VÕ THỊ NHÃ

Họ và tên: Võ Thị Nhã. Quê quán: xã Đức Minh, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi. Tham gia hoạt động: từ năm 11 tuổi. Nhiệm vụ: du kích, liên lạc, che giấu cán bộ, thu gom và an táng người hy sinh. Gia đình: chồng và hai người con hy sinh. Nhóm nhân vật: Bà mẹ Việt Nam anh hùng; đồng thời là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Giai đoạn lịch sử liên quan: kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ tại Quảng Ngãi.

Mộ Đức là địa bàn có phong trào đấu tranh cách mạng mạnh và cũng chịu nhiều đợt càn quét, đàn áp. Du kích và cơ sở mật phải bảo vệ cán bộ, chuyển tin, cứu người bị thương và tổ chức an táng người hy sinh trong điều kiện đối phương kiểm soát. Việc đưa thi hài đồng đội về không chỉ là nghĩa tình mà còn giúp gia đình, địa phương xác định danh tính và gìn giữ bằng chứng lịch sử.

Võ Thị Nhã sinh ra trong một gia đình bần nông đông con ở Đức Minh. Năm 11 tuổi, bà đã theo du kích, thực hiện nhiệm vụ liên lạc và che giấu cán bộ. Tuổi nhỏ giúp bà có thể di chuyển ít gây chú ý, nhưng công việc vẫn rất nguy hiểm nếu bị phát hiện.

Khi trưởng thành, bà tiếp tục tham gia phong trào cách mạng. Chồng bà hy sinh trong lúc làm công sự; hai người con sau đó cũng hy sinh. Bản thân bà nhiều lần bị thương nhưng vẫn tham gia cứu người, tìm và đưa thi hài cán bộ, chiến sĩ về an táng. Báo Nhân Dân ghi nhận bà là một trong số ít người đồng thời được phong Bà mẹ Việt Nam anh hùng và Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Trong một lần làm nhiệm vụ, hai đồng đội gặp nạn do mìn. Dù bản thân bị thương, Võ Thị Nhã vẫn tìm cách mai táng họ. Ở một sự việc khác, bà đến khu vực cầu trong mưa lớn để tìm phần thi hài của đồng chí Võ Cẩn, rồi mang về trên quãng đường khoảng 4km.

Tại Mỏ Cày, sau một trận chiến đấu của lực lượng đặc công, bà nhiều lần đưa thi hài 21 chiến sĩ về. Những hành động ấy không tạo nên tiếng nổ lớn trên chiến trường nhưng thể hiện trách nhiệm sâu sắc với người đã ngã xuống. Bà giúp các đồng đội không bị bỏ lại, đồng thời giữ lại thông tin cho thân nhân và tổ chức.