Vũ Xuân Cương

Khi máy bay rời bờ được 80km, liên lạc với đất liền mất hoàn toàn. Giữa mênh mông trời biển một màu xanh, ông Cương chỉ còn cách dựa vào đồng hồ tính toán và kinh nghiệm. Bay rất lâu mà không thấy đảo, nhiên liệu cạn dần, nhưng ở độ cao 7.000m, ông bất ngờ nhìn thấy Trường Sa Lớn bé như chấm nhỏ. Hạ xuống 100m, ông lượn hai vòng chào bộ đội, báo hiệu chuyến bay lịch sử đã thành công.Từ thành công ấy, không quân Việt Nam bước vào giai đoạn huấn luyện và sẵn sàng thực hiện các chuyến bay xa hơn, nguy hiểm hơn. Các chiến đấu cơ Su-22M của trung đoàn 923 (sư đoàn 372) được điều từ Thanh Hóa vào Phan Rang, từng bước luyện tập bay biển xa, tăng dần cự ly. Trên biển Đông thời điểm đó, tình hình đặc biệt nhạy cảm, tàu chiến Trung Quốc liên tục lượn lờ, trong khi máy bay và chiến hạm Mỹ cũng hoạt động dày đặc. Chỉ một sai sót nhỏ, bất kỳ tổ bay nào cũng có thể không trở về.Thời điểm ấy, bay ra Trường Sa vô cùng hiểm nguy. Hệ thống rađa dẫn đường của Việt Nam chỉ hoạt động hiệu quả trong phạm vi 200km, thậm chí thấp hơn nếu máy bay bay thấp. Trong khi khoảng cách từ Phan Rang ra Trường Sa là hơn 300km, vượt xa tầm hỗ trợ của rađa. Su-22M lại không có rađa dẫn đường, phi công chỉ dựa vào đồng hồ và đường bay được tính toán trước. Trên biển, trời và nước cùng một màu, phi công rất dễ mất phương hướng. Vì thế, chỉ những phi công giỏi nhất mới được chọn cho nhiệm vụ bảo vệ Trường Sa.Sau ngày 14-3-1988, tình hình biển đảo căng thẳng. Như ở đảo Len Đao trở nên căng như dây đàn. Một biệt đội công binh của hải quân Việt Nam đang cấp tốc dựng nhà cao chân trên đảo chìm để chuẩn bị chốt giữ thì các tàu chiến Trung Quốc ập tới bao vây. Nòng pháo, giàn tên lửa đồng loạt chĩa thẳng vào những người lính Việt Nam, chỉ chờ lệnh nổ súng.Trong khoảnh khắc tưởng như lửa đạn sẽ bùng lên, từ 7 giờ sáng đến 11 giờ trưa, tiếng động cơ xé gió bất ngờ vang dội trên không trung. Những chiếc Su-22M của không quân Việt Nam xuất hiện trên bầu trời Len Đao. Cờ đỏ sao vàng in trên thân máy bay rực lên dưới ánh nắng biển. Nhìn thấy máy bay Việt Nam, đội hình tàu chiến Trung Quốc lập tức tản ra. Len Đao được giải vây.Trên đảo, bộ đội ùa lên khỏi công sự, vẫy mũ, hò reo khi thấy những cánh chim thép lượn vòng. Phi công Hán Văn Quảng hạ độ cao thấp hơn quy định để bộ đội nhìn rõ máy bay mà vững tin hơn, và để tàu Trung Quốc dè chừng, không dám uy hiếp.Từ sau ngày 14-3, mỗi ngày có nhiều đợt bay Su-22M ra Trường Sa, mỗi đợt hai chiếc, như một lá chắn tinh thần cho những người đang giữ đảo. Và tất cả bắt đầu từ chuyến bay ngày 10-3 chuyến bay mở ra con đường bảo vệ bầu trời Trường Sa giữa những ngày bão giông năm 1988.