Vũ Xuân Thiều – đêm cuối cùng trên bầu trời Sơn La
Nguyễn Lan Chi
Đêm 28/12/1972, cuộc tập kích bằng B-52 vào miền Bắc vẫn đang diễn ra dữ dội. Tại sân bay Cẩm Thủy, Thanh Hóa, phi công Vũ Xuân Thiều nhận lệnh xuất kích trên chiếc MiG-21. Nhiệm vụ của ông là tiếp cận và đánh những chiếc B-52 đang tiến vào khu vực miền Bắc.
Chiếc MiG-21 rời đường băng và được sở chỉ huy dẫn đường về phía đội hình máy bay Mỹ. Nhưng việc tìm kiếm mục tiêu không hề đơn giản. B-52 được bảo vệ bởi các máy bay tiêm kích, trong khi hệ thống radar còn phải đối phó với nhiễu rất mạnh. Vũ Xuân Thiều tiếp tục áp sát sau khi vượt qua khu vực có máy bay tiêm kích hộ tống.
Cuối cùng, ông phát hiện được một chiếc B-52. Khoảng cách lúc ấy đã rất gần. Vũ Xuân Thiều tiến hành công kích và phóng tên lửa. Chiếc B-52 bị trúng đạn, bốc cháy nhưng chưa lập tức rơi xuống. Chiếc MiG-21 lúc này cũng đang ở rất gần mục tiêu.
Sau đó, liên lạc với Vũ Xuân Thiều bị mất. Chiếc MiG-21 không trở về căn cứ. Tại khu vực Tạ Khoa, Yên Châu, Sơn La, một chiếc B-52 bị cháy và rơi, còn chiếc MiG-21 của Vũ Xuân Thiều cũng rơi xuống khu vực này. Người phi công trẻ đã hy sinh trong trận đánh.
Vũ Xuân Thiều sinh năm 1945, từng là sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội trước khi tình nguyện nhập ngũ và được đào tạo phi công tại Liên Xô. Sau khi trở về nước, ông được biên chế vào Trung đoàn Không quân 921 và tham gia chiến đấu trên bầu trời miền Bắc. Đêm 28/12/1972 trở thành trận đánh cuối cùng của ông khi mới 27 tuổi.
Năm 1994, Vũ Xuân Thiều được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Khi nhắc đến ông, người ta thường nhớ đến đêm cuối tháng 12 năm ấy: một chiếc MiG-21 cất cánh từ Cẩm Thủy để tìm B-52, rồi không bao giờ trở lại. Trận đánh ấy trở thành một trong những câu chuyện được nhắc đến khi nói về những phi công Việt Nam chiến đấu trong 12 ngày đêm cuối năm 1972.



