Võ Thị Mô: Trái tim nhân hậu của nữ chỉ huy "Tiểu đoàn lửa"

Trong lịch sử kháng chiến tại "vùng đất thép" Củ Chi, cái tên Võ Thị Mô (thường gọi là Bảy Mô) đã trở thành một huyền thoại không chỉ bởi sự quả cảm vô song trên chiến trường mà còn bởi một tâm hồn nhân hậu, rực sáng tinh thần nhân văn ngay giữa lằn ranh sinh tử,.

Bà Võ Thị Mô sinh năm 1947 trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng tại Củ Chi. Ngay từ thuở thiếu niên, bà đã thấm thía nỗi gian truân của cuộc chiến. Dù cha tha thiết mong bà rời quê để tiếp tục việc học, cô thiếu nữ Võ Thị Mô vẫn kiên quyết ở lại bám trụ, cùng cha anh ngày đêm đào địa đạo, giữ làng. Năm 15 tuổi, bà tham gia dân công hỏa tuyến, vận chuyển vũ khí và cứu thương cho bộ đội với tinh thần xông pha không quản ngại hiểm nguy.

Năm 1966, ở tuổi 19, bà được tin tưởng giao trọng trách chỉ huy Trung đội nữ du kích Củ Chi vừa mới thành lập,. Dưới sự dẫn dắt của bà, trung đội đã lập nên những chiến công lẫy lừng, tiêu biểu là trận giữ vững trận địa xã Nhuận Đức trước chiến dịch Cedar Falls năm 1967 của quân đội Mỹ. Đặc biệt, trong trận đánh tại Rừng Tre (Bến Cát, Bình Dương), đơn vị của bà đã kiên cường đẩy lùi 17 đợt tấn công của địch trong một ngày, từ đó danh xưng “Tiểu đoàn lửa” đã ra đời để ca ngợi tinh thần chiến đấu quả cảm của những nữ du kích. Cá nhân bà cũng vinh dự nhận các danh hiệu cao quý như “Dũng sĩ

Tuy nhiên, câu chuyện khiến tên tuổi bà vang xa và chạm đến trái tim của cả những người ở bên kia chiến tuyến chính là lần bà quyết định tha mạng cho 4 lính Mỹ. Trong một trận phục kích, nhóm lính Mỹ dừng chân đúng ngay vị trí mà quân ta đã cài mìn. Khi ấy, bà Bảy Mô cùng đồng đội đã sẵn sàng nổ súng và kích hoạt khối thuốc nổ. Thế nhưng, một cảnh tượng không ngờ đã diễn ra: một người lính Mỹ lấy từ túi áo ra lá thư rồi bật khóc. Những người còn lại cũng lấy ảnh người thân ra xem, rơi nước mắt và ôm nhau khóc. Bà nhận ra đó là thư từ và hình ảnh của những người vợ, người con hay những đồng đội của họ vừa ngã xuống trong trận đánh buổi sáng.

Trước sự hối thúc của đồng đội đòi nổ súng, bà đã quyết liệt ngăn cản: “Không thấy chúng đang khóc à? Tao tha”. Giải thích về quyết định này, bà chia sẻ rằng lúc đó họ không cầm súng bắn vào mình, họ cũng có lương tâm và gia đình nhưng vì bị ép buộc phải tham gia cuộc chiến xâm lược. Bà chọn cách để họ "trở về với bản chất con người", thay vì kết liễu những sinh mạng đang run rẩy vì nỗi đau mất mát.

Nhiều năm sau khi chiến tranh kết thúc, một trong bốn người lính năm xưa là John Penycate đã không quên ơn cứu mạng của người nữ du kích. Ông trở thành một nhà văn, tích cực tham gia phong trào phản chiến và xuất bản cuốn sách The tunnels of Cu Chi (Địa đạo Củ Chi) vào năm 1989, trong đó dành riêng một chương để kể về Võ Thị Mô.

Khi John Penycate lặn lội sang Việt Nam tìm gặp ân nhân và ngỏ ý muốn tặng tiền, cất nhà để giúp đỡ bà vượt qua khó khăn, bà Bảy Mô đã từ chối,. Bà chỉ nhẹ nhàng nói: “Tôi chỉ cần đất nước hòa bình, không ai tới xâm lược. Ai xâm lược nữa thì tôi đánh tiếp...”. Một chi tiết đầy xúc động khác được ghi lại khi bà gặp lại John Penycate ở một nơi sang trọng: vì sợ làm bẩn tấm thảm đỏ, bà đã bỏ dép đi chân không. Chứng kiến sự giản dị và khiêm nhường ấy, người cựu binh Mỹ đã quỳ xuống đi dép lại cho bà để bày tỏ lòng tri ân sâu sắc.

Cuộc đời của bà Võ Thị Mô không chỉ là nguồn cảm hứng cho các họa sĩ ký họa, các nhà làm phim mà mới đây đã được tái hiện sinh động trên sân khấu kịch qua vở diễn "Khát vọng hòa bình" của Nhà hát Kịch TPHCM. Câu chuyện về người nữ chỉ huy "Tiểu đoàn lửa" từng tha chết cho kẻ thù là minh chứng hùng hồn cho vẻ đẹp của con người Việt Nam: kiên cường, bất khuất trong chiến đấu nhưng lại vô cùng nhân hậu và bao dung khi đứng trước nỗi đau của đồng loại. Đối với bà, hòa bình chính là món quà quý giá nhất, và tình người chính là sợi dây bền chặt nhất để hàn gắn những vết thương mà chiến tranh đã để lại.