ NƠI BIÊN CƯƠNG TỔ QUỐC
Có những vùng đất khi đặt chân đến, người ta không chỉ nhìn thấy núi cao, vực sâu hay những cánh rừng xanh thẳm, mà còn cảm nhận được hơi thở của lịch sử. Vị Xuyên, nơi địa đầu Tổ quốc, là một vùng đất như thế. Nơi đây từng chứng kiến những năm tháng chiến tranh vô cùng khốc liệt, nơi hàng nghìn người lính đã gửi lại tuổi thanh xuân, máu xương và cả cuộc đời mình để giữ từng mỏm đá, từng điểm cao, từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.
Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của Việt Nam bắt đầu từ tháng 2 năm 1979. Sau đó, tại Hà Giang( Nay là tỉnh Tuyên Quang), đặc biệt là khu vực Vị Xuyên – Thanh Thủy, chiến sự tiếp diễn dai dẳng và trở nên đặc biệt ác liệt trong những năm 1984–1989. Những điểm cao như 468, 685, 772, 1030… trở thành những địa danh khắc sâu vào lịch sử quân đội và lịch sử dân tộc. Bộ Quốc phòng xác định Vị Xuyên là một trong những chiến trường ác liệt nhất của cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc.
Nơi mỗi tấc đất đều thấm máu người lính
Nếu chiến tranh là sự khốc liệt của bom đạn, thì Vị Xuyên là một trong những nơi mà sự khốc liệt ấy được đẩy lên đến tận cùng.
Địa hình núi đá hiểm trở khiến mỗi điểm cao trở thành một vị trí chiến lược. Những ngọn núi tưởng như vô tri đã trở thành chiến hào, trận địa và cũng là nơi hàng nghìn người lính chiến đấu, hy sinh. Pháo binh dội xuống liên tục. Những quả đạn pháo xé toạc núi rừng. Đất đá bị cày xới. Những con đường tiếp tế trở thành những tuyến đường sinh tử. Nhưng giữa mưa bom, bão đạn ấy, những người lính Việt Nam vẫn bám trụ.Họ chiến đấu không phải để giành lấy những vùng đất xa lạ. Họ chiến đấu để bảo vệ chính mảnh đất của quê hương mình.Đó là quê hương của những người mẹ, người cha; là mái nhà nơi những người vợ trẻ chờ chồng; là tiếng gọi thân thương của quê hương, là sự bình yên của hàng triệu người dân ở phía sau.Vì thế, mỗi mỏm đá ở Vị Xuyên không chỉ là một vị trí quân sự. Nó là một phần máu thịt của Tổ quốc.Tinh thần ấy được khắc lại bằng một câu nói đã trở thành biểu tượng của những người lính Vị Xuyên: “Sống bám đá, chết hóa đá, thành bất tử.” Dòng chữ được khắc trên bia tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên đã trở thành lời nhắc nhở các thế hệ hôm nay về ý chí kiên cường của những người đã chiến đấu nơi đây.
Ngày 12 tháng 7 – ký ức không thể nào quên
Trong lịch sử Mặt trận Vị Xuyên, ngày 12 tháng 7 năm 1984 là một dấu mốc đặc biệt đau thương và hào hùng.
Đó là ngày mở đầu chiến dịch MB-84, khi quân ta tổ chức phản kích nhằm giành lại các điểm cao chiến lược đã bị đối phương đánh chiếm. Trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt. Hàng loạt đơn vị bộ đội được tung vào trận địa trong điều kiện chiến đấu đặc biệt khó khăn. Ngày hôm ấy đã trở thành một trong những ngày đẫm máu nhất trên Mặt trận Vị Xuyên.
Theo các tư liệu được công bố, hơn 1.000 cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh trong trận chiến ngày 12 tháng 7 năm 1984; riêng Sư đoàn 356 có 593 cán bộ, chiến sĩ vĩnh viễn nằm lại nơi núi rừng Vị Xuyên. Vì vậy, ngày 12 tháng 7 hằng năm trở thành ngày “giỗ trận” của những người lính từng chiến đấu tại mặt trận này.
Đằng sau những con số là những cuộc đời. Đó là những người lính tuổi đôi mươi vừa rời mái trường, rời quê hương để khoác lên mình màu xanh áo lính. Có người chưa kịp trở về gặp mẹ. Có người chưa kịp cưới người con gái mình yêu. Có người chưa kịp nhìn thấy đứa con đầu lòng. Họ nằm lại giữa những vách đá, trong những chiến hào, giữa những cánh rừng biên giới.Tuổi thanh xuân của họ dừng lại ở Vị Xuyên. Nhưng sự hy sinh ấy không bao giờ dừng lại. Bởi từ máu xương của họ, biên cương được giữ vững. Từ sự hy sinh ấy, những thế hệ sau được sống trong hòa bình. Và từ những cái tên đã hóa thành bất tử, dân tộc Việt Nam có thêm một trang sử để tự hào.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những con số về Vị Xuyên vẫn khiến mỗi người Việt Nam hôm nay phải lặng người. Theo các nguồn chính thống, trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới tại mặt trận Vị Xuyên, hơn 4.000 cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh và hơn 9.000 người lính bị thương. Nhiều khu vực bị bom mìn cày xới, hoang hóa trong nhiều năm sau chiến tranh.
Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên được xây dựng từ năm 1990. Nơi đây hiện là nơi yên nghỉ của gần 2.000 liệt sĩ và một mộ tập thể các liệt sĩ đã hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc.
Thế nhưng, có những người lính vẫn chưa trở về. Theo các tư liệu gần đây, hơn 1.000 hài cốt liệt sĩ tại chiến trường Vị Xuyên vẫn chưa được tìm thấy. Những người mẹ đã bạc mái đầu, những người vợ đã đi qua cả cuộc đời, những người con đã trưởng thành vẫn đau đáu một niềm mong mỏi: một ngày nào đó, người thân của mình sẽ được trở về với quê hương. Vì thế, mỗi lần đến Vị Xuyên, mỗi nén hương được thắp lên không chỉ là một nghi thức tưởng niệm. Đó là lời gọi người đã khuất. Và cũng là lời hứa của thế hệ hôm nay rằng: Tổ quốc sẽ không bao giờ quên các anh: “Những người lính đã biến đá thành thành đồng”
Vị Xuyên hôm nay – bình yên được đánh đổi bằng máu xương
Hôm nay, Vị Xuyên đã khoác lên mình một diện mạo khác. Những con đường mới mở ra. Cuộc sống của đồng bào ngày càng đổi thay. Những bản làng vùng biên từng chịu đựng bom đạn nay đang hướng về tương lai. Nhưng giữa sự bình yên ấy, những địa danh năm xưa vẫn còn đó. Điểm cao 468, Thanh Thủy, Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên,…Những địa danh ấy giống như những trang sách không lời của lịch sử. Chỉ cần đứng trước những hàng bia mộ, người ta sẽ hiểu rằng hòa bình chưa bao giờ là điều tự nhiên mà có. Hòa bình được đánh đổi bằng máu - Độc lập được đánh đổi bằng máu - Chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ cũng được bảo vệ bằng máu của biết bao thế hệ người Việt Nam.
Bởi vậy, sự tri ân đối với những người đã hy sinh không chỉ nằm ở những ngày tháng Bảy, không chỉ trong những nén hương tại nghĩa trang. Tri ân còn là trách nhiệm của những người đang sống. Là biết trân trọng hòa bình. Là biết yêu quê hương bằng những việc làm cụ thể. Là giữ gìn từng tấc đất, từng vùng biển, vùng trời của Tổ quốc. Là giáo dục thế hệ trẻ hiểu rằng phía sau mỗi lá cờ Tổ quốc tung bay trong gió là lịch sử của hàng triệu con người đã hy sinh để bảo vệ nó.
