Vũ Ngọc Nhạ - Ông Cố vấn giữa lòng địch

Có những người anh hùng được nhớ đến bởi những trận đánh vang dội.

Có những người anh hùng được nhắc tên bởi những chiến công không tiếng súng.

Vũ Ngọc Nhạ là một con người như thế.

Năm 1954, sau Hiệp định Genève, ông nhận một nhiệm vụ đặc biệt: vào miền Nam hoạt động tình báo. Để hoàn thành nhiệm vụ, ông xây dựng vỏ bọc là một giáo dân Công giáo di cư, từng bước tạo dựng niềm tin trong giới Công giáo và các nhân vật có ảnh hưởng tại Sài Gòn. Chính sự kiên trì, cẩn trọng và hiểu biết sâu sắc đã giúp ông dần được nhiều nhân vật cấp cao tin cậy.

Những năm sau đó, bằng trí tuệ và sự khéo léo, ông từng bước thâm nhập vào tầng lớp lãnh đạo của chính quyền Việt Nam Cộng hòa.

Nhiều người gọi ông bằng cái tên đầy kính trọng:

"Ông Cố vấn."

Ít ai biết rằng, phía sau dáng vẻ điềm đạm ấy là một chiến sĩ tình báo đang thực hiện nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm.

Có những đêm, sau khi nhận được những tài liệu tuyệt mật, ông phải tìm cách chuyển chúng về căn cứ trong bí mật tuyệt đối.

Chỉ cần một sơ suất nhỏ, cái giá phải trả sẽ là mạng sống của chính mình và cả đồng đội.

Một lần, đồng đội lo lắng hỏi:

– "Anh có bao giờ thấy sợ không?"

Ông mỉm cười:

"Làm tình báo thì phải biết sợ để cẩn trọng, nhưng không bao giờ được để nỗi sợ làm mình quên nhiệm vụ."

Chính sự bình tĩnh ấy đã giúp ông xây dựng nên Cụm tình báo A.22 – một trong những mạng lưới tình báo chiến lược hoạt động hiệu quả nhất trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Những tài liệu mà cụm A.22 thu thập được đã giúp Trung ương nắm bắt nhiều chủ trương, kế hoạch quân sự và chính trị quan trọng của đối phương, góp phần phục vụ việc hoạch định chiến lược.

Năm 1969, sau nhiều năm theo dõi, cơ quan an ninh của chính quyền Sài Gòn phát hiện và triệt phá Cụm A.22. Vũ Ngọc Nhạ cùng nhiều đồng đội bị bắt.

Trong các cuộc thẩm vấn, ông không khai báo về tổ chức.

Tại phiên tòa, ông bị tuyên án tù chung thân và sau đó bị đưa ra giam giữ tại Nhà tù Côn Đảo. Ngay trong thời gian bị giam, ông vẫn giữ liên lạc với đồng đội và chuẩn bị cho những nhiệm vụ sau này. Đến năm 1973, theo các điều khoản của Hiệp định Paris, ông được trao trả tù binh và tiếp tục hoạt động tình báo cho đến trước ngày đất nước thống nhất.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, nhiều người mới biết rằng người "cố vấn" từng xuất hiện bên cạnh các nhân vật lãnh đạo của chính quyền Sài Gòn lại chính là một chiến sĩ tình báo của cách mạng.

Đến cuối cuộc đời, khi được hỏi điều gì giúp ông vượt qua những năm tháng hiểm nguy ấy, ông chỉ nhẹ nhàng trả lời:

"Điều giữ tôi đứng vững không phải là sự gan dạ, mà là niềm tin rằng đất nước nhất định sẽ thống nhất."