Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

Việt Nam giải phóng quân - Nhớ lại bước khởi đầu (1)

Cuốn sách "Việt Nam Giải phóng quân - Nhớ lại bước khởi đầu” được biên soạn là việc làm nhỏ góp phần kỷ niệm những ngày lễ lớn của đất nước, của quân đội trong hai năm 1994 - 1995. Đây là cuốn sách tập hợp nhiều hồi ức và một sôi bài nghiên cứu về thời kỳ đầu của quân đội ta. Tác giả chính của sách là các nhà cách mạng lão thành, các cán bộ, chiến sĩ Việt Nam Giải phóng quân - những người đã tham gia cách mạng từ năm 1944 trở về trước, giờ đây râu tóc đã bạc phơ. Khắc phục độ l

Lai Châu03/07/2026Quân đội nhân dân (xã sìn hồ)3 lượt xem0 lượt chia sẻ
- Những hoạt động quân sự và công tác chính trị của đội du kích Pác Bó, Cứu quốc quân, đội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân và đội du kích Ba Tơ.

- Những trận đánh của Việt Nam Giải phóng quân góp phần giải phóng và bảo vệ Khu giải phóng Việt Bắc và trong Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945.

Ngoài ba phần chính, tập sách còn có một số tư liệu quý có liên quan đền hoạt động của Việt Nam Giải phóng quân trước đây và một sôi thông tin về những lần họp mặt gần đây của các thành viên Việt Nam Giải phóng quân.

Qua các hồi ức của một số đồng chí cách mạng lão thành và lão chiến binh Việt Nam Giải phóng quân, bạn đọc sẽ hiểu rõ hơn tầm quan trọng của công cuộc vận động tập hợp quần chúng vùng lên đánh đuổi thực dân Pháp và quân phiệt Nhật. Đây thực sự là cả một cuộc cách mạng, là một sự nghiệp lâu dài vô cùng khó khăn gian khổ, ác liệt, đầy máu và nước mắt của dân ta. Nếu công cuộc chuẩn bị này bị đế quốc dập tắt thì chưa thể nói đến sự kiện lịch sử Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 sau này. Bạn đọc có thêm tư liệu để hiểu rõ hơn đường lối quan điểm cơ bản của cuộc cách mạng giải phóng dân tộc ở nước ta; cuộc cách mạng đó đã được tiên hành theo Nghị quyết hội nghị Trung ương lần thứ 8, tháng 5 năm 1941 tại Pác Bó, với đường lối chiến lược, sách lược đúng đắn và khôn khéo của Đảng và Bác Hồ, đoàn kết tất cả các dân tộc xây dựng căn cứ đia và lực lông vũ trang cách mạng, mở đường Nam tiến, thành lập Khu Giải phóng chuẩn bị vũ trang khởi nghĩa, đón thời cơ giành chính quyền về tay nhân dân.

Bạn đọc sẽ thấy rõ hơn quân đội ta là đội quân "Từ nhân đần mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu" với những khẩu hiệu cơ bản: "Có dân là có tất cả”, “Người trước súng sau”, "Quân và dân như cá với nuộc" đã được thực tế lịch sử chứng minh. Qua một số bài viết về các trận chống càn và đánh đồn của thực dân Pháp và quân phiệt Nhật trong phần II và III, bạn đọc sẽ hiểu rõ hơn lực lượng vũ trang còn non trẻ của chúng ta mưu trí và anh dũng chiên đấu, đánh giặc quyết liệt - một mất một còn để chẳng những tồn tại được mà còn ngày càng lớn mạnh, đủ sức chớp lấy thời cơ một cách nhạy bén và kịp thời cùng toàn dân giành được thắng lợi vẻ vang trong Tổng khởi nghĩa tháng Tám.

Toàn bộ các thông tin của cuộn sử liệu "Việt Nam Giải phóng quân - Nhớ lại bước khởi đầu” góp phần làm sáng tỏ giá trị lịch sử của Cách mạng tháng Tám; từ đó bác bỏ quan điểm của một sô học giả, chính khách, tướng lĩnh nước ngoài cho rằng thắng lợi của Cách mạng tháng Tám của ta là một sự “ăn may”.

Do những khó khăn khách quan và chủ quan, sách "Việt Nam Giải phóng quân - Nhớ lại bước khởi đầu” chưa đề cập được đền các chiến khu khác ở miền Bắc Đông Dương như chiến khu Đông Triều, chiến khu Hòa - Ninh - Thanh, cũng như vấn đề A.T.K (an toàn khu) - một hình thức khá độc đáo của công cuộc xây dựng căn cử địa; chưa đề cập được phong trào khởi nghĩa vũ trang ở Trung Bộ (ngoài cuộc khởi nghĩa Ba Tơ) và Nam Bộ, cũng như phong trào khởi nghĩa vũ trang của quần chúng ở ngay các địa phương miền Bắc như trận đánh đồn Bần Yên Nhân (12-3-1945) và phong trào phá kho thóc Nhật, cứu đói ở A.T.K Bãi Sậy. Sách cũng chưa nói lên được vấn đề binh địch vận của Đảng trong giai đoạn Cách mạng tháng Tám và nhiều mặt tổ chức, hoạt động khác như quân giới, quân y, văn học nghệ thuật, báo chí... của quân đội ta.

Để xây dựng cuốn sách này, chúng tôi xin trích đăng lại chương "Con đường Nam tiến" trong hồi ký "Những chặng đường lịch sử" của Đại tướng Võ Nguyên Giáp và sưu tập một số bài đã đăng trong tạp chí Lịch sử quân sự và báo Nhân dân; còn các hồi ức và bài nghiên cứu khác là của các đồng chí cách mạng lão thành và các lão chiên binh Việt Nam Giải phóng quân tự việt hoặc kể cho người khác ghi. Mỗi đồng chí việt hồi ức đều xuất phát từ cương vị mình khi đó, từ thực tiễn hoạt động của mình và suy nghĩ riêng nên không tránh khỏi có ý kiến khác nhau về cùng một sự kiện. Với tính chất một tập sử liệu chúng tôi đều tôn trọng và đăng những ý kiến khác nhau để bạn đọc và nhất là các nhà sử học hiện nay và các thế hệ sau khách quan thẩm định.

Hơn nữa các sự kiện lịch sử xảy ra cách nay đã nửa thế kỷ. Những người viết đều ở tuổi "cổ lai hy", trí nhớ có phần sút kém.

Vì vậy bên cạnh cái nền cơ bản trung thực của sự kiện lịch sử không thể tránh khỏi những sai sót nhất định về thời gian, về địa danh và một số chi tiết phụ của sự kiện, về tên các nhân vật dẫn ra trong hồi ức. Đối với những điều chưa chính xác ấy, ban biên soạn đều có chú thích ở dưới bài để mong được bạn đọc xác định giúp. Rất mong các bạn đọc, nhất là các nhà cách mạng lão thành, các lão chiến binh Việt Nam Giải phóng quân nhận xét và bổ khuyết cho những sai sót để bảo đảm tính chính xác của tư liệu lịch sử.

Xin chân thành cảm ơn các tác giả của những tập hồi ức cá nhân đã được xuất bản, cho phép chúng tôi trích đăng lại một số chương, đoạn trong tập hồi ức của mình. Cảm ơn Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam đã tạo điều kiện thuận lợi hỗ trợ tái bản cuốn sử liệu "Việt Nam Giải phóng quân - Nhớ lại bước khởi đầu” nhân những ngày lễ lớn của đất nước ta trong hai năm 2004 - 2005. "Việt Nam Giải phóng quân - Nhớ lại bước khởi đầu” là tấm lòng của những đồng chí cách mạng lão thành, những "người lính già đầu bạc" gửi đến Quân đội nhân dân Việt Nam thân yêu. Hy vọng nó sưởi ấm thêm tình đồng đội, tình bạn chiên đấu, củng cố thêm lòng tin vào tương lai của quân đội ta, vào thắng lợi của công cuộc đổi mới do Đảng khởi xướng nhằm xây dựng một nước Việt Nam giàu đẹp cho chính thế hệ chúng ta và cho muôn đời con cháu mai sau.

BAN TUYẾN CHỌN, BIÊN SOẠN

« Sửa lần cuối: 30 Tháng Tư, 2020, 04:54:35 pm gửi bởi Giangtvx »

Logged

Giangtvx

Thượng tá
*
Bài viết: 25560

Re: Việt Nam giải phóng quân - Nhớ lại bước khởi đầu« Trả lời #1 vào lúc: 20 Tháng Mười Hai, 2016, 12:22:49 am »

THƯ NGỎ CỦA BAN LIÊN LẠC VIỆT NAM GIẢI PHÓNG QUÂN GỬI BẠN ĐỌC
Nửa thế kỷ xây dựng và chiến đấu đã trôi qua, Quân đội nhân dân Việt Nam từ một đội vũ trang nhỏ bé - 34 người đã trở thành một đội quân cách mạng hùng mạnh, chính quy, từng bước hiện đại, góp phần cùng toàn dân đánh thắng nhiều thế lực xâm lược hung bạo, giành lại độc lập chủ quyền, thống nhất Tổ quốc.

Nhân dịp kỷ niệm những ngày lễ lớn của đất nước, của quân đội trong hai năm 1994 - 1995, Ban liên lạc Việt Nam Giải phóng quân chỉ đạo và tổ chức tuyển chọn, biên soạn tập sử liệu: "Việt Nam Giải phóng quân - Nhớ lại bước khởi đầu” với mong muốn cung cấp thêm một số tư liệu đế bạn đọc hiểu rõ hơn về lực lượng vũ trang ta trong buổi đầu trứng nước và giai đoạn Cách mạng tháng Tám - một trong những thời điểm khó khăn nhưng cũng rất huy hoàng của cách mạng Việt Nam từ khi có Đảng.

Sở dĩ quân đội ta được như ngày nay là do Đảng Cộng sản Việt Nam - đứng đầu là Bác Hồ kính yêu có đường lối cách mạng giải phóng dân tộc đúng đắn, xây dựng khối đoàn kết dân tộc rộng rãi, vững chắc là Mặt trận Việt Minh, xây dựng lực lượng vũ trang, chủ trương dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng của đế quốc và tay sai.

Ngay từ khi mới ra đời, Đảng ta đã chủ trương xây dựng lực lượng vũ trang, xây dựng quân đội công nông để tiến hành đấu tranh vũ trang. Từ cao trào Xô viết Nghệ - Tĩnh (1930 - 1931) đã xuất hiện các đội Tự vệ Đỏ để bảo vệ lực lượng và chính quyền cách mạng. Đặc biệt từ cao trào vận động giải phóng dân tộc 1939 - 1945, lực lượng vũ trang cách mạng có bước phát triển mạnh. Cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn nổ ra (năm 1940), đội du kích Bắc Sơn ra đời, sau phát triển thành các trung đội Cửu quốc quân I, II, III. Sau khi Bác Hồ về nước, Người đích thân tổ chức và rèn luyện đội du kích ở Pác Bó (1941). Ở miền Nam, cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ bùng nổ, lực lượng vũ trang cách mạng ở Nam Bộ cũng hình thành.

Cuối năm 1944, Bác Hồ quyệt định hoãn cuộc vũ trang khởi nghĩa của Ban liên tỉnh ủy Cao - Bắc - Lạng vì "thời kỳ hòa bình phát triển cách mạng đã qua, nhưng thời kỳ toàn dân khởi nghĩa chưa đến; song từ hình thức chính trị tiến lên hình thức quân sự, phải có một hình thức thích hợp thì mới có thể đẩy phong trào tiến lên". Sau đó, Bác Hồ đã chỉ thị thành lập đội quân chủ lực đầu tiên của lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam.

Tên: Đội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân, nghĩa là chính trị trọng hơn quân sư. Đồng chí Võ Nguyên Giáp sau khi tổ chức và chỉ đạo 19 đội xung phong Nam tiến hoạt động thắng lợi, lại vinh dự được Đảng và Bác Hồ giao nhiệm vụ tổ chức, lãnh đạo và chỉ huy Đội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân.

Kết quả công cuộc Nam tiên của 19 đội xung phong là hai căn cứ cách mạng Cao Bằng và Bắc Sơn - Võ Nhai được khai thông những “con đường quần chúng cách mạng" mở rộng liên lạc với các tỉnh miền xuôi và phong trào cứu quốc của Mặt trận Việt Minh đang ngày càng phát triển. Tháng 2 năm 1944, trung đội Cứu quốc quân III được thành lập ở Khuổi Kịch (Tuyên Quang) thúc đẩy mạnh hoạt độn g vũ trang cách mạng ở Đại Từ (Thái Nguyên), Bắc Cạn, Tuyên Quang, Vĩnh Yên...

Năm 1945, đại chiến thế giới lần thứ hai buộc vào giai đoạn chót. Trên chiến trường Nam Thái Bình Dương, quân phiệt Nhật đang đà đại bại phải lật đổ Pháp, độc chiêm Đông Dương... Cuộc Nhật đảo chính Pháp ngày 9 tháng 3 năm 1945, về khách quan đã tạo thời cơ thuận lợi cho cách mạng Việt Nam. Với phong trào đấu tranh của quần chúng đuốc tổ chức và lực lượng vũ trang đã có, cách mạng Việt Nam có bước phát triển nhảy vọt. Chỉ vài tháng sau đã hình thành Khu giải phóng rộng lớn gồm sáu tỉnh Cao - Bắc - Lạng - Hà - Tuyên - Thái, thế đứng chân của lực lượng cách mạng ngày càng vững chắc.

Tháng 4 năm 1945, Hội nghị quân sự cách mạng Bắc Kỳ quyết định thống nhất Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân và Cứu quốc quân thành Việt Nam Giải phóng quân. Khu giải phóng Tân Trào thành Thủ đó của cách mạng, có Uỷ ban chỉ huy lâm thời Khu giải phóng...

Hội nghị toàn quốc của Đảng do lãnh tụ Hồ Chí Minh chủ trì họp ở Tân Trào từ ngày 13 đến 15 tháng 8 năm 1945, một lần nữu quyết định hợp nhất tất cả các lực lượng vũ trang cách mạng của Đảng vào Việt Nam Giải phóng quân. Ngày 13 tháng 8 năm 1945, Uỷ ban khởi nghĩa của Tổng bộ Việt Minh ban hành Quân lệnh số 1 về tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong toàn quốc.

Ngay sau Hội nghị toàn quốc của Đảng, ngày 16 tháng 8 năm 1945, Quốc dân đại hội khai mạc tại Tân Trào, nhất trí chủ trương Tổng khởi nghĩa giành chính quyền từ tay Nhật và tay sai trước khi quân Đồng Minh vào Đông Dương, quy định Quốc kỳ, Quốc ca, cử ra Chính phủ lâm thời của nước Việt Nam mới...

Hưởng ứng lệnh Tổng khởi nghĩa, cùng với quần chúng cần lao trong cả nước, Việt Nam Giải phóng quân đã nhất tề đứng lên, tạo thành khí thế cách mạng trời long đất lở. Chỉ trong vòng một tuần (19-8 đến 255-8-1945) nước Việt Nam nô lệ gần một thế kỷ đã thực sự trớ thành nước Việt Nam độc lập, tự do.

Các bạn Việt Nam Giải phóng quân, các bạn cựu chiến binh và bạn đọc thân mến, Ban liên lạc Việt Nam Giải phóng quân hy vọng qua tập sử liệu này các bạn sẽ hiểu thêm một số nét về sự lãnh đạo của Đảng đối với lực lượng vũ trang trong cao trào vận động giải phóng dân tộc, đội du kích Bắc Sơn (1940), đội du kích Pác Bó (1941), đội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân (1944), đội du kích Ba Tơ và đặc biệt là Việt Nam Giải phóng quân (1945).

Chúng tôi chân thành biết ơn Đại tướng Võ Nguyên Giáp, các lão đồng chí Việt Nam Giải phóng quân: Nông Văn Quang, Nông Van Lạc, Mai Trung Lâm, đặc biệt là nhóm tuyển chọn, biên soạn: Hồng Kỳ, Lê Thuỳ, Hoàng Thế Dũng, Kim Sơn đã dành nhiều tâm sức hoàn chỉnh tập sách; cảm ơn Cục Hàng không dân dụng Việt Nam cùng nhiều đơn vị, cá nhân đã hỗ trợ tích cực trong quá trình biên soạn, xuất bản.

Cảm ơn Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam đã tạo điều hiện để tập sách kịp đến với bạn đọc, thiết thực kỷ niệm những ngày lễ lớn.

Mời các bạn hãy đến với "Việt Nam Giải phóng quân - Nhớ lại bước khởi đầu" như ngược về một nhánh của suối nguồn cách mạng, gạn lọc những kinh nghiệm của các thế hệ đi trước, xác định cho mình ý thức trách nhiệm cao nhất của anh “Bộ đội Cụ Hồ”, cống hiến nhiều nhất cho công cuộc đổi mới đất nước của Đảng, của toàn dân, củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao bản lĩnh và hiệu lực của quân đội chính quy, cách mạng, hiện đại, sẵn sàng đánh bại mọi kẻ thù nếu chúng liều lĩnh xâm phạm chủ quyền Tổ quốc ta.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn