Võ Văn Kiệt

VÕ VĂN KIỆT (1922 - 2008)

Ông Võ Văn Kiệt, tên thật là Phan Văn Hòa, với các bí danh Sáu Dân, Tám Thuận, là con thứ chín trong gia đình, tục danh Chín Hòa, sinh ngày 23/11/1922 tại xã Trung Hiệp, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, có truyền thống yêu nước.

Ông tham gia cách mạng từ năm 1938, vào Đảng tháng 11/1939 và lần lượt đảm nhiệm các chức vụ quan trọng trong Đảng và chính quyền. Năm 1991-1997, ông giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (năm 1992 đổi thành Thủ tướng Chính phủ). Từ năm 1997 đến năm 2001 ông không còn giữ các chức danh trong Chính phủ nhưng vẫn được tín nhiệm làm cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Ông là đại biểu Quốc hội các khóa VI, VIII, IX, được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Sao vàng, huy hiệu 60 năm tuổi Đảng.

Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt được đánh giá là vị Thủ tướng có tinh thần đổi mới mạnh mẽ, là vị "tổng công trình sư" của nhiều dự án táo bạo của thời kỳ đổi mới. Những công trình được thực hiện dưới thời gian ông làm lãnh đạo Chính phủ đã ảnh hưởng sâu rộng đến sự phát triển kinh tế đất nước.

Năm 1988, ở cương vị là Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (tức Phó Thủ tướng), ông đã có những quyết đoán cho chủ trương thực hiện chương trình 10 năm đầu tư khai phá vùng Đồng Tháp Mười, khu Tứ giác Long Xuyên và bán đảo Cà Mau. Đây là vùng đất vốn bị nhiễm phèn, mặn, nhờ được cải tạo đã trở nên trù phú, màu mỡ, phát triển mạnh về nông nghiệp - thủy sản.

Năm 1992, trên cương vị Thủ tướng, ông đã trực tiếp chỉ đạo xây dựng công trình đường dây tải điện Bắc - Nam. Đây là hệ thống tải điện với đường dây 500KV đầu tiên ở Việt Nam, chuyển tải năng lượng từ Nhà máy thủy điện Hòa Bình vào miền Trung, Tây Nguyên và miền Nam. Công trình sau khi hoàn thành đã giúp khắc phục tình trạng thiếu điện nghiêm trọng tại miền Nam, tạo sức bật cho sự phát triển mạnh mẽ của thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và các tỉnh Đông Nam Bộ nói chung, trở thành đầu tàu kinh tế của cả nước.

Năm 1993, ông ký quyết định xây dựng con đường Trường Sơn công nghiệp hóa (tức đường Hồ Chí Minh) với mục tiêu giảm tải phương tiện cho Quốc lộ 1A.

Ông cũng là người ký quyết định lập trường Đại học Quốc gia năm 1993, chủ trương xã hội hóa giáo dục. Sự ra đời của 2 trường Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh là dấu mốc đổi mới sâu sắc trong cơ cấu hệ thống giáo dục đại học Việt Nam. Đây cũng là lần đầu tiên xuất hiện loại trường đại học đa lĩnh vực có quyền tự chủ cao trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam.

Trong điều hành Chính phủ, cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt cũng là người lập ra "Tổ chuyên gia tư vấn cải cách kinh tế và cải cách hành chính" quy tụ nhiều chuyên gia hàng đầu góp sức cho Thủ tướng trong việc hoạch định chính sách. Đây là tiền lệ tốt để sau ông, các đời Thủ tướng khác đều lập các tổ tư vấn.

Với tầm tư duy chiến lược, quyết tâm đổi mới sâu sát, quyết đoán, luôn tìm tòi trăn trở. Ông đã có đóng góp xứng đáng vào quá trình hoạch định và tổ chức thực hiện đường lối đổi mới đất nước. Tên tuổi của ông gắn liền với những công trình lớn ở khắp mọi miền đất nước. Là cán bộ lãnh đạo trung thành, tận tụy, bản lĩnh, sáng tạo gắn kết với ý chí hành động, ông được đồng chí, đồng bào quý trọng, bạn bè quốc tế mến yêu[2]. "Việt Nam luôn tự hào về Thủ tướng Võ Văn Kiệt - người đầy bản lĩnh, hành động quyết đoán và chịu trách nhiệm cao"[3].

Ông mất lúc 7 giờ 40 phút, ngày 11/6/2008, tại Bệnh viện nước Cộng hòa Xingapo. Lễ tang của ông được tổ chức trọng thể theo nghi thức Nhà nước tại Hội trường Thống Nhất (Thành phố Hồ Chí Minh), ở Hà Nội và Vĩnh Long quê hương ông. Thi hài của ông được an táng tại Nghĩa trang Thành phố Hồ Chí Minh.

Ông không những hoạt động chính trị mà còn là nhà báo lớn, có tầm nhìn sắc sảo và thực tiễn cuộc sống phong phú, viết nhiều bài có giá trị cao và đi vào lòng dân.