Vũ Đăng Toàn – Người chỉ huy xe tăng 390 húc đổ cổng Dinh Độc Lập
Vũ Đăng Toàn là Trung úy, Chính trị viên Đại đội 4, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn Tăng thiết giáp 203, Quân đoàn 2, đồng thời là người chỉ huy xe tăng 390 trong thời khắc lịch sử trưa 30/4/1975. Xe 390 đi trong đội hình thọc sâu tiến vào Sài Gòn. Khi đến trước Dinh Độc Lập, ông ra lệnh cho lái xe Nguyễn Văn Tập: “Tông thẳng vào”. Chiếc xe lập tức húc đổ cánh cổng chính, tiến vào sân Dinh.
Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, Đại đội 4 thuộc Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn 203 là một trong những đơn vị tăng thiết giáp được giao nhiệm vụ thọc sâu vào Sài Gòn. Sáng 30/4/1975, đội hình xe tăng vượt qua những vị trí phòng thủ cuối cùng của đối phương, tiến về phía cầu Sài Gòn. Vũ Đăng Toàn khi ấy chỉ huy chiếc xe tăng 390, đi sau xe 843 do Đại đội trưởng Bùi Quang Thận chỉ huy.
Đường tiến vào trung tâm không hề dễ dàng. Tại khu vực cầu Sài Gòn, quân địch chống trả quyết liệt bằng xe tăng và các loại hỏa lực khác. Đội hình tăng phải vừa chiến đấu vừa cơ động. Sau khi vượt cầu, các xe tiếp tục tiến nhanh về phía trung tâm thành phố. Đây là thời điểm những người lính tăng hiểu rằng mục tiêu cuối cùng của chiến dịch đã ở rất gần.
Khoảng hơn 10 giờ, xe 390 và xe 843 tiến gần Dinh Độc Lập từ hai hướng. Xe 843 đi theo đường Lê Duẩn và tiếp cận cổng phụ, nhưng bị mắc lại. Xe 390 theo đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa tiến đến cổng chính. Lái xe Nguyễn Văn Tập quay lại hỏi Vũ Đăng Toàn phải xử trí thế nào. Người chỉ huy nhanh chóng đưa ra quyết định: “Tông thẳng vào.”
Nguyễn Văn Tập lập tức tăng ga. Chiếc xe tăng 390 lao thẳng về phía trước, húc tung cánh cổng chính Dinh Độc Lập và tiến vào sân. Khoảnh khắc ấy được ghi lại trong nhiều bức ảnh lịch sử, trở thành một trong những hình ảnh tiêu biểu nhất của ngày 30/4/1975.
Sau khi xe 390 vào sân Dinh, Vũ Đăng Toàn cầm súng chạy theo hướng các chiến sĩ đang tiến vào bên trong. Ông nhìn thấy Bùi Quang Thận từ xe 843 cầm cờ chạy về phía Dinh nên cũng chạy theo để hỗ trợ. Bùi Quang Thận sau đó lên nóc Dinh cắm cờ giải phóng.
Kíp xe 390 trong thời khắc lịch sử gồm Vũ Đăng Toàn – trưởng xe; Nguyễn Văn Tập – lái xe; Ngô Sĩ Nguyên – pháo thủ số 1; Lê Văn Phượng – pháo thủ số 2, trong đó Lê Văn Phượng thay Đỗ Cao Trường, người bị thương và phải ở lại phía sau.
Điều đáng nhớ trong câu chuyện của Vũ Đăng Toàn là ông không chỉ là người ngồi trên một chiếc xe tăng nổi tiếng. Ông chính là người đưa ra mệnh lệnh quyết đoán trong khoảnh khắc quyết định, còn cú đạp ga của Nguyễn Văn Tập đã biến mệnh lệnh ấy thành hành động. Hai người cùng kíp xe 390 đã tạo nên một trong những khoảnh khắc biểu tượng của ngày đất nước thống nhất.
Sau chiến tranh, Vũ Đăng Toàn nhiều lần trở lại Dinh Độc Lập và gặp gỡ những đồng đội năm xưa. Ông từng chia sẻ rằng lịch sử chỉ diễn ra một lần và những người lính trên xe 390 là những người may mắn được lựa chọn để có mặt trong thời khắc ấy.
