Võ Văn Kiệt và tinh thần lắng nghe trí thức

Trong quá trình lãnh đạo, Võ Văn Kiệt thường quan tâm đến ý kiến của các nhà khoa học, kỹ sư, chuyên gia kinh tế và những người trực tiếp làm việc tại cơ sở. Ông hiểu rằng một nhà lãnh đạo không thể tự mình biết tất cả những vấn đề của đất nước. Khi quyết định xây dựng một công trình điện, cần có kỹ sư hiểu về hệ thống điện. Khi hoạch định chính sách kinh tế, cần nghe những người trực tiếp sản xuất. Khi giải quyết vấn đề nông nghiệp, cần biết người nông dân đang gặp khó khăn gì. Phong cách ấy được hình thành từ những năm ông làm việc tại cơ sở và ngày càng rõ khi ông đảm nhiệm những cương vị cao hơn. Trong quá trình đổi mới, Việt Nam phải giải quyết nhiều vấn đề chưa từng có tiền lệ. Nền kinh tế chuyển từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung sang một mô hình mới có sự vận hành của thị trường. Những vấn đề về giá cả, sản xuất, đầu tư, công nghệ và hội nhập đòi hỏi kiến thức chuyên môn sâu rộng. Võ Văn Kiệt vì thế tìm cách tập hợp nhiều nguồn trí tuệ khác nhau. Ông không nhất thiết yêu cầu mọi người phải có cùng một quan điểm ngay từ đầu. Điều quan trọng là những ý kiến khác nhau phải được đưa ra để người lãnh đạo có thêm cơ sở lựa chọn. Cách làm ấy tạo ra môi trường để chuyên gia tham gia vào các vấn đề lớn của đất nước. Những dự án như đường dây 500 kV cũng cần sự đóng góp của nhiều nhà khoa học và kỹ sư. Thành công cuối cùng không phải sản phẩm của một người mà là kết quả của cả một tập thể. Khi nhìn lại phong cách lãnh đạo của Võ Văn Kiệt, nhiều tài liệu chính thống nhấn mạnh các đặc điểm như dân chủ, sâu sát, lý luận gắn với thực tiễn và nói đi đôi với làm. Đó chính là nền tảng giúp ông có khả năng kết nối giữa quyết định chính trị và kiến thức chuyên môn. Bài học từ ông rất rõ: người lãnh đạo không cần phải là người biết mọi thứ, nhưng phải biết lắng nghe, biết chọn lọc và biết chịu trách nhiệm trước quyết định của mình.