Võ Thị Thắng
Võ Thị Thắng (1945–2014) là nhà hoạt động cách mạng và chính khách Việt Nam, được biết đến rộng rãi qua bức ảnh "Nụ cười chiến thắng" trong thời kỳ chiến tranh. Hình ảnh và phát biểu của bà tại phiên tòa năm 1968 đã trở thành một biểu tượng của tinh thần đấu tranh trong phong trào học sinh, sinh viên miền Nam, đồng thời bà tiếp tục đảm nhiệm nhiều cương vị lãnh đạo sau khi đất nước thống nhất.
Dấu mốc nổi bật
Bà sinh tại tỉnh Long An trong một gia đình có truyền thống yêu nước và tham gia hoạt động cách mạng từ khi còn nhỏ. Đầu thập niên 1960, bà hoạt động bí mật trong phong trào thanh niên, học sinh, sinh viên tại Sài Gòn. Năm 1968, trong bối cảnh cuộc chiến đang diễn ra ác liệt, bà bị bắt sau khi thực hiện một nhiệm vụ của lực lượng cách mạng và bị đưa ra xét xử trước tòa án của chính quyền Việt Nam Cộng hòa.
"Nụ cười chiến thắng"
Điều khiến Võ Thị Thắng trở nên nổi tiếng là khoảnh khắc bà mỉm cười khi bị tuyên án 20 năm khổ sai. Theo nhiều tài liệu, bà đã đáp lại lời của hội đồng xét xử bằng câu nói: "Liệu chính quyền của các ông có tồn tại đến 20 năm để bỏ tù tôi không?" Bức ảnh ghi lại nụ cười ấy được lan truyền rộng rãi và về sau được gọi là "Nụ cười chiến thắng", trở thành một hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng trong lịch sử Việt Nam. Sau gần sáu năm bị giam giữ tại nhiều nhà lao, bà được trả tự do năm 1974 theo các thỏa thuận thực hiện sau Hiệp định Paris.
Hoạt động sau năm 1975
Sau khi đất nước thống nhất, Võ Thị Thắng đảm nhiệm nhiều vị trí trong hệ thống chính trị và quản lý nhà nước, gồm công tác tại Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, đại biểu Quốc hội nhiều khóa và giữ cương vị Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Việt Nam. Trong lĩnh vực du lịch, bà được ghi nhận là một trong những người tham gia thúc đẩy xây dựng khung pháp lý và định hướng phát triển ngành trong giai đoạn đổi mới.
Di sản và ghi nhận
Võ Thị Thắng qua đời ngày 22 tháng 8 năm 2014 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 2015, bà được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hình ảnh "Nụ cười chiến thắng" vẫn thường được nhắc đến trong các công trình lịch sử và ký ức về phong trào đấu tranh của học sinh, sinh viên miền Nam, đồng thời là một trong những bức ảnh nổi tiếng của lịch sử Việt Nam thế kỷ XX.
