VỪ A DÍNH – NGƯỜI THIẾU NIÊN H’MÔNG KIÊN CƯỜNG GIỮ TRỌN BÍ MẬT CÁCH MẠNG

VỪ A DÍNH – NGƯỜI THIẾU NIÊN H’MÔNG KIÊN CƯỜNG GIỮ TRỌN BÍ MẬT CÁCH MẠNG

Vừ A Dính sinh ngày 12 tháng 9 năm 1934 tại xã Pú Nhung, huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên, trong một gia đình người H’Mông có truyền thống ủng hộ cách mạng; quê hương của em khi ấy là một trong những địa bàn hoạt động quan trọng của lực lượng cách mạng ở vùng Tây Bắc, vì vậy ngay từ nhỏ Vừ A Dính đã có điều kiện tiếp xúc với cán bộ và hiểu được những công việc mà gia đình, người dân địa phương đang làm để giúp đỡ cách mạng. Năm 1947, khi mới 13 tuổi, em tình nguyện làm nhiệm vụ liên lạc, tiếp tế lương thực cho cán bộ cách mạng và nhân dân, sau đó trở thành đội viên liên lạc của Đội vũ trang huyện Tuần Giáo; với vóc dáng nhỏ tuổi nhưng nhanh nhẹn, thông minh và thuộc địa bàn núi rừng, Vừ A Dính thực hiện nhiều nhiệm vụ đưa tin, chuyển tài liệu, nắm tình hình và hỗ trợ lực lượng cách mạng di chuyển qua những khu vực hoạt động rộng lớn từ Điện Biên đến Tuần Giáo, Tủa Chùa. Công việc liên lạc trong thời kỳ ấy đòi hỏi sự cẩn trọng và khả năng giữ bí mật rất cao, bởi chỉ cần để lộ thông tin, không chỉ bản thân người liên lạc mà cả cán bộ và cơ sở cách mạng đều có thể gặp nguy hiểm; dù còn rất nhỏ, Vừ A Dính vẫn nhiều lần hoàn thành nhiệm vụ được giao, dần trở thành một đội viên được tin tưởng. Ngày 15 tháng 6 năm 1949, trong khi đang thực hiện nhiệm vụ, Vừ A Dính bị quân Pháp bắt; em bị yêu cầu cung cấp thông tin về cán bộ và cơ sở cách mạng nhưng vẫn nhất quyết giữ bí mật, không khai báo những điều mình biết. Trước tinh thần kiên cường của người thiếu niên, quân Pháp đã xử tử em vào chính ngày hôm đó tại khu vực Khe Trúc, khi em chưa tròn 15 tuổi. Sự hy sinh của Vừ A Dính gây xúc động sâu sắc đối với đồng đội và nhân dân địa phương, đồng thời trở thành một trong những câu chuyện tiêu biểu về thiếu niên tham gia hoạt động cách mạng trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Năm 1951, Đoàn Thanh niên Cứu quốc Việt Nam tuyên dương Vừ A Dính tại Đại hội Thiếu nhi toàn quốc; năm 1952, Chính phủ truy tặng em Huân chương Quân công hạng Ba, ghi nhận tinh thần dũng cảm và những đóng góp của người thiếu niên trong những năm đầu kháng chiến. Đến năm 2000, Chủ tịch nước truy tặng Vừ A Dính danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, đưa tên tuổi em chính thức trở thành một biểu tượng tiêu biểu của thiếu nhi Việt Nam trong lịch sử đấu tranh giành độc lập. (muctim.tuoitre.vn) Điều đặc biệt trong câu chuyện về Vừ A Dính là em tham gia cách mạng từ khi tuổi đời còn rất nhỏ, nhưng không vì thế mà xem nhẹ nhiệm vụ; ngược lại, em hiểu rằng công việc của một người liên lạc dù không trực tiếp tham gia những trận đánh lớn vẫn có ý nghĩa đối với sự an toàn của cán bộ và hoạt động của cả cơ sở. Câu chuyện ấy giúp chúng ta nhìn rõ hơn vai trò của thiếu nhi trong những năm tháng lịch sử đầy khó khăn, khi các em vừa phải sống trong điều kiện chiến tranh, vừa có những đóng góp phù hợp với hoàn cảnh và khả năng của mình. Vừ A Dính cũng là một hình ảnh tiêu biểu của đồng bào các dân tộc Tây Bắc trong cách mạng, bởi phía sau em là một gia đình và một cộng đồng đã góp phần che chở, nuôi dưỡng và hỗ trợ phong trào cách mạng tại địa phương. Tên tuổi Vừ A Dính về sau được sử dụng để đặt tên cho nhiều công trình, tổ chức và hoạt động dành cho thiếu nhi, trong đó có Quỹ học bổng Vừ A Dính, qua đó tên tuổi của người thiếu niên năm xưa tiếp tục được gắn với những hoạt động chăm lo, bồi dưỡng thế hệ trẻ. Câu chuyện về em cũng được nhà văn Tô Hoài thể hiện qua tác phẩm viết về Vừ A Dính, góp phần đưa hình ảnh người thiếu niên H’Mông đến gần hơn với nhiều thế hệ học sinh; tuy nhiên, khi sử dụng trong giáo dục lịch sử, cần phân biệt những chi tiết được văn học hóa với các mốc sự kiện đã được tư liệu lịch sử xác nhận. Đối với thiếu nhi hôm nay, điều đáng trân trọng nhất ở Vừ A Dính là tinh thần trách nhiệm, lòng trung thực với nhiệm vụ và tình cảm dành cho cộng đồng; em đã sống trong một thời đại hoàn toàn khác với chúng ta, nhưng những phẩm chất như biết giữ lời hứa, biết bảo vệ điều đúng đắn, biết giúp đỡ người khác và luôn cố gắng hoàn thành công việc được giao vẫn là những giá trị có thể tiếp nối trong cuộc sống hiện đại. Vừ A Dính hy sinh khi chưa tròn 15 tuổi, nhưng tuổi đời ngắn ngủi ấy đã để lại một dấu ấn sâu sắc trong lịch sử thiếu nhi Việt Nam; từ một cậu bé của bản Pú Nhung, em trở thành một biểu tượng của tuổi nhỏ chí lớn và là một trong những thiếu niên anh hùng được nhiều thế hệ đội viên nhắc nhớ. VỪ A DÍNH – NGƯỜI THIẾU NIÊN H’MÔNG TUỔI NHỎ CHÍ LỚN, ĐÃ DÙNG TUỔI THƠ CỦA MÌNH ĐỂ GÓP SỨC CHO CÁCH MẠNG VÀ ĐỂ LẠI TẤM GƯƠNG SÁNG VỀ LÒNG DŨNG CẢM, TINH THẦN TRÁCH NHIỆM VÀ Ý CHÍ KIÊN CƯỜNG.