Võ Bẩm – Khe Hó: Nơi những bước chân đầu tiên mở đường Trường Sơn

Đầu năm 1959, giữa lúc cuộc đấu tranh ở miền Nam bước vào giai đoạn ngày càng quyết liệt, một nhiệm vụ đặc biệt được đặt ra: phải mở một tuyến đường bí mật xuyên qua Trường Sơn để đưa cán bộ, vũ khí và hàng hóa từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam.

Người được giao trọng trách tổ chức lực lượng mở tuyến đường ấy là Thiếu tướng Võ Bẩm.

Với Võ Bẩm, đây không phải là một nhiệm vụ bình thường. Ông hiểu rằng phía trước là núi cao, rừng sâu, sông suối hiểm trở và vô vàn khó khăn. Nhưng điều khó hơn cả là phải làm tất cả trong bí mật, bởi chỉ cần một sơ suất nhỏ, cả tuyến đường có thể bị phát hiện.

Tháng 5 năm 1959, Đoàn công tác đặc biệt được thành lập. Sau này đơn vị ấy trở thành Đoàn 559, lực lượng nòng cốt xây dựng và bảo vệ tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn.

Những người lính đầu tiên bắt đầu hành quân.

Họ không có những con đường rộng rãi. Không có phương tiện cơ giới. Trước mặt họ chỉ là những cánh rừng rậm, những con dốc và những khe suối nối tiếp nhau.

Một trong những địa điểm gắn với những ngày đầu ấy là Khe Hó.

Khe Hó nằm giữa vùng núi rừng hiểm trở. Địa hình kín đáo, xa các khu dân cư, phù hợp để tổ chức một điểm tập kết bí mật. Từ đây, những chuyến hàng đầu tiên được đưa dần về phía Nam.

Mỗi chuyến đi là một lần thử thách.

Người đi trước phải tìm đường. Người đi sau vận chuyển hàng. Khi gặp suối sâu thì tìm cách vượt qua; khi gặp vách núi thì phải mở lối. Ban ngày hạn chế hoạt động để giữ bí mật, ban đêm mới lặng lẽ hành quân.

Có những lúc lương thực thiếu thốn. Có lúc bệnh tật, mưa rừng và địa hình khắc nghiệt khiến bước chân nặng trĩu.

Nhưng họ vẫn đi.

Bởi những người lính hiểu rằng, phía sau mỗi chuyến hàng là đồng đội đang chiến đấu ở chiến trường miền Nam. Một khẩu súng, một hòm đạn, một bao gạo được đưa tới nơi có thể trở thành sự sống còn đối với những người đang chiến đấu.

Võ Bẩm là người tổ chức và trực tiếp chỉ huy những công việc đầu tiên ấy. Ông cùng cán bộ, chiến sĩ khảo sát tuyến đường, xây dựng các trạm giao liên, tổ chức vận chuyển và từng bước hoàn thiện phương thức hoạt động.

Ban đầu, đó chỉ là những con đường nhỏ xuyên rừng.

Nhưng từ những con đường nhỏ ấy, một hệ thống đường Trường Sơn ngày càng được mở rộng.

Khe Hó vì thế trở thành một trong những địa danh mang ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử tuyến đường. Nó nhắc nhớ về thời kỳ mà đường Trường Sơn chưa có hình hài của một tuyến đường lớn, mà chỉ bắt đầu bằng những lối mòn và những bước chân âm thầm của những người lính.

Võ Bẩm từng phải đối mặt với một câu hỏi rất lớn: làm thế nào để đưa được người và hàng vượt qua dãy Trường Sơn trong điều kiện thiếu thốn mọi thứ?

Câu trả lời không đến trong một ngày.

Nó được tạo nên bằng hàng nghìn ngày đêm khảo sát, mở đường, vận chuyển, giữ bí mật và hy sinh.

Từ Khe Hó, tuyến đường tiếp tục được mở rộng. Các tuyến giao liên nối dài. Những điểm tập kết, kho hàng, trạm giao liên lần lượt hình thành. Lực lượng vận tải cũng ngày càng phát triển.

Nhiều năm sau, đường Trường Sơn trở thành một hệ thống vận tải chiến lược khổng lồ, với nhiều tuyến đường bộ, đường sông và các tuyến vận tải khác.

Nhưng khi nhìn lại chặng đường ấy, người ta vẫn nhớ đến những ngày đầu.

Nhớ một nhóm người lặng lẽ đi trong rừng.

Nhớ những gùi hàng trên vai.

Nhớ những con suối, những con dốc và những cánh rừng Trường Sơn.

Và nhớ Võ Bẩm – người được giao đặt những viên đá đầu tiên cho tuyến đường chiến lược ấy.

Khe Hó hôm nay có thể chỉ là một địa danh giữa núi rừng. Nhưng trong ký ức lịch sử, nơi đây mang một ý nghĩa lớn lao.

Bởi lịch sử của đường Trường Sơn không bắt đầu bằng những đoàn xe dài bất tận.

Nó bắt đầu bằng những bước chân.

Những bước chân âm thầm của những người lính.

Những bước chân đi giữa rừng sâu mà không biết phía trước sẽ là gì.

Những bước chân mang theo niềm tin rằng, dù núi cao, rừng sâu và gian khổ đến đâu, con đường nối hậu phương với tiền tuyến nhất định phải được mở.

Và từ những bước chân ấy, đường Trường Sơn – đường Hồ Chí Minh đã đi vào lịch sử dân tộc.