VÕ VĂN NGÔM – NGƯỜI CÔNG BINH LÀM RUNG CHUYỂN NHỮNG HUYẾT MẠCH CỦA ĐỊCH

Trên chiến trường Nam Bộ những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, cuộc chiến không chỉ diễn ra ở những trận công đồn hay những cuộc giáp chiến. Trên những dòng sông chằng chịt và những tuyến giao thông quan trọng, có những người lính công binh âm thầm mang thuốc nổ vượt sông, luồn qua đồn bốt, áp sát cầu và tàu chiến của địch.

Trong số những người lính quả cảm ấy có Võ Văn Ngôm, người đã góp phần phá hủy những cây cầu lớn, đánh chìm hàng loạt tàu chiến, khiến những tuyến giao thông tưởng như được bảo vệ nghiêm ngặt của đối phương nhiều lần bị tê liệt.

Võ Văn Ngôm sinh năm 1926, quê ở xã Mỹ Cẩm, huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh. Gia đình nghèo, mới 10 tuổi ông đã phải đi ở cho địa chủ. Cuộc đời làm thuê kéo dài cho đến khi Cách mạng Tháng Tám thành công.

Tháng 2-1946, Võ Văn Ngôm tham gia du kích xã. Tháng 1-1949, ông xung phong vào bộ đội tập trung của tỉnh. Từ đó đến tháng 7-1954, chiến trường của người lính công binh chủ yếu là vùng Mỹ Tho, với nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm: đánh phá giao thông đường bộ và tàu chiến trên sông.

Trong 15 trận chiến đấu, Võ Văn Ngôm góp phần quan trọng phá hủy 4 cây cầu lớn, đánh chìm 25 tàu địch.

Nhưng phía sau những con số ấy là những nhiệm vụ mà chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng tính mạng.

Một trong những chiến công tiêu biểu nhất của ông diễn ra tại cầu Bến Lức.

Đây là cây cầu lớn trên Quốc lộ 4, được quân Pháp bảo vệ nghiêm ngặt. Muốn phá được cầu, trước hết phải nắm chắc quy luật hoạt động của lực lượng canh phòng.

Võ Văn Ngôm và đồng đội đã dành sáu tháng điều tra, chuẩn bị và luyện tập.

Đêm 24-2-1952, thời cơ đến.

Mang trên mình khối thuốc nổ nặng 50kg, Võ Văn Ngôm dẫn đầu đơn vị bơi qua sông, bí mật áp sát mục tiêu. Trong bóng tối, người chiến sĩ công binh phải vừa giữ thuốc nổ an toàn, vừa vượt dòng nước, vừa tránh sự phát hiện của quân canh phòng.

Khối bộc phá cuối cùng được đưa vào vị trí.

Một tiếng nổ dữ dội xé toạc màn đêm.

Một nhịp cầu dài khoảng 50m bị đánh sập, làm giao thông của đối phương trên tuyến đường này bị ngưng trệ trong nhiều tháng.

Hoàn thành Bến Lức, Võ Văn Ngôm tiếp tục nhận nhiệm vụ đánh cầu Tân An.

Lần này, ông mang khoảng 30kg vũ khí và thuốc nổ, dẫn đầu tổ chiến đấu bơi hàng chục kilômét trong hai đêm. Ban ngày, cả tổ phải ẩn mình trong những bụi ô rô giữa vùng sình lầy, chịu đói, chịu muỗi và tuyệt đối giữ bí mật.

Đến đêm thứ hai, họ tiếp cận mục tiêu.

Cầu Tân An bị đánh sập.

Nhưng có lẽ trận đánh thể hiện rõ nhất sự gan dạ của Võ Văn Ngôm diễn ra cuối năm 1952 tại bến cảng thị xã Vĩnh Long.

Tại đây, địch tập trung một đoàn 22 tàu, vừa làm lực lượng ứng chiến tiến công Đồng Tháp Mười, vừa kiểm soát hệ thống đồn bốt dọc hai bờ sông Cửu Long.

Mục tiêu của tổ Võ Văn Ngôm là chiếc tàu mang số hiệu 720.

Ông dẫn tổ bí mật tiếp cận, đặt thuốc nổ rồi rút ra.

Bất ngờ, dây điện kích nổ bị đứt.

Trong khi đó, quân địch đang tuần tra.

Tình thế vô cùng nguy hiểm. Nếu cả tổ quay trở lại, nguy cơ bị phát hiện và thương vong rất lớn. Nếu rút lui, nhiệm vụ có thể thất bại.

Võ Văn Ngôm quyết định để đồng đội rút ra.

Còn mình ông quay lại.

Giữa khu vực đầy quân địch, người chiến sĩ công binh lần tìm đoạn dây bị đứt và trực tiếp nối mạch kích nổ.

Rồi một tiếng nổ khủng khiếp vang lên.

Chiếc tàu 720 chìm ngay tại chỗ. Theo tư liệu được cung cấp, sáu chiếc tàu bên cạnh cũng bị nổ và chìm theo.

Đằng sau chiến công ấy không chỉ có sự táo bạo mà còn là một phẩm chất xuyên suốt cuộc đời quân ngũ của Võ Văn Ngôm: nhận phần nguy hiểm về mình, dành cơ hội an toàn cho đồng đội.

Từ một cậu bé phải đi ở từ năm 10 tuổi, Võ Văn Ngôm đã trưởng thành thành người Tiểu đội phó công binh dày dạn, chiến đấu trên những dòng sông và tuyến đường huyết mạch của chiến trường Nam Bộ.

Ông được tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba, nhiều lần được tỉnh và khu tuyên dương, khen thưởng.

Ngày 31-8-1955, Võ Văn Ngôm được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhưng có lẽ hình ảnh đọng lại mạnh mẽ nhất về ông vẫn là đêm trên bến Vĩnh Long:

Đồng đội đã rút.

Địch đang tuần tra.

Dây kích nổ đã đứt.

Và một người lính vẫn quay trở lại phía những con tàu của đối phương.

Bởi với Võ Văn Ngôm, khi nhiệm vụ chưa hoàn thành, người chiến sĩ công binh chưa thể quay về.