Vũ Huy Lễ – Người thuyền trưởng cho tàu lao lên giữ đảo

Vũ Huy Lễ sinh năm 1946 tại xã Thái Thọ, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình; nhập ngũ tháng 7 năm 1965. Được đào tạo qua Trường Sĩ quan chỉ huy kỹ thuật Hải quân trong nước và tại Liên Xô, ông trưởng thành qua nhiều cương vị chỉ huy tàu. Khi được phong tặng danh hiệu Anh hùng, ông là Thiếu tá, Thuyền trưởng tàu HQ505, Lữ đoàn 125 Hải quân.

Tháng 6 năm 1982, ông được giao chỉ huy HQ505 – tàu vận tải đổ bộ hạng lớn do ta tiếp quản sau năm 1975. Con tàu đóng từ năm 1942, máy móc xuống cấp nặng. Vũ Huy Lễ cùng cán bộ, chiến sĩ kiên trì sửa chữa, bảo quản, làm chủ phương tiện, nhiều lần tự khắc phục hỏng hóc giữa biển để tiếp tục nhiệm vụ.

Tháng 3 năm 1988, tình hình Trường Sa căng thẳng. Ngày 13/3, ông nhận lệnh đưa HQ505 ra chốt giữ đảo Cô Lin. Bị tàu chiến đối phương chặn cắt, ông mưu trí cơ động, đưa tàu vào đúng vị trí chiếm lĩnh lúc 16 giờ 30 phút.

Sáng 14/3, đối phương nổ súng vào các tàu ta. HQ505 trúng đạn, hệ thống lái điện và máy chính hư hỏng nặng. Trong tình thế nguy cấp, Vũ Huy Lễ bình tĩnh chỉ huy cứu chữa thương binh, đồng thời trực tiếp chỉ đạo khắc phục máy. Ông quyết đoán cho tàu tăng tốc, lao thẳng lên bãi Cô Lin để giữ đảo. Giữa làn đạn dồn dập, HQ505 bốc cháy, nhưng vẫn trụ vững.

Khi đối phương tạm ngừng bắn, ông tổ chức hủy tài liệu mật, cứu tàu và động viên bộ đội quyết giữ chủ quyền. Ông còn cử xuồng sang đảo Gạc Ma đưa 44 cán bộ, chiến sĩ (trong đó có 8 thương binh và 1 liệt sĩ) về tàu an toàn sau khi HQ604 bị bắn chìm.

Hình ảnh HQ505 cháy đỏ nhưng hiên ngang mắc cạn trên đảo Cô Lin đã trở thành biểu tượng khẳng định chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

Ngày 6 tháng 1 năm 1989, Vũ Huy Lễ được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – xứng đáng với bản lĩnh kiên cường của người thuyền trưởng giữa sóng gió Trường Sa.