VŨ LĂNG – NGƯỜI CHỈ HUY TRUNG ĐOÀN 98 TRONG TRẬN ĐÁNH CUỐI CÙNG Ở ĐIỆN BIÊN PHỦ
Phạm Quang Huy
1. Một người chỉ huy trên đồi C1
Vũ Lăng là một trong những cán bộ chỉ huy trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Trong chiến dịch, ông là Trung đoàn trưởng Trung đoàn 98, Đại đoàn 316.
Trung đoàn 98 được giao nhiệm vụ tiến công những vị trí quan trọng ở phía Đông tập đoàn cứ điểm, trong đó nổi bật là đồi C1. Đây là một trong những điểm cao có ý nghĩa chiến thuật đặc biệt đối với hệ thống phòng ngự của quân Pháp.
C1 nằm cách sở chỉ huy của tướng De Castries khoảng 600m về phía Đông và cùng với A1, C2 tạo thành một hệ thống cao điểm bảo vệ khu trung tâm Mường Thanh.
2. Đồi C1 – một trận chiến kéo dài
Ngày 30/3/1954, đợt tiến công thứ hai của Chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu. Trung đoàn 98 được giao nhiệm vụ tiến công cứ điểm C1.
Đây không phải một trận đánh đơn giản. Quân Pháp xây dựng C1 thành một cứ điểm kiên cố với hệ thống hầm hào và hỏa lực mạnh. Nếu mất C1, hệ thống phòng thủ phía Đông của tập đoàn cứ điểm sẽ bị đe dọa nghiêm trọng.
Trung đoàn 98 tổ chức tiến công với sự phối hợp của pháo binh. Sau những trận chiến quyết liệt, quân ta chiếm được C1, tiêu diệt và bắt sống nhiều binh lính đối phương.
3. Không phải chiếm được rồi là xong
Sau khi C1 bị chiếm, vấn đề tiếp theo là giữ vững trận địa.
Quân Pháp hiểu rằng mất C1 sẽ làm tuyến phòng thủ phía Đông bị thủng một mảng quan trọng. Vì vậy, họ liên tục tổ chức phản kích nhằm giành lại vị trí.
Đối với Trung đoàn 98, đây là cuộc chiến kéo dài và vô cùng căng thẳng. Bộ đội vừa phải củng cố công sự, vừa chống những đợt phản kích của đối phương.
Trận chiến tại C1 kéo dài nhiều ngày đêm và trở thành một trong những trận đánh ác liệt nhất của Chiến dịch Điện Biên Phủ.
4. Một người chỉ huy phải giữ vững quyết tâm
Trong những trận đánh như C1, người chỉ huy không chỉ cần khả năng ra lệnh tiến công. Điều khó khăn hơn là duy trì sức chiến đấu của đơn vị sau nhiều ngày liên tục chịu hỏa lực.
Bộ đội phải chiến đấu trong điều kiện thiếu ngủ, thương vong và áp lực rất lớn. Trong khi đó, đối phương liên tục dùng pháo binh và bộ binh để phản kích.
Vũ Lăng cùng cán bộ Trung đoàn 98 phải tổ chức lực lượng, củng cố trận địa và lựa chọn phương án phù hợp để giữ được vị trí quan trọng này.
5. Từ C1 đến ngày tổng công kích
Trong những ngày cuối của chiến dịch, thế trận tại Điện Biên Phủ đã thay đổi căn bản. Hệ thống giao thông hào của quân đội Việt Nam ngày càng áp sát trung tâm Mường Thanh.
Nhiều cao điểm phía Đông đã nằm trong tay quân đội Việt Nam. Các cứ điểm A1, C1, C2 trở thành những bàn đạp quan trọng để tiến vào khu trung tâm.
Đến đầu tháng 5, quân Pháp ngày càng bị dồn vào thế phòng thủ. Khả năng tiếp tế bằng đường không bị hạn chế nghiêm trọng, trong khi các tuyến phòng thủ bên ngoài lần lượt bị phá vỡ.
6. Buổi sáng ngày 7 tháng 5
Ngày 7/5/1954, cuộc chiến bước vào những giờ phút cuối cùng.
Theo hồi ức của các chiến sĩ từng chiến đấu tại C2, sáng hôm đó, sau khi được pháo binh yểm trợ, Trung đoàn trưởng Vũ Lăng hạ lệnh xung phong. Bộ đội đồng loạt tiến lên, phá vỡ sức kháng cự của đối phương. Khoảng 600 quân địch tại khu vực này phải đầu hàng.
Sau khi làm chủ trận địa, các đơn vị tiếp tục tiến về Mường Thanh. Những tiếng loa kêu gọi đầu hàng vang lên giữa các vị trí của quân Pháp.
Rừng cờ trắng bắt đầu xuất hiện ngày càng nhiều.
7. 17 giờ 30 phút
Chiều 7/5/1954, các đơn vị Quân đội nhân dân Việt Nam đồng loạt tiến vào trung tâm tập đoàn cứ điểm.
Tại hướng tiến công của Đại đoàn 312, Đại đội 360 do Tạ Quốc Luật chỉ huy tiến vào Sở chỉ huy địch và bắt sống De Castries cùng toàn bộ cơ quan tham mưu. Đúng 17 giờ 30 phút, sở chỉ huy của tập đoàn cứ điểm bị đánh chiếm.
Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc.
Vũ Lăng và Trung đoàn 98 là một trong những lực lượng đã góp phần tạo nên thế trận tiến công từ phía Đông, từng bước bóc vỡ hệ thống phòng ngự bảo vệ khu trung tâm.
8. Không phải một chiến công của riêng một người
Khi nhắc đến Điện Biên Phủ, người ta thường nhớ đến hình ảnh lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” trên nóc hầm De Castries.
Nhưng phía sau khoảnh khắc ấy là hàng chục ngày chiến đấu trên những quả đồi như A1, C1, C2, D1, E1… Mỗi cao điểm được chiếm giữ đều phải trả giá bằng mồ hôi, máu và sự hy sinh của rất nhiều chiến sĩ.
Câu chuyện về Vũ Lăng vì vậy cần được nhìn trong tổng thể ấy. Ông là một người chỉ huy trực tiếp của một trung đoàn, góp phần tạo nên những bước tiến quan trọng của quân đội Việt Nam trong trận quyết chiến chiến lược.
9. Bài học từ người chỉ huy
Điểm đáng chú ý trong câu chuyện Vũ Lăng là sự kết hợp giữa kiên quyết tiến công và tổ chức giữ trận địa.
Chiếm được một cứ điểm đã khó, giữ được nó trước những đợt phản kích còn khó hơn. Người chỉ huy phải biết sử dụng lực lượng hợp lý, tổ chức công sự và duy trì tinh thần chiến đấu.
Những trận đánh tại C1, C2 cho thấy quân đội Việt Nam đến cuối chiến dịch đã có khả năng tổ chức những trận đánh phức tạp và kéo dài với một hệ thống chỉ huy tương đối chặt chẽ.
10. Người lính Điện Biên trong ký ức lịch sử
Vũ Lăng là một trong những cán bộ quân sự trưởng thành qua cuộc kháng chiến chống Pháp. Hình ảnh ông gắn với Trung đoàn 98 và những trận chiến ác liệt tại Điện Biên Phủ.
Câu chuyện về Vũ Lăng nhắc chúng ta rằng chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ được tạo nên ở khoảnh khắc 17 giờ 30 phút ngày 7/5/1954. Nó được tạo nên từ từng mét chiến hào, từng cao điểm, từng mệnh lệnh và từng cuộc chiến đấu kéo dài suốt 56 ngày đêm.


