Vô Lăng Thép Giữa Tọa Độ Chết

Những năm cuối thập niên 1960, vùng đất hậu phương Khu 4 trở thành túi bom của giặc Mỹ. Để ngăn chặn nguồn chi viện cho miền Nam, địch trút xuống đây hàng vạn tấn bom đạn, biến những cung đường thành những hố bom chồng lên hố bom. Trong số những người kiên cường bám đường năm ấy, anh Kha — một người con xứ Nghệ có nụ cười hiền lành nhưng sở hữu đôi bàn tay vặn vô lăng "vàng" — là một huyền thoại của đại đội vận tải 406.

Đêm ấy, chiếc xe tải giải phóng (ZIL-130) của Kha chở đầy hòm đạn pháo cao xạ, dẫn đầu một đoàn xe mười chiếc tiến về hướng vĩ tuyến 17. Để tránh máy bay trinh sát địch, toàn bộ đoàn xe phải chạy trong đêm tối mịt mù, không được bật đèn pha, chỉ nhìn đường bằng hai chiếc "đèn gầm" nhỏ xíu rọi sát mặt đất như hai con đom đóm.

Khi đoàn xe vừa chạm đến rìa Truông Bồn — một thung lũng hẹp độc đạo khét lẹt mùi khói bom — bầu trời bỗng chốc sáng rực như ban ngày bởi pháo sáng của địch. Ngay sau đó là tiếng rít xé tai của máy bay phản lực và những tiếng nổ rung trời chuyển đất. Bom nổ ngay trước mũi xe, sức ép khủng khiếp hất văng kính chắn gió của xe Kha thành vạn mảnh vụn. một mảnh kính hoặc mảnh bom sượt qua mắt trái của anh, máu lập tức tuôn ra, nhuộm đỏ một bên mặt.

"Đồng chí Kha! Dừng lại lánh nạn đã!" — Người phụ xe trẻ tuổi hốt hoảng hét lên khi thấy máu trên mặt Kha.

"Không dừng được! Xe mình chở đạn, dừng lại ở đây là làm mồi cho giặc, cả đoàn xe phía sau sẽ bị kẹt chết!" — Kha nghiến răng dằn giọng. Anh xé vội vạt áo, một tay giữ vô lăng, một tay quấn chặt quanh đầu để băng mắt, giữ cho dòng máu không chảy xuống mắt bên phải còn lại.

Gió đêm mùa đông tràn qua khung kính vỡ, thốc thẳng vào vết thương đau rát như sát muối. Nhưng Kha không hề buông lỏng tay lái. Khói bom mù mịt, đất đá sạt lở từ vách núi đổ xuống làm mặt đường biến dạng hoàn toàn. Bằng con mắt độc nhất còn lại và kinh nghiệm của hàng trăm chuyến đi, Kha cảm nhận mặt đường qua sự phản hồi của bánh xe lên vô lăng. Anh cho xe lao đi, lách qua từng hố bom còn nóng hổi khói.

Phía sau anh, chín chiếc xe còn lại nhìn theo chiếc đuôi xe của người đội trưởng, tin tưởng nối đuôi nhau vượt qua trận địa bão lửa. Máy bay địch điên cuồng phóng tên lửa đuổi theo, đất đá bắn lên rào rào vào thùng xe bằng sắt, nhưng chiếc xe của Kha vẫn lầm lũi, dũng mãnh tiến về phía trước như một con mãnh thú bằng thép.

Khi đoàn xe vượt qua khỏi tọa độ chết Truông Bồn, tiến vào vùng rừng già an toàn, cũng là lúc ánh bình minh vừa ló rạng. Chiếc xe dẫn đầu từ từ dừng lại dưới tán cây rậm rạp. Khi đồng đội chạy đến mở cửa cabin, họ thấy Kha đã kiệt sức, hai tay vẫn khóa chặt vào vô lăng như hàn chết, bộ quân phục thấm đẫm máu và mồ hôi.

Kha được đưa đi cấp cứu kịp thời. Anh mất đi một con mắt, nhưng đổi lại, hàng trăm tấn đạn dược đã đến được tay các chiến sĩ pháo binh đúng giờ, góp phần bắn hạ máy bay địch bảo vệ xóm làng.

Câu chuyện về chiếc "vô lăng thép" và người lái xe một mắt trên tuyến lửa năm ấy đã trở thành bài ca ra trận của những người lính vận tải, minh chứng cho câu khẩu hiệu khắc cốt ghi tâm của thời hoa lửa: "Yêu xe như con, quý xăng như máu, còn nốt một giọt máu còn giữ vững tuyến đường".