Vỡ òa trong niềm vui toàn thắng
Mỗi khi lật mở những tấm huân chương và kỷ vật được lưu giữ cẩn thận suốt mấy mươi năm qua, trong lòng cựu chiến binh Đoàn Xuân Hoàn (xã Nguyễn Du) lại trào dâng một niềm xúc động và tự hào khó tả. Những kỷ niệm về một thời hoa lửa ấy cứ thế ùa về, vẹn nguyên như mới vừa hôm qua.
Năm 1965, khi đang là cán bộ Phòng Thương nghiệp, huyện Quỳnh Côi, ông Hoàn đã viết đơn tình nguyện nhập ngũ với khát vọng cống hiến của tuổi trẻ. Sau thời gian huấn luyện, ông được biên chế về Tỉnh đội Hải Hưng.Tháng 3/1968, ông cùng đồng đội bắt đầu cuộc hành quân bộ vượt dãy Trường Sơn để tiến vào Nam. Ông kể: "Dù đã trải qua luyện tập gian khổ nhưng chúng tôi vẫn không thể hình dung hết sự khốc liệt của chặng đường ấy. Để tránh máy bay địch, chúng tôi phải thực hiện chế độ "ngày nghỉ, đêm đi". Đường hành quân xa xôi, lương thực thiếu thốn đến mức nhiều bữa chúng tôi chỉ biết ăn rau rừng, uống nước suối cầm hơi. Sốt rét, rắn, rết và côn trùng độc luôn rình rập khiến nhiều đồng chí đổ bệnh. Suốt gần nửa năm hành quân, chúng tôi dựa vào nhau mà đi; người khỏe vác quân trang hộ người ốm, người không thể đi thì được đồng đội dìu hoặc thay nhau cáng. Có những đồng đội mãi mãi nằm lại nơi đại ngàn, nhưng gian khổ không làm chúng tôi chùn bước, khí thế quyết tâm vẫn luôn rực cháy trong mỗi người. Tháng 8/1968, chúng tôi đặt chân đến chiến trường miền Đông Nam Bộ. Tôi được biên chế về Phòng Chính trị, Cục Hậu cần (Quân khu miền Đông), đóng quân tại tỉnh Đồng Nai và bắt đầu tham gia nhiều trận đánh ác liệt. Đến tháng 3/1975, theo lệnh cấp trên, các cơ quan tham mưu, chính trị, hậu cần, kỹ thuật hành quân cùng Sư đoàn 2 ngược ra khu 6 (Thuận Hải). Giữa tháng 4/1975, chúng tôi phối hợp cùng Quân đoàn 4 mở đợt tiến công, giải phóng chi khu Hàm Tân, chi khu Định Quán và làm chủ quốc lộ 20 tiếp giáp giữa Lâm Đồng và Đồng Nai. Khi Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử bắt đầu, từ ngày 25/4 đến 30/4/1975, đơn vị chúng tôi nhận lệnh đánh chiếm và tiếp quản trụ sở Bộ tư lệnh Quân đoàn 3 ngụy tại thành phố Biên Hòa (Đồng Nai). Lúc này địch khá hỗn loạn. Dọc đường vào thành phố, chúng tôi thấy không ít quân ngụy cởi bỏ quân phục mặc thường phục để trà trộn trong dân... Đến trưa ngày 30/4/1975, khi Đài Tiếng nói Việt Nam thông báo chiến dịch toàn thắng, cảm xúc vui sướng và tự hào trong chúng tôi vỡ òa không gì tả xiết, cả thành phố cuồn cuộn dòng người, rừng cờ, biển hoa và tiếng reo hò vui sướng của quân dân ta không ngớt".
Sau ngày hòa bình, ông Hoàn tiếp tục cống hiến trong quân ngũ. Đến năm 1981, ông chuyển công tác về Ban Chỉ huy Quân sự huyện Quỳnh Côi, giữ chức Trưởng ban Chính trị và nghỉ hưu năm 1983 với quân hàm Thiếu tá. Những năm tháng ấy mãi là ký ức rực rỡ nhất trong cuộc đời ông.
