Vụ án dưới ban công và những bí ẩn về một điệp viên Mossad

Dưới thời Tổng thống Anwar Sadat, với tư cách là một “công thần” đã giúp Sadat củng cố quyền lực và là phái viên đặc biệt tới thủ đô các nước Arab, Ashraf Marwan tiếp tục lọt vào tầm ngắm của một “gã khổng lồ tình báo” khác: Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA).

Mối nhân duyên bí mật với Langley

Trong khi Mossad (Israel) coi Marwan là “Thiên thần” hộ mệnh, thì tại Langley (bang Virginia), nơi đặt trụ sở CIA, các chiến lược gia CIA lại nhìn nhận ông ta như một cầu nối vô giá để hiểu biết thêm về thế giới Arab thời kỳ hậu chiến.

Hồ sơ CIA cho thấy, trên thực tế CIA đã nhận được một phần các báo cáo của Marwan thông qua kênh chia sẻ thông tin tình báo với Israel. Tuy nhiên, để bảo vệ danh tính tuyệt đối cho nguồn tin cao siêu này, Mossad đã chuyển giao dữ liệu theo cách khiến các nhà phân tích Mỹ cực kỳ khó khăn trong việc xác định xem ai là người đứng sau những tin tức nhạy cảm đó.

Đôi khi, việc chia sẻ này mang tính chiến lược ở cấp nguyên thủ. Thủ tướng Israel Golda Meir từng trực tiếp cho Tổng thống Richard Nixon và Ngoại trưởng Henry Kissinger xem biên bản cuộc họp thượng đỉnh giữa Sadat và lãnh đạo Liên Xô Leonid Brezhnev mà Marwan chuyển giao. Tận mắt thấy được khả năng thâm nhập và đánh cắp thông tin của tình báo Israel khiến Nixon ấn tượng mạnh, dẫn đến quyết định phê duyệt bán thêm tiêm kích F-4 Phantom cho phía Israel.

Mối quan hệ giữa Ashraf Marwan và CIA được cho là kéo dài gần 25 năm. Trong những chuyến sang Mỹ chữa bệnh, Marwan luôn nhận được sự tiếp đón nồng hậu, thậm chí là được sự bảo vệ ngầm từ phía Mỹ. Tuy nhiên, một thực tế phũ phàng là dù có trong tay những báo cáo sắc bén của Marwan, cộng đồng tình báo Mỹ cũng không tránh khỏi những sai lầm chết người.

Trước thềm Cuộc chiến Yom Kippur năm 1973, các nhà phân tích Mỹ đã đồng thuận với quan điểm của tình báo quân sự Israel rằng một cuộc tấn công từ phía Ai Cập là khó có thể xảy ra. Ngay cả khi CIA đưa ra những ước tính khá tiên tri vào tháng 5-1973 về việc Sadat có thể bị “bẫy” bởi chính những lời đe dọa chiến tranh của mình, họ vẫn không thể tin rằng Ai Cập lại dám phát động một cuộc chiến tranh tổng lực mà họ không cầm chắc phần thắng.

Sau thất bại trong việc cảnh báo sớm, Giám đốc CIA khi đó là William Colby đã phải đối mặt với một cuộc “hậu kiểm” (post-mortem) đầy cay đắng và phải thừa nhận rằng các đánh giá và dự đoán về chiến sự ở thời điểm đó là một “sai lầm một cách rõ ràng và nghiệt ngã”.

Sự nghiệp kinh doanh và những rắc rối cuối đời

Khi ánh hào quang chính trị dần phai nhạt, Marwan chuyển hướng sang kinh doanh với sự nhạy bén của một điệp viên. Năm 1975, ông được bổ nhiệm làm Chủ tịch Liên minh Công nghiệp Arab (AOI), một nỗ lực nhằm nội địa hóa sản xuất vũ khí theo kiểu phương Tây tại Ai Cập.

Dù dự án không đạt được kỳ vọng về mặt kỹ thuật, nó lại là bàn đạp hoàn hảo để Marwan thiết lập mạng lưới quan hệ với các tập đoàn tài chính và giới buôn vũ khí quốc tế.