Võ Văn Mẫn – Người phi công anh hùng đã hóa thân vào bầu trời Tổ quốc
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, lực lượng Không quân Nhân dân Việt Nam đã viết nên những trang sử hào hùng bằng lòng dũng cảm, ý chí quyết chiến quyết thắng và nghệ thuật không chiến đầy sáng tạo. Trong đội ngũ những phi công xuất sắc ấy, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Võ Văn Mẫn là một trong những gương mặt tiêu biểu, người đã lập nhiều chiến công trên bầu trời miền Bắc và anh dũng hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Võ Văn Mẫn, còn được biết đến với tên gọi Võ Huy Mẫn, sinh năm 1939 tại làng Mỹ Thạnh, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre (nay thuộc xã An Ngãi Trung, tỉnh Vĩnh Long). Sinh ra trong những năm đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh, ông sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng và nuôi dưỡng khát vọng cống hiến cho Tổ quốc. Sau Hiệp định Genève năm 1954, Võ Văn Mẫn tập kết ra Bắc, theo học tại Trường Học sinh miền Nam. Trong môi trường mới, ông không ngừng học tập, rèn luyện và sớm bộc lộ ý chí phấn đấu trở thành người chiến sĩ bảo vệ bầu trời Tổ quốc. Sau khi tốt nghiệp, ông tình nguyện gia nhập quân đội và được tuyển chọn vào lực lượng Không quân Nhân dân Việt Nam. Tháng 2 năm 1959, Võ Văn Mẫn được cử sang Trung Quốc đào tạo lái máy bay chiến đấu MiG-17. Đây là loại tiêm kích chủ lực của Không quân Việt Nam trong những năm đầu chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ. Sau quá trình học tập nghiêm túc và khổ luyện, ông trở thành một phi công chiến đấu có trình độ chuyên môn vững vàng, sẵn sàng nhận mọi nhiệm vụ được giao. Trở về nước, ông nhanh chóng bước vào những trận không chiến ác liệt trên bầu trời miền Bắc. Từ năm 1965 đến năm 1967, Võ Văn Mẫn đã thực hiện 79 lần xuất kích chiến đấu, trực tiếp tham gia nhiều trận không chiến nổi tiếng và bắn rơi 5 máy bay Mỹ, trở thành một trong những phi công “ace” tiêu biểu của Không quân Nhân dân Việt Nam. Trong các trận đánh đó, nổi bật là trận ngày 19 tháng 7 năm 1966 khi ông cùng đồng đội Nguyễn Văn Biên đánh chặn và bắn hạ hai chiếc F-105 của Mỹ trên bầu trời Vĩnh Phú. Tiếp đó, ngày 5 tháng 9 năm 1966, ông cùng Anh hùng Nguyễn Văn Bảy lập chiến công xuất sắc khi mỗi người bắn hạ một chiếc F-8 trong trận không chiến diễn ra chỉ trong vòng 45 giây. Những chiến công liên tiếp của Võ Văn Mẫn và đồng đội đã góp phần khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và nghệ thuật tác chiến của Không quân Nhân dân Việt Nam trước một đối thủ được trang bị hiện đại hơn nhiều lần. Dù phải đối mặt với các đội hình máy bay đông đảo và hỏa lực mạnh của không quân Mỹ, ông luôn thể hiện sự bình tĩnh, mưu trí và quyết đoán trong từng trận đánh. Trước những tổn thất liên tiếp, phía Mỹ tăng cường các chiến dịch không kích với mục tiêu tiêu diệt lực lượng MiG của Việt Nam. Ngày 14 tháng 5 năm 1967, Võ Văn Mẫn cùng các đồng đội cất cánh làm nhiệm vụ đánh chặn các tốp máy bay Mỹ đang chuẩn bị ném bom khu vực Hà Tây. Trong trận chiến không cân sức, biên đội của ông bị hơn 20 máy bay F-4 bao vây và chia cắt. Giữa vòng vây dày đặc của đối phương, Võ Văn Mẫn vẫn kiên cường chiến đấu. Ông đã bắn hạ thêm một chiếc F-4 của Mỹ trước khi máy bay của mình bị trúng tên lửa. Do tình huống diễn ra quá nhanh và ở độ cao thấp, ông không kịp nhảy dù và anh dũng hy sinh trên bầu trời Tổ quốc khi mới 28 tuổi. Sự hy sinh của Võ Văn Mẫn là mất mát lớn đối với lực lượng Không quân Nhân dân Việt Nam. Tuy nhiên, những chiến công và tinh thần quả cảm của ông đã trở thành biểu tượng đẹp về lòng yêu nước và ý chí chiến đấu của thế hệ thanh niên Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, ông được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi của ông mãi được ghi nhớ trong lịch sử của Không quân Nhân dân Việt Nam như một phi công ưu tú đã hiến trọn tuổi xuân cho bầu trời độc lập của dân tộc. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng hình ảnh người phi công Võ Văn Mẫn vẫn sống mãi trong lòng đồng đội và nhân dân. Câu chuyện về ông là nguồn cảm hứng để thế hệ trẻ hôm nay tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước, lòng dũng cảm và tinh thần cống hiến vì Tổ quốc Việt Nam thân yêu.
