Võ Thị Sáu – cô gái Đất Đỏ trước ngày ra pháp trường
Nguyễn Thị Minh Phương

Võ Thị Sáu sinh năm 1933 tại xã Phước Thọ, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Tuổi thơ của bà diễn ra trong những năm đất nước còn dưới ách cai trị của thực dân Pháp. Khi mới khoảng 14 tuổi, Võ Thị Sáu đã tham gia hoạt động cách mạng tại quê nhà. Công việc ban đầu của bà là làm liên lạc, tiếp tế và hỗ trợ các lực lượng kháng chiến.

Ở tuổi mà nhiều cô gái còn đang cắp sách đến trường, Võ Thị Sáu đã phải làm quen với những nhiệm vụ nguy hiểm. Năm 1949, bà tham gia một trận đánh tại chợ Đất Đỏ, sau đó tiếp tục hoạt động bí mật. Đến năm 1950, bà bị bắt khi đang thực hiện nhiệm vụ. Sau thời gian bị giam giữ, bà bị đưa ra xét xử và kết án tử hình.
Điều khiến câu chuyện về Võ Thị Sáu được nhiều thế hệ nhớ đến là thái độ của bà trong những ngày cuối cùng. Theo các tư liệu và lời kể được lưu truyền, dù còn rất trẻ và phải đối mặt với án tử hình, bà vẫn giữ tinh thần kiên cường. Ngày 23/1/1952, Võ Thị Sáu bị đưa ra Côn Đảo. Rạng sáng ngày 23/1/1952, bà bị xử bắn tại Hàng Dương khi mới 19 tuổi.
Câu chuyện về Võ Thị Sáu sau đó được truyền lại rộng rãi. Hình ảnh một cô gái trẻ không khuất phục trước cái chết trở thành biểu tượng của tinh thần yêu nước trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Nhiều con đường, trường học và công trình trên cả nước được mang tên bà. Tại Côn Đảo, nghĩa trang Hàng Dương ngày nay là nơi nhiều người đến thắp hương tưởng niệm những người đã hy sinh, trong đó có Võ Thị Sáu.
Điều khiến câu chuyện ấy vẫn lay động sau nhiều thập kỷ chính là tuổi đời của bà. 19 tuổi – một độ tuổi mà hôm nay nhiều người vẫn đang ngồi trên giảng đường, bắt đầu những tình bạn, những mối tình và những dự định đầu tiên cho tương lai. Võ Thị Sáu cũng từng có một tuổi trẻ như thế, nhưng chiến tranh đã khiến cuộc đời bà rẽ sang một con đường khác.
Nhìn lại câu chuyện về Võ Thị Sáu, có lẽ điều quan trọng không phải là biến sự hy sinh của bà thành một câu chuyện xa vời. Hãy nhớ rằng bà từng là một cô gái rất trẻ, từng có gia đình, quê hương và những ước mơ riêng. Nhưng bà đã sống trong một thời đại mà độc lập chưa phải điều hiển nhiên.
Hôm nay, khi đất nước đã hòa bình, thế hệ trẻ không cần phải cầm súng để chứng minh lòng yêu nước. Học tập nghiêm túc, sống có trách nhiệm và biết trân trọng những gì mình đang có cũng là một cách để không quên những người đã nằm lại.
Tại Đất Đỏ và Côn Đảo, tên Võ Thị Sáu vẫn được nhắc đến sau hơn 70 năm. Một cô gái 19 tuổi đã ra đi, nhưng câu chuyện về tuổi trẻ của bà vẫn tiếp tục được kể lại cho những người trẻ của nhiều thế hệ sau.



