VŨ BẰNG – NGƯỜI CHẤP NHẬN MANG NỖI OAN SUỐT ĐỜI ĐỂ GIỮ TRỌN LỜI THỀ VỚI TỔ QUỐC

1. Bậc kỳ tài của nền văn học Việt NamVũ Bằng (tên thật là Vũ Đăng Bằng, 1913–1984) sinh ra tại Hà Nội. Trước Cách mạng tháng Tám, ông đã là một nhà văn, nhà báo lừng lẫy với ngòi bút tinh tế, sắc sảo. Người ta biết đến ông qua những thiên tùy bút bất hủ, đặc biệt là tác phẩm “Thương nhớ mười hai” – một tiếng lòng da diết, kết tinh tình yêu sâu nặng với quê hương, gia đình và mảnh đất Bắc Kỳ bờ bãi sông Hồng.Thế nhưng, đằng sau cốt cách của một người nghệ sĩ tài hoa, lãng mạn ấy lại là một trái tim yêu nước nồng nàn, một ý chí sắt đá của một chiến sĩ tình báo thuộc Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam. 2. Bước vào hang ổ địch và nỗi oan khuất ngút trờiNăm 1954, khi đất nước bị chia cắt, Vũ Bằng nhận nhiệm vụ đặc biệt: Di cư vào Sài Gòn, thâm nhập vào giới thượng lưu và báo chí miền Nam để hoạt động tình báo chiến lược.Để tạo một vỏ bọc hoàn hảo, không bị kẻ địch nghi ngờ, ông buộc phải đóng vai một nhà báo "quay lưng lại với Cách mạng", một kẻ "chạy theo vinh hoa phú quý phương Nam". Quyết định ấy đã đẩy cuộc đời ông vào một bi kịch cay đắng: Ở miền Bắc, người thân, bạn bè và công chúng quay lưng, coi ông là kẻ phản bội. Suốt hàng chục năm trời, ông lặng lẽ gánh chịu búa rìu dư luận, mang danh "nhà văn tiền chiến di cư" mà không thể hé răng giải thích với bất kỳ ai, kể cả người vợ kết tóc se tơ nơi quê nhà.Đó là một cuộc chiến không có tiếng súng, nhưng tàn khốc và đau đớn vô cùng. Ông đã hy sinh thứ quý giá nhất của một người tri thức: Danh dự và phẩm giá! 3. Ngòi bút thép giữa lòng đô thị Sài GònDưới cái mác một nhà báo "di cư", Vũ Bằng đã khéo léo tạo dựng các mối quan hệ rộng khắp trong chính quyền Sài Gòn. Giữa lòng sào huyệt của kẻ thù, ông vừa âm thầm thu thập những thông tin tình báo chiến lược giá trị gửi về căn cứ, vừa dùng chính ngòi bút của mình để khơi gợi lòng tự tôn dân tộc, hướng lòng người dân miền Nam về với cội nguồn Tổ quốc.Nỗi nhớ Hà Nội, nhớ người vợ hiền thắt quặn trong lòng được ông gửi gắm vào những trang văn. Ít ai biết rằng, tập tùy bút “Thương nhớ mười hai” lừng lẫy ấy được viết ra ngay giữa lòng Sài Gòn hoa lệ, trong những đêm dài cô độc, vừa là tình yêu quê hương, vừa là mật mã tinh thần của một người chiến sĩ đang thực hiện sứ mệnh thiêng liêng. 4. Sự thật muộn màng và di sản bất tửNăm 1975, đất nước hoàn toàn giải phóng. Nhưng vì tính chất đặc biệt của ngành tình báo, thân phận thực sự của Vũ Bằng vẫn chưa thể công khai ngay lập tức. Năm 1984, ông trút hơi thở cuối cùng tại TP. Hồ Chí Minh trong cảnh nghèo khó và cô đơn, khi nỗi oan khiên vẫn chưa được gột rửa hoàn toàn.Phải đến nhiều năm sau, khi các tài liệu mật được giải mật, các đồng đội của ông lên tiếng, lịch sử mới trả lại sự trong sạch cho Vũ Bằng. Năm 2007, ông được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật – một sự ghi nhận muộn màng nhưng xứng đáng cho cả sự nghiệp văn chương và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc. Người chiến sĩ ấy đã đi xa, nhưng câu chuyện cuộc đời ông sẽ mãi là một nốt nhạc bi tráng trong bản hùng ca giữ nước của dân tộc. Vũ Bằng – người đã dâng hiến cả cuộc đời, danh dự và hạnh phúc riêng tư cho bình yên của non sông.Xin được cúi đầu trước một nhân cách lớn, một người anh hùng thầm lặng của nước Nam