Võ Thị Sáu: Khúc tráng ca vĩnh cửu của tuổi trẻ Việt Nam

Có một tiếng hát đã hóa thành huyền thoại, vượt qua mọi giới hạn của không gian và thời gian để làm rung động trái tim mỗi người Việt Nam. Tiếng hát ấy gắn liền với Nữ Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Võ Thị Sáu – người thiếu nữ kiên trung của quê hương miền Đất Đỏ. Chị tên thật là Nguyễn Thị Sáu, sinh năm 1933 (có tài liệu ghi năm 1935). Mang trong mình tinh thần lạc quan và niềm tin tuyệt đối vào thắng lợi của cách mạng, người con gái ấy đã dâng trọn tuổi thanh xuân đẹp nhất của mình vì tương lai tươi sáng của dân tộc. Cuộc đời và tấm gương hy sinh oanh liệt của chị đã tạc vào lịch sử một bức tượng đài vĩnh cửu, để non sông muôn đời vẫn nhắc tên người anh hùng kiên bất khuất “đã chết cho mùa hoa lêkima nở”.

Quê hương chị ở xã Phước Thọ, quận Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa, nay là xã Phước Long Thọ, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Sinh ra trong một gia đình nghèo lam lũ, chị là con gái thứ sáu của ông Võ Văn Hợi làm nghề đánh xe ngựa và bà Nguyễn Thị Đậu tần tảo với gánh bún bò. Lớn lên giữa cảnh nước mất nhà tan, chứng kiến thực dân Pháp đàn áp, bóc lột đồng bào, lòng căm thù giặc sớm bén rễ trong tâm hồn cô bé quê miền Đất Đỏ. Mới 12 tuổi, chị đã được anh trai giác ngộ và trốn lên chiến khu giúp cách mạng. Đến năm 14 tuổi (1947), chị chính thức được kết nạp vào Đội Công an xung phong quận Đất Đỏ, bắt đầu dấn thân vào con đường mưu sinh và hoạt động đầy hiểm nguy.

Với dáng vóc nhỏ nhắn và trí thông minh tuyệt vời, người nữ chiến sĩ ấy đã lập nên bao chiến công hiển hách. Chị mưu trí phát hiện nữ gián điệp Sáu Thoại và kịp thời vạch mặt tên công an xã phản bội tên Sớm vào tháng 7 năm 1948, giúp cơ sở thoát khỏi hiểm nguy. Lịch sử còn ghi dấu sự kiện ngày 14 tháng 7 năm 1948, chị táo bạo ném lựu đạn vào cuộc mít tinh kỷ niệm quốc khánh Pháp do tên tỉnh trưởng Lê Thành Tường tổ chức. Chị tiếp tục đánh vào sào huyệt diệt tên cai tổng Tòng khét tiếng ác ôn. Tháng 2 năm 1950, trong một trận dùng lựu đạn tập kích diệt hai tên Cả Day và Cả Suốt tại phiên chợ Tết Đất Đỏ, chị không may sa vào tay giặc. Kẻ thù đày đọa cô bé 15 tuổi từ nhà tù Đất Đỏ, đến Khám Lớn Sài Gòn và khám Chí Hòa, dùng mọi nhục hình tra tấn dã man nhằm uy hiếp tinh thần. Dù vậy, chị vẫn một lòng kiên trung, không hề khai báo nửa lời. Bất lực trước ý chí sắt đá ấy, tháng 5 năm 1951, thực dân Pháp hèn hạ đưa chị ra tòa kết án tử hình. Để lấp liếm và hợp thức hóa "công pháp quốc tế" khi hành quyết một cô bé mới 16 tuổi, chúng đã nhẫn tâm tự sửa hồ sơ, ghi khống năm sinh của chị thành 1933.

Sự dũng cảm phi thường của người thiếu nữ ấy rực sáng nhất trong những giờ phút cuối đời. Ngày 21 tháng 1 năm 1952, chị bị đày ra Côn Đảo với số tù G.267 (hay 6267), giam riêng biệt ở xà lim Sở Cò. Ngay đêm trước ngày ra pháp trường (22 tháng 1 năm 1952), chị đã giơ tay thề trước lá cờ Đảng và vinh dự được chi bộ nhà tù kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Rạng sáng ngày 23 tháng 1 năm 1952, khi viên cố đạo đến giả nhân giả nghĩa đòi rửa tội, chị phẫn nộ đứng vụt dậy, chỉ thẳng mặt thét lớn: "Tao là người yêu nước! Tao không có tội gì cả. Chỉ có chúng mày, quân giết người mới có tội!".

Giữa pháp trường lạnh lẽo, khi tên chánh án hỏi yêu cầu cuối cùng, chị dõng dạc khước từ chiếc băng bịt mắt bằng câu nói bất hủ: "Không cần bịt mắt tôi. Hãy để cho đôi mắt tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng và tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các người!". Rồi chị cất cao tiếng hát bài Tiến quân ca thiêng liêng, giọng hát say sưa, thiết tha bay bổng át cả tiếng hô lên đạn của quân thù. Trước giây phút ngã xuống, tiếng hô của chị vang vọng đến thiên thu: "Đả đảo thực dân Pháp! Việt Nam độc lập muôn năm! Hồ Chủ tịch muôn năm!". Khí phách lẫm liệt, bình thản đến lạ lùng ấy đã khiến một người lính lê dương già phải bỏ ăn 3 ngày, khóc than và sám hối chắp tay: "Cô ta tin vào chính nghĩa dân tộc, bình thản đến lạ lùng, yêu đời đến phút chót, dũng khí tỏa ra cả khi ngã xuống. Đó mới chính là anh hùng".

Tuổi 17 rực rỡ của Võ Thị Sáu mãi mãi nằm lại tại khu B2 nghĩa trang Hàng Dương, Côn Đảo. Cuộc đời dẫu ngắn ngủi nhưng chị đã để lại một di sản tinh thần vô giá cho non sông. Ghi nhận sự hy sinh kiên cường ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trân trọng ngợi khen chị bằng 6 chữ vàng: "sống anh dũng, chết vẻ vang". Ngày 2 tháng 8 năm 1993, Chủ tịch Nước Lê Đức Anh đã ký quyết định truy tặng chị danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hình bóng người con gái miền Đất Đỏ hiên ngang bất khuất đã hóa thân thành vĩnh cửu qua ca khúc "Biết ơn chị Võ Thị Sáu" của nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn, tựa như một khúc tráng ca bất diệt giục giã hàng vạn trái tim thế hệ mai sau không bao giờ lùi bước.