VŨ VĂN TOẢN CỰU CHIẾN BINH

🌿"ĐI TRƯỚC VỀ SAU” - HÀNH TRÌNH CỦA NGƯỜI LÍNH CÔNG BINH

Có những người lính không trực tiếp xông lên tuyến đầu để nổ súng, nhưng lại là những người bước đi đầu tiên trên con đường đầy hiểm nguy, mở lối cho đồng đội tiến quân và cũng là những người rời chiến trường sau cùng.

Chú Vũ Văn Toản (sinh ngày 20/5/1968) – người cựu chiến binh từng tham gia làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia trong lực lượng Công binh Quân khu 7. Qua từng câu chuyện của chú, chúng tôi càng hiểu hơn về những hy sinh thầm lặng của những người lính mang trên vai nhiệm vụ "đi trước, về sau".

Chú kể, ngày 28 tháng 8 năm 1986, khi vừa tròn mười tám tuổi, chú lên đường nhập ngũ. Những ngày đầu, chú tập trung tại Huyện đội Đất Đỏ, sau đó được đưa lên Biên Hòa để trải qua bốn tháng huấn luyện chuyên ngành Công binh. Mỗi bài học đều hướng đến một mục tiêu duy nhất: chuẩn bị cho những nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm mà người lính công binh sẽ phải đối mặt.

Điều khiến chú nhớ mãi là trước ngày lên đường, Quân khu 7 tổ chức một bữa cơm thân mật cho toàn đơn vị. Khi ấy, chú và đồng đội chỉ nghĩ mình sẽ nhận nhiệm vụ mới, hoàn toàn không biết rằng điểm đến sắp tới lại là chiến trường Campuchia.

Một giờ chiều, đoàn xe bắt đầu lăn bánh. Từ Hóc Môn, đoàn quân tiến về Tây Ninh rồi vượt biên giới sang nước bạn. Đêm xuống, đoàn xe vẫn tiếp tục hành quân. Khoảng bảy giờ tối đến tỉnh Svay Rieng, ba giờ sáng hôm sau vượt qua phà Neak Loeung rồi tiếp tục tiến về Phnom Penh. Chỉ nghỉ ngơi trong thời gian ngắn, đoàn lại lên đường đến tỉnh Siem Reap. Những ngày đầu trên đất bạn, chú dừng chân tại Trạm 18 (Hà Ba Rầy) trước khi được bàn giao về đơn vị chính thức.

Tại Campuchia, chú được biên chế vào Trung đoàn 476. Là người lính Công binh, nhiệm vụ của chú không phải trực tiếp xung phong đánh địch, mà là bảo đảm cho cả đội hình chiến đấu có thể tiến lên an toàn.

Chú kể rằng mỗi khi cầu bị đánh sập hoặc hư hỏng, đơn vị Công binh phải nhanh chóng bắc cầu hoặc vận hành phà để đưa bộ đội, xe tăng, pháo binh và các phương tiện quân sự vượt sông. Mọi công việc đều phải thực hiện khẩn trương, bởi chỉ cần chậm một chút cũng có thể làm ảnh hưởng đến cả chiến dịch.

Nhưng nhiệm vụ khiến chú nhớ nhất chính là những lần tham gia mở đường trong các chiến dịch mùa khô. Chú cười hiền rồi bảo: "Lính công binh tụi chú gọi vui là đi mở cửa mả."

Câu nói tưởng như đùa ấy lại khiến chúng tôi lặng người.

Bởi mỗi con đường được mở ra đều có thể ẩn giấu vô số bãi mìn của lực lượng Pôl Pốt. Chú kể, lúc ấy địch gài rất nhiều loại mìn như KB2, 652A, DH10 hay DH20. Đặc biệt, mìn DH20 có sức sát thương rất lớn, chỉ cần kích nổ là có thể gây nguy hiểm trong phạm vi hàng chục mét. Vì vậy, mỗi bước chân của người lính công binh đều phải thật bình tĩnh, cẩn trọng và chính xác. Chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể phải đánh đổi bằng tính mạng.

Trong những năm tháng ấy, có một kỷ niệm mà chú không bao giờ quên. Đó là lần đơn vị được Thiếu tướng Tư Thuận (Nguyễn Thới Bưng) trực tiếp đến động viên. Sau khi hỏi thăm quê quán từng chiến sĩ, biết đơn vị làm nhiệm vụ mở đường, vị tướng già trầm ngâm rồi nói một câu mà chú ghi nhớ suốt cuộc đời:

"Công binh là đi trước, về sau."

Đó không chỉ là một khẩu hiệu truyền thống của lực lượng Công binh Việt Nam, mà còn là sự ghi nhận đối với những người luôn nhận phần gian khó về mình để đồng đội được an toàn tiến quân.

Sau nhiều năm làm nhiệm vụ quốc tế, đến năm 1989, chú là một trong những người lính cuối cùng rút quân về nước khi quân tình nguyện Việt Nam hoàn thành sứ mệnh tại Campuchia.

Hôm nay, chiến tranh đã lùi xa, nhưng tình đồng đội vẫn luôn vẹn nguyên trong trái tim người lính năm ấy. Chú vẫn thường xuyên gặp gỡ những đồng đội cũ ở Biên Hòa, Long Thành, Phước Tỉnh để cùng nhau ôn lại một thời tuổi trẻ đã sống hết mình vì Tổ quốc và nghĩa vụ quốc tế.

Ngồi lắng nghe câu chuyện của chú, chúng tôi càng hiểu rằng, phía sau mỗi cây cầu được bắc lên, mỗi con đường được mở ra là biết bao mồ hôi, nước mắt, thậm chí cả máu của những người lính công binh. Họ không chỉ mở đường cho những đoàn quân tiến bước, mà còn góp phần mở đường cho hòa bình và cuộc sống bình yên hôm nay.