VŨ ĐĂNG TOÀN – NGƯỜI LÍNH TRÊN CHIẾC XE TĂNG 390

Đó những khoảnh khắc lịch sử chỉ diễn ra trong vài phút, nhưng để có được vài phút ấy, cả một thế hệ đã phải đi qua những năm tháng dài của chiến tranh.

Trưa 30 tháng 4 năm 1975, giữa lúc Sài Gòn đang rung chuyển trong những giờ phút cuối của Chiến dịch Hồ Chí Minh, một chiếc xe tăng mang số hiệu 390 lao thẳng về phía Dinh Độc Lập.

Trên chiếc xe ấy có bốn người lính: Trung úy Vũ Đăng Toàn – Chính trị viên Đại đội 4 kiêm Trưởng xe; Trung sĩ Ngô Sỹ Nguyên – pháo thủ số 1; Thiếu úy Lê Văn Phượng – pháo thủ số 2; và Trung sĩ Nguyễn Văn Tập – lái xe. Họ thuộc Đại đội tăng 4, Tiểu đoàn tăng 1, Lữ đoàn Xe tăng 203, Quân đoàn 2.

Người chỉ huy chiếc xe ấy là Vũ Đăng Toàn, quê ở Yết Kiêu, Gia Lộc, Hải Dương. Ông là một người lính xe tăng đã đi qua những năm tháng chiến đấu khốc liệt và trưởng thành trong quân ngũ.

Nhưng có lẽ, ngay cả ông cũng không thể biết rằng chuyến đi ngày hôm đó sẽ trở thành một trong những chuyến đi được nhớ mãi trong lịch sử dân tộc.

Sáng 30 tháng 4.

Đại đội 4 nhận lệnh thần tốc tiến vào Sài Gòn.

Đoàn xe tăng lao về phía trước.

Phía trước là Sài Gòn.

Phía sau là những tháng năm chiến đấu.

Mỗi người lính đều hiểu rằng đây có thể là những giờ phút cuối cùng của cuộc chiến.

Nhưng chiến tranh chưa kết thúc.

Đường tiến quân vẫn còn những ổ kháng cự.

Tại khu vực cầu Sài Gòn, quân địch chống trả quyết liệt. Đồng hồ lúc ấy khoảng 9 giờ 30 phút. Trước tình thế đó, Vũ Đăng Toàn cùng các đồng đội phải nhanh chóng quyết định: không thể chần chừ, phải tranh thủ thời cơ vượt cầu để tiếp tục tiến về phía trước.

Những chiếc xe tăng tiếp tục lao đi.

Tiếng động cơ gầm lên.

Khói bụi cuộn phía sau.

Những người lính trong xe không biết điều gì đang chờ họ ở phía trước.

Nhưng họ biết một điều:

Phải tiến lên.

Rồi Sài Gòn hiện ra.

Mục tiêu cuối cùng của cánh quân là Dinh Độc Lập.

Khoảng hơn 10 giờ sáng, xe tăng 390 và xe tăng 843 tiến về phía dinh. Xe 843 do Đại đội trưởng Bùi Quang Thận chỉ huy đi phía trước. Xe 390 do Vũ Đăng Toàn chỉ huy bám theo phía sau.

Và rồi…

Họ nhìn thấy cánh cổng.

Cánh cổng Dinh Độc Lập.

Xe tăng 843 lao tới cổng phụ nhưng bị mắc kẹt.

Phía trước xe 390 là cổng chính.

Một khoảnh khắc.

Một quyết định.

Vũ Đăng Toàn ra lệnh cho lái xe Nguyễn Văn Tập:

“Húc vào cổng!”

Chiếc xe tăng 390 tăng tốc.

Động cơ gầm vang.

Bánh xích nghiến trên mặt đường.

Và rồi…

ẦM!

Chiếc xe tăng lao thẳng vào cánh cổng sắt.

Cánh cổng rung chuyển.

Rồi đổ xuống.

Xe tăng 390 tiến thẳng vào sân Dinh Độc Lập.

Khoảnh khắc ấy chỉ diễn ra trong tích tắc.

Nhưng đó là khoảnh khắc mà lịch sử sẽ nhớ mãi.

Các chiến sĩ trên xe lập tức xuống xe.

Vũ Đăng Toàn cầm khẩu AK, tiến vào bên trong dinh.

Những người lính khác nhanh chóng kiểm soát khu vực.

Trong khi đó, từ chiếc xe tăng 843, Đại đội trưởng Bùi Quang Thận mang lá cờ giải phóng chạy lên nóc dinh.

Và rồi…

Lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập.

Chiến tranh đã đi đến những giờ phút cuối cùng.

Những người lính tiến vào căn phòng nơi Tổng thống chính quyền Sài Gòn Dương Văn Minh cùng nội các đang có mặt.

Họ được yêu cầu đầu hàng.

Sau đó, Tổng thống Dương Văn Minh được đưa đến Đài phát thanh để đọc tuyên bố đầu hàng vô điều kiện.

Và thời khắc ấy đã đến.

11 giờ 30 phút ngày 30 tháng 4 năm 1975.

Chiến tranh kết thúc.

Miền Nam được giải phóng.

Đất nước bước sang một trang sử mới.

Nhưng với Vũ Đăng Toàn và những người lính xe tăng 390, có lẽ cảm xúc lúc ấy không chỉ là niềm vui.

Bởi trong đầu họ chắc hẳn vẫn còn những người đồng đội đã nằm lại trên những chặng đường trước đó.

Những người đã cùng họ chiến đấu.

Những người từng ngồi chung trong những chiếc xe tăng.

Những người từng chia nhau từng ngụm nước, từng bữa cơm giữa chiến trường.

Họ đã không thể đi cùng đến ngày toàn thắng.

Vì thế, chiến thắng càng lớn…

nỗi nhớ đồng đội càng sâu.

Vũ Đăng Toàn đã bước qua cánh cổng Dinh Độc Lập.

Nhưng phía sau bước chân ấy là cả một hành trình dài.

Từ những ngày chiến đấu gian khổ.

Từ những trận đánh ác liệt.

Từ những con đường đầy bom đạn.

Để rồi cuối cùng, ông cùng đồng đội có mặt tại nơi ghi dấu thời khắc lịch sử của dân tộc.

Nhiều năm sau, người ta vẫn nhắc đến chiếc xe tăng 390.

Không chỉ bởi nó là một chiếc xe tăng.

Mà bởi nó đã trở thành biểu tượng của ngày 30 tháng 4 năm 1975.

Chiếc xe tăng 390 cùng xe 843 sau này được công nhận là Bảo vật quốc gia.

Còn Vũ Đăng Toàn vẫn trở về với cuộc sống đời thường.

Nhưng mỗi khi tháng Tư về, ký ức về buổi trưa năm ấy lại sống dậy.

Có lẽ ông sẽ vẫn nhớ tiếng động cơ của chiếc xe tăng.

Nhớ con đường tiến vào Sài Gòn.

Nhớ khoảnh khắc nhìn thấy cánh cổng Dinh Độc Lập.

Nhớ mệnh lệnh năm xưa.

Và nhớ người đồng đội đang ngồi ở vị trí lái xe.

“Húc vào cổng!”

Một câu nói ngắn.

Nhưng phía sau câu nói ấy là quyết tâm của cả một thế hệ.

Thế hệ đã đi qua chiến tranh để đưa đất nước đến ngày thống nhất.

Hôm nay, cánh cổng Dinh Độc Lập vẫn còn đó.

Chiếc xe tăng 390 vẫn được lưu giữ như một chứng tích lịch sử.

Những người lính năm xưa giờ đã tóc bạc.

Nhưng hình ảnh chiếc xe tăng lao qua cánh cổng trong buổi trưa 30 tháng 4 vẫn còn nguyên trong ký ức dân tộc.

Và mỗi khi nhìn lại khoảnh khắc ấy, chúng ta không chỉ nhìn thấy một chiếc xe tăng.

Chúng ta nhìn thấy một thế hệ trẻ đã đi qua chiến tranh.

Những người đã từng có gia đình để nhớ.

Có quê hương để thương.

Có tuổi trẻ để sống.

Nhưng họ đã đem tuổi trẻ ấy vào chiến trường.

Để rồi đến ngày toàn thắng…

một cánh cổng đổ xuống.

Một lá cờ tung bay.

Một đất nước bước sang trang mới.

Vũ Đăng Toàn đã cùng chiếc xe tăng 390 đi qua cánh cổng ấy.

Nhưng có lẽ, điều đẹp nhất không phải là chiếc xe đã húc đổ cánh cổng.

Mà là sau cánh cổng ấy…

một dân tộc đã bước vào một thời đại hòa bình.

Và phía sau tiếng động cơ của chiếc xe tăng năm xưa…

là tiếng gọi của non sông trong ngày đất nước nối liền một dải.