VŨ XUÂN THIỀU – KHÚC TRÁNG CA ĐÊM THÁNG CHẠP VÀ CÚ ĐÂM PHÁO ĐÀI BAY BẤT TỬ
Nguồn gốc và ước mơ: Vũ Xuân Thiều sinh năm 1945 tại Thủ đô Hà Nội, trong một gia đình tri thức yêu nước có quê gốc tại tỉnh Nam Định. Lớn lên giữa lòng Hà Nội cổ kính, chàng trai trẻ sớm nuôi dưỡng lòng tự hào dân tộc và một tâm hồn lãng mạn, giàu hoài bão. Năm 1965, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn cam go nhất, Vũ Xuân Thiều đang là sinh viên năm thứ ba của khoa Vô tuyến điện tại trường Đại học Bách khoa Hà Nội. Đứng trước tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, anh đã tự nguyện gác lại bút nghiên, rời xa giảng đường đại học và tương lai xán lạn để lên đường nhập ngũ. Nhờ tư duy nhạy bén, khả năng tiếp thu khoa học kỹ thuật xuất sắc cùng một thể lực vượt trội, anh vượt qua các vòng tuyển chọn khắt khe để sang Liên Xô đào tạo bài bản về kỹ thuật lái máy bay tiêm kích siêu thanh MiG-21. Bản lĩnh của người tri thức trẻ đã giúp anh nhanh chóng làm chủ khí tài hiện đại, chuẩn bị cho sứ mệnh lịch sử trên bầu trời quê hương.

Sứ mệnh thầm lặng: Trở về nước vào năm 1968, Vũ Xuân Thiều được biên chế vào Trung đoàn Không quân 927. Giữa thời điểm đế quốc Mỹ điên cuồng leo thang đánh phá miền Bắc, anh cùng các đồng đội phải đối mặt với áp lực khủng khiếp từ lực lượng không quân hùng hậu của đối phương. Trong bối cảnh đó, anh là một trong số ít những phi công tinh nhuệ được lựa chọn để rèn luyện chuyên biệt cho nhiệm vụ tác chiến xuyên đêm — một nhiệm vụ cực kỳ nguy hiểm và gian khổ. Bay đêm nghĩa là phải cất cánh và hạ cánh trong điều kiện đèn đường băng hạn chế để tránh bị địch phát hiện, radar mặt đất khó dẫn đường và tầm nhìn hoàn toàn phụ thuộc vào màn đêm cô đặc. Mục tiêu hàng đầu của biên đội bay đêm chính là săn tìm và tiêu diệt "pháo đài bay" B-52 — thứ vũ khí hủy diệt chiến lược đang trút hàng nghìn tấn bom xuống máu và nước mắt của đồng bào miền Bắc.
- Khoảnh khắc lịch sử: Chiến công vĩ đại nhất và cũng là chương bi tráng nhất trong cuộc đời Vũ Xuân Thiều diễn ra vào đêm ngày 28 tháng 12 năm 1972, những ngày cuối cùng của chiến dịch "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không". Nhận lệnh xuất kích từ đường băng dã chiến bọc đất ngắn ngủi tại Thanh Hóa, anh điều khiển chiếc MiG-21 mang số hiệu 5121 lao vút vào không trung bao la. Bằng kỹ thuật điêu luyện, anh khéo léo lách qua hệ thống hộ tống dày đặc của tiêm kích địch, bám đuổi mục tiêu B-52 lên vùng trời Sơn La. Khi cự ly đã đủ gần, anh dứt khoát phóng đi hai quả tên lửa không đối không tầm nhiệt. Tên lửa trúng đích, chiếc B-52 khổng lồ bốc cháy dữ dội nhưng do kích thước quá lớn, nó vẫn cố lết đi trong lửa để tìm đường tháo chạy. Ở khoảng cách quá gần, không một chút do dự, người con trai tuổi 27 đã đưa ra một quyết định cực đoan và quả cảm nhất lịch sử không chiến: nhấn ga, biến toàn bộ chiếc MiG-21 thành một quả tên lửa thứ ba, húc thẳng vào khối sắt thép khổng lồ của kẻ thù. Một quầng lửa vĩ đại bùng lên giữa đêm đen, xé toạc bầu trời Sơn La.
- Sự bất tử: Cú đâm cảm tử quyết liệt của người anh hùng Vũ Xuân Thiều không chỉ tiêu diệt hoàn toàn chiếc "pháo đài bay" B-52 mà còn bẻ gãy tận gốc ý chí của giặc Mỹ ngay trên bầu trời miền Bắc, góp phần buộc chúng phải ký kết Hiệp định Paris. Sự hy sinh của anh là biểu tượng cao đẹp nhất cho ý chí "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Ngày 30 tháng 12 năm 1994, Thượng úy Vũ Xuân Thiều đã được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên của anh hôm nay được đặt cho những ngôi trường, những con đường trang trọng tại Thủ đô Hà Nội. Câu chuyện về người phi công anh hùng năm ấy sẽ mãi là một tượng đài bất tử, một bài ca không quên ghi dấu thế hệ trẻ Việt Nam thời hoa lửa — những người đã hiến dâng cả xương máu và tuổi xuân cho độc lập, tự do trường tồn của Tổ quốc.


