VÕ THỊ CẶN
Mẹ Võ Thị Cặn – Bà mẹ Việt Nam Anh hùng sinh năm 1914 tại thôn Sơn Hải, xã Phước Dinh, huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận – vùng đất ven biển kiên trung giàu truyền thống cách mạng quật cường. Sinh ra và lớn lên trong thời kỳ đất nước chìm dưới ách áp bức tàn bạo của thực dân Pháp, Mẹ đã sớm chứng kiến biết bao cảnh bóc lột, bắt bớ, đốt làng và bắn giết dân lành dã man của kẻ thù cùng bè lũ tay sai. Đến tuổi trưởng thành, Mẹ nên duyên cùng ông Trần Nguột người cùng thôn, đến năm 1941 sinh hạ người con trai đầu lòng cũng là đứa con duy nhất của gia đình, đặt tên là Trần Dương (tên thường gọi là Được). Trong những năm tháng gian lao khói lửa, giữa các cuộc càn quét dồn dập của kẻ thù, Mẹ đã phải bồng bế con bôn ba khắp nơi trốn tránh đạn bom, tần tảo làm lụng vất vả nuôi con khôn lớn; đến năm 1954, do lâm bệnh nặng, Mẹ trút hơi thở cuối cùng, để lại đứa con duy nhất cho người chồng tiếp tục nuôi dạy trưởng thành.
Kế thừa truyền thống yêu nước sắt đá cùng chí khí quật cường của Mẹ, khi đế quốc Mỹ ồ ạt đưa quân viễn chinh vào miền Nam mở rộng chiến tranh xâm lược, anh Trần Dương đã tình nguyện gác lại hạnh phúc riêng để dấn thân vào con đường kháng chiến cứu quốc. Trên cương vị Tiểu đội trưởng Tiểu đội Giao liên, anh đã không quản ngại nguy hiểm, xẻ dọc các tuyến đường càn quét ác liệt tại vùng căn cứ Ma Đắc, CK 35, Chà Bang để vận chuyển công văn, tài liệu mật và bí mật đưa đón cán bộ cách mạng vượt qua mạng lưới phục kích gắt gao của đối phương. Những tháng đầu năm 1967, trong trận chiến chống đợt càn quét quy mô lớn của kẻ thù vào chiến khu CK 35, anh Trần Dương đã dũng cảm bám trụ trận địa, chiến đấu ngoan cường và anh dũng hy sinh vào ngày 27-7-1967, dâng trọn tuổi thanh xuân rực rỡ cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
Cuộc đời vất vả gian lao của Mẹ Võ Thị Cặn cùng sự hy sinh anh dũng của người con trai độc nhất Trần Dương đã tạc nên một tượng đài bất tử về tình mẫu tử hòa quyện cùng tình yêu đất nước thiêng liêng. Dù Mẹ đã sớm đi xa trước khi người con độc nhất bước vào cuộc chiến sinh tử, nhưng dòng máu kiên trung và chí khí quật cường của Mẹ đã tiếp thêm sức mạnh sắt đá cho anh Trần Dương chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Sự ngã xuống anh dũng của người con duy nhất trên chiến trường chính là sự hiến dâng cao cả và trọn vẹn nhất của gia đình Mẹ cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Ghi nhận những công lao to lớn và sự hy sinh vô bờ bến ấy, ngày 24 tháng 5 năm 2002, Mẹ Võ Thị Cặn đã trân trọng được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Hôm nay, chiến tranh đã lùi xa, nhưng khúc tráng ca hy sinh của Mẹ Võ Thị Cặn cùng người con liệt sĩ Trần Dương vẫn mãi âm vang giữa đại ngàn và biển lớn quê hương Sơn Hải, là niềm tự hào thiêng liêng, làm rạng danh truyền thống "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang" của người phụ nữ Việt Nam qua mọi thời đại.
