Võ Thị Hà – Tuổi 17 hóa thành huyền thoại nơi Ngã ba Đồng Lộ

Trong bản hùng ca bất tử về mười cô gái thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc, Võ Thị Hà là người nhỏ tuổi nhất. Chị ra đi khi mới tròn 17 tuổi – cái tuổi đáng lẽ vẫn còn ngồi trên ghế nhà trường, nuôi dưỡng những ước mơ bình dị về tương lai. Nhưng chiến tranh đã khiến cô gái nhỏ ấy sớm lựa chọn một con đường khác: cống hiến tuổi xuân cho Tổ quốc.

Sinh năm 1951 tại thị trấn Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh, Võ Thị Hà lớn lên trong một gia đình có truyền thống yêu nước. Là cô con gái út, Hà được gia đình yêu thương, che chở. Từ nhỏ, chị vốn không quen với những công việc nặng nhọc, nhưng khi đất nước bước vào những năm tháng chiến tranh ác liệt, cô gái trẻ đã tình nguyện viết đơn gia nhập lực lượng thanh niên xung phong, quyết tâm góp sức bảo vệ tuyến đường huyết mạch chi viện cho chiến trường miền Nam.

Võ Thị Hà được phân công về Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55 Hà Tĩnh. Nơi các chị làm nhiệm vụ là Ngã ba Đồng Lộc – "tọa độ lửa" hứng chịu hàng nghìn trận đánh phá của không quân Mỹ. Mỗi ngày, sau những đợt bom dội xuống, các chị lại lao ra san lấp hố bom, sửa đường, khơi rãnh thoát nước và cắm tiêu dẫn đường để những đoàn xe vận tải tiếp tục hành quân vào chiến trường.

Là người nhỏ tuổi nhất đơn vị, Võ Thị Hà luôn được các chị trong tiểu đội yêu thương như em gái út. Nhưng sự nhỏ bé ấy chưa bao giờ khiến chị chùn bước. Trái lại, Hà luôn hăng hái nhận việc, không ngại gian khổ, không lùi bước trước hiểm nguy. Đồng đội nhớ về chị với nụ cười trong trẻo, tính cách hồn nhiên và tinh thần lạc quan, như mang theo cả sức sống của tuổi mười bảy giữa mưa bom, bão đạn.

Chiều ngày 24/7/1968, Tiểu đội 4 nhận nhiệm vụ khẩn trương khắc phục hậu quả sau một trận ném bom để bảo đảm thông xe. Khi công việc đang diễn ra, máy bay Mỹ bất ngờ quay trở lại oanh tạc. Những loạt bom dữ dội đã vùi lấp căn hầm nơi mười cô gái trú ẩn. Võ Thị Hà cùng chín người đồng đội đã anh dũng hy sinh ngay trên mảnh đất mà các chị ngày đêm gìn giữ. Tuổi 17 của chị mãi mãi dừng lại giữa "tọa độ lửa", nhưng tinh thần cống hiến thì còn sống mãi với non sông.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, Ngã ba Đồng Lộc đã khoác lên mình màu xanh của hòa bình. Những đoàn xe nối nhau qua lại trên những cung đường rộng mở là thành quả được đánh đổi bằng biết bao máu xương của các thế hệ đi trước. Trong khu tưởng niệm, hình ảnh cô gái nhỏ Võ Thị Hà vẫn khiến nhiều người lặng đi khi biết rằng chị là người trẻ nhất trong mười nữ thanh niên xung phong đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.

Cuộc đời của Võ Thị Hà tuy chỉ kéo dài 17 năm nhưng đã trở thành biểu tượng đẹp của tuổi trẻ Việt Nam: sống có lý tưởng, dám dấn thân và sẵn sàng cống hiến khi Tổ quốc cần. Chị đã không kịp thực hiện những ước mơ của riêng mình, nhưng chính sự hy sinh ấy đã góp phần làm nên ước mơ lớn của cả dân tộc – một đất nước hòa bình, thống nhất.

Ngày nay, mỗi lần nhắc đến Võ Thị Hà, thế hệ trẻ không chỉ nhớ về người con gái nhỏ tuổi nhất của Tiểu đội 4, mà còn nhớ về một thế hệ thanh niên đã lấy tuổi xuân để giữ vững những cung đường ra trận. Đó là ngọn lửa truyền thống thôi thúc mỗi người trẻ hôm nay sống trách nhiệm hơn, cống hiến nhiều hơn và không ngừng xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp, xứng đáng với sự hy sinh của những người đi trước.