Viết tiếp câu chuyện thời hoa lửa

Tôi viết những dòng này trong một buổi chiều yên ả, khi tiếng trống trường đã lắng xuống, khi sân trường tiểu học chỉ còn lại những vệt nắng nghiêng và tiếng gió khẽ lay hàng bàng già. Trong khoảnh khắc rất đỗi bình yên ấy, tôi bỗng nghĩ nhiều đến những con người đã từng sống trong một thời không hề bình yên – thời hoa lửa.

Hoa lửa – đó không chỉ là hình ảnh của bom đạn, của khói lửa chiến tranh, mà còn là hoa của lý tưởng, của niềm tin, của những trái tim trẻ tuổi đã cháy lên vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Câu chuyện ấy tưởng chừng đã khép lại khi đất nước bước vào hòa bình, nhưng thực ra, nó chưa bao giờ kết thúc. Bởi mỗi thế hệ hôm nay đều đang viết tiếp câu chuyện ấy bằng cách sống, cách nghĩ và cách cống hiến của mình.

Tôi sinh ra khi đất nước đã hòa bình. Tuổi thơ tôi không nghe tiếng bom rơi, không thấy những mái nhà cháy đỏ trong đêm. Nhưng chiến tranh chưa bao giờ là điều xa lạ. Nó sống trong những câu chuyện của ông bà, trong ánh mắt trầm ngâm của cha mẹ mỗi khi nhắc đến quá khứ, trong những trang sách giáo khoa đã sờn mép vì thời gian.

Tôi còn nhớ rất rõ hình ảnh người ông của mình – một cựu chiến binh. Ông ít nói về chiến tranh, nhưng trên cơ thể ông là những vết sẹo không bao giờ lành. Có những đêm trái gió trở trời, ông lặng lẽ trở mình, đôi bàn tay gầy guộc nắm chặt, hơi thở gấp gáp như đang chạy giữa mưa bom. Khi ấy tôi còn nhỏ, chỉ biết ngồi bên, nắm tay ông và nghe ông khe khẽ kể về những người đồng đội đã mãi mãi nằm lại ở tuổi đôi mươi.

Ông bảo: “Có những người ra đi khi chưa kịp gọi trọn hai tiếng mẹ ơi.”

Câu nói ấy theo tôi suốt những năm tháng trưởng thành.

Thời hoa lửa là thời mà cái chết và sự sống chỉ cách nhau một làn ranh rất mỏng. Nhưng cũng chính trong hoàn cảnh khắc nghiệt ấy, con người đã sống đẹp nhất, cao cả nhất.

Họ là những chàng trai, cô gái mười tám, đôi mươi, gác lại giấc mơ học tập, gác lại những mối tình đầu còn dang dở để khoác ba lô ra trận. Họ đi không hẹn ngày về, nhưng mang theo một niềm tin sắt son: Tổ quốc nhất định sẽ độc lập, nhân dân nhất định sẽ tự do.

Trong bom đạn, họ vẫn hát. Trong gian khổ, họ vẫn yêu thương nhau như ruột thịt. Có những bức thư viết vội bên hầm hào, mực nhòe vì mưa rừng, chữ run vì lạnh, nhưng mỗi dòng đều sáng lên một niềm tin không gì dập tắt được.

Thời hoa lửa không chỉ là chiến tranh. Đó là bản anh hùng ca của lòng yêu nước, của sự hy sinh thầm lặng, của những con người bình thường làm nên điều phi thường.

Hôm nay, khi đứng trên bục giảng của Trường Tiểu học Duyên Hải, xã Diên Hà, tỉnh Hưng Yên, tôi thường nhìn vào ánh mắt trong veo của học trò và tự hỏi:
Chúng ta sẽ kể cho các em nghe về thời hoa lửa như thế nào?

Các em lớn lên trong hòa bình, quen với sách vở mới tinh, lớp học khang trang, bữa cơm đủ đầy. Chiến tranh với các em có khi chỉ là vài dòng chữ trong sách, vài thước phim tư liệu đen trắng. Nhưng nhiệm vụ của chúng tôi – những người thầy – là làm cho lịch sử ấy sống dậy bằng cảm xúc, bằng lòng biết ơn và bằng trách nhiệm công dân.

Viết tiếp câu chuyện thời hoa lửa, với tôi, không phải là cầm súng ra trận, mà là:

- Dạy các em biết trân trọng từng ngày đến lớp

- Dạy các em biết cúi đầu trước Quốc kỳ với lòng tự hào

- Dạy các em biết nói lời “cảm ơn” với những điều tưởng chừng rất đỗi bình thường

Bởi hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu xương của biết bao thế hệ đi trước.

Có người từng hỏi tôi: “Chiến tranh đã qua lâu rồi, sao phải nhắc mãi?”

Tôi nghĩ, bởi nếu quên đi thời hoa lửa, chúng ta sẽ không hiểu hết giá trị của hòa bình. Và nếu không hiểu, ta sẽ sống hời hợt, vô cảm trước những hy sinh lớn lao.

Viết tiếp câu chuyện thời hoa lửa hôm nay là:

- Người giáo viên tận tụy với từng trang giáo án

- Người bác sĩ trắng đêm giành giật sự sống

- Người công nhân miệt mài trong nhà máy

- Người nông dân bám ruộng đồng nuôi đất nước

Mỗi sự cống hiến thầm lặng đều là một bông hoa nở tiếp từ ngọn lửa năm xưa.

Thời hoa lửa không còn tiếng bom, nhưng vẫn cần ngọn lửa trách nhiệm, ngọn lửa trung thực, ngọn lửa khát vọng dựng xây đất nước giàu mạnh.

Nếu những người lính năm xưa có thể nhìn thấy chúng ta hôm nay, tôi tin họ không mong chúng ta sống trong hào quang chiến thắng, mà mong:

- Chúng ta sống tử tế

- Chúng ta biết yêu thương

- Chúng ta biết giữ gìn hòa bình bằng trí tuệ và nhân cách

Họ đã hoàn thành sứ mệnh của mình. Phần còn lại là trách nhiệm của thế hệ hôm nay và mai sau.

Bài viết này không chỉ là một bài dự thi. Với tôi, đây là một lời tri ân, một lời nhắc nhở chính bản thân mình:
Hãy sống xứng đáng với những gì đã được đánh đổi.

Mỗi lần kể cho học sinh nghe về những anh hùng liệt sĩ, tôi luôn nhìn thật lâu vào ánh mắt các em. Tôi tin rằng, ở đâu đó trong trái tim non nớt ấy, một hạt mầm yêu nước đang được gieo xuống – lặng lẽ nhưng bền bỉ.

Và như thế, câu chuyện thời hoa lửa vẫn đang được viết tiếp – không bằng bom đạn, mà bằng lòng người.

Kính thưa Ban Tổ chức, kính thưa quý vị đại biểu!

“Viết tiếp câu chuyện thời hoa lửa” không phải là nhìn lại quá khứ bằng nỗi đau, mà là ôm trọn quá khứ bằng lòng biết ơn và bước tiếp bằng trách nhiệm. Đó là cách thiết thực nhất để tưởng nhớ những người đã ngã xuống, và là cách bền vững nhất để giữ gìn hòa bình hôm nay.