Việt Bắc Thu - Đông 1947: Bẻ Gãy Gọng Kìm Thực Dân, Bảo Vệ Căn Cứ Địa Kháng Chiến
Đặng Mai Phương
Thu Đông năm 1947, thực dân Pháp huy động một lực lượng quân sự quy mô lớn gồm 12.000 quân tinh nhuệ, trang bị máy bay, tàu chiến và xe thiết giáp hiện đại nhằm mở Chiến dịch Clô-stơ-ram (Clostermann) tấn công lên Việt Bắc. Mục tiêu của địch là tiêu diệt cơ quan đầu não kháng chiến, tiêu diệt quân chủ lực của ta và nhanh chóng khóa chặt biên giới Việt - Trung để kết thúc chiến tranh trong vòng "vài tuần".
Để thực hiện ý đồ này, Pháp tạo thành một gọng kìm khép chặt lấy căn cứ địa Việt Bắc từ hai phía:
Cánh quân dù (Dù nhảy): Đổ bộ bất ngờ xuống Bắc Kạn, Chợ Mới, Chợ Rồn để vây bắt Trung ương Đảng và Chính phủ.
Cánh quân bộ (Gọng kìm phía Đông): Binh đoàn Bô-phơ-rê tiến từ Lạng Sơn lên Cao Bằng rồi ngoặt xuống Bắc Kạn.
Cánh quân thủy (Gọng kìm phía Tây): Binh đoàn Cô-nhung ngược sông Hồng, sông Lô tiến lên Tuyên Quang, Chi Chiêm.
Trước tình thế hiểm nghèo, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Ban Thường vụ Trung ương Đảng đã chủ trì cuộc họp khẩn và ra chỉ thị lịch sử: "Phải đập tan cuộc tấn công mùa đông của giặc Pháp!". Đại tướng Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ huy trận chiến, đề ra phương châm "chủ động, linh hoạt", chia nhỏ lực lượng để đánh du kích, phục kích chặn đầu và bẻ gãy từng gọng kìm của địch.
Trên hướng sông Lô, các chiến sĩ ta dùng trận địa pháo binh tại Đoan Hùng, Khe Lau bắn chìm nhiều tàu chiến và ca-nô Pháp, biến dòng sông Lô thành "nghĩa địa" chứa xác tàu địch, làm tê liệt hoàn toàn cánh quân thủy.
Trên đường bộ (Đường số 4), quân ta liên tục phục kích tại Đèo Bông Lau, Mông Tự, đánh tan các đoàn xe tiếp tế, cắt đứt sự phối hợp của binh đoàn phía Đông. Ở lòng chảo Bắc Kạn, bộ đội du kích phân tán lực lượng, "tiêu hao, tiêu diệt" từng toán quân dù khiến chúng rơi vào thế bị bao vây, thiếu tiếp tế và hoảng loạn.
Sau hơn hai tháng chiến đấu kiên cường (từ tháng 10 đến tháng 12 năm 1947), gọng kìm đôi của Pháp bị bẻ gãy hoàn toàn. Địch buộc phải tháo chạy khỏi Việt Bắc vào ngày 22 tháng 12 năm 1947. Quân và dân ta đã loại khỏi vòng chiến đấu hơn 6.000 tên địch, bắn rơi 16 máy bay, bắn chìm 11 tàu chiến và ca-nô.
Thắng lợi của Chiến dịch Việt Bắc Thu - Đông 1947 có ý nghĩa chiến lược to lớn: bảo vệ an toàn tuyệt đối cho Trung ương Đảng và Bác Hồ, giữ vững căn cứ địa kháng chiến. Trận chiến này đã làm phá sản hoàn toàn chiến lược "Đánh nhanh, thắng nhanh" của thực dân Pháp, buộc chúng phải chuyển sang đánh lâu dài và đưa cuộc kháng chiến chống Pháp của dân tộc ta bước sang một giai đoạn mới — giai đoạn trường kỳ và chắc thắng.
