Võ Thị Sáu: Người con gái Đất Đỏ kiên cường, biểu tượng bất khuất của tuổi trẻ bên nhành hoa lê-ma-gơ tại pháp trường Côn Đảo.
Võ Thị Sáu (1933–1952), tên thật là Nguyễn Thị Sáu, quê ở xã Phước Thọ, quận Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa (nay thuộc thị trấn Đất Đỏ, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu). Chị là nữ chiến sĩ công an xung phong quả cảm, tham gia kháng chiến từ năm 14 tuổi với nhiều chiến công tiêu diệt ác ôn tàn bạo. Sau khi bị bắt và kết án tử hình khi chưa tròn 18 tuổi, chị kiên cường bất khuất trước mọi cực hình tra tấn và hiên ngang đón nhận cái chết tại pháp trường Côn Đảo vào ngày 23/01/1952 với ánh mắt nhìn thẳng vào họng súng kẻ thù. Ngày 2/8/1993, chị được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất quê hương Đất Đỏ giàu truyền thống cách mạng, tận mắt chứng kiến những cảnh tra tấn dã man và áp bức tàn bạo của quân xâm lược đối với đồng bào mình, Võ Thị Sáu sớm nung nấu ý chí đánh giặc cứu nước. Năm 1947, khi mới 14 tuổi, chị trốn nhà đi theo tiếng gọi kháng chiến, trở thành trinh sát viên kiên dũng của Đội Công an xung phong quận Đất Đỏ. Nhờ sự mưu trí, lanh lẹ và thông thuộc địa hình, chị đã lập nên nhiều chiến công vang dội: luồn sâu vào vùng địch chiếm đóng, ném lựu đạn giải tán cuộc mít tinh do giặc Pháp tổ chức tại chợ Đất Đỏ, triệt hạ nhiều tên ác ôn khét tiếng phản bội quê hương, reo rắc nỗi khiếp sợ cho quân xâm lược và tay sai.
Tháng 2 năm 1950, trong một lần nhận nhiệm vụ tiêu diệt tay sai ác ôn ngay tại chợ Đất Đỏ, lựu đạn nổ làm nhiều tên địch bị thương nhưng chị không may rơi vào ổ phục kích dày đặc của quân thù. Dù phải trải qua những đòn tra khảo man rợ từ nhà lao Đất Đỏ, Khám Chí Hòa đến Tòa án binh của thực dân Pháp, người con gái kiên cường vẫn giữ trọn khí tiết, quyết không hé răng khai báo một lời làm tổn hại đến tổ chức cách mạng. Bất chấp sự phản đối dữ dội của dư luận và vi phạm quy định pháp lý quốc tế khi tuyên án tử một chiến sĩ chưa đủ tuổi thành niên, tòa án thực dân vẫn kết án tử hình chị và bí mật đày ra Côn Đảo vào rạng sáng ngày 21 tháng 1 năm 1952 để thi hành án hòng dập tắt tinh thần quật khởi của phong trào đấu tranh.
Sáng ngày 23 tháng 1 năm 1952, tại pháp trường Hàng Dương giữa biển khơi Côn Đảo, trước nòng súng của đội hành quyết, Võ Thị Sáu đã kiên quyết từ chối rửa tội và giật phăng mảnh băng đen bịt mắt mà dõng dạc tuyên bố: "Không cần bịt mắt tôi. Hãy để cho đôi mắt tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng và tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các người!". Trong khoảnh khắc đối mặt với cái chết, mái tóc chị vẫn cài nhành hoa lê-ma-gơ tươi thắm vừa hái bên đường, cất cao tiếng hát vang bài Tiến quân ca và hô vang khẩu hiệu quyết tử: "Đả đảo thực dân Pháp! Việt Nam độc lập muôn năm! Hồ Chủ tịch muôn năm!". Tiếng súng xé toang không gian tĩnh lặng, người con gái Đất Đỏ ngã xuống khi tuổi đời vừa tròn mười chín, tạc nên một tượng đài bất tử về lòng quả cảm, đức hy sinh và ngọn lửa lý tưởng thanh xuân soi sáng cho muôn triệu thế hệ Việt Nam hôm nay và mai sau.
