Vua Lê Thánh Tông dẹp giặc ngoại xâm
Hoàng đế Lê Thánh Tông (trị vì 1460 – 1497) được ghi nhận là một trong những vị minh quân vĩ đại nhất trong lịch sử Việt Nam, người đã đưa Đại Việt bước vào "Kỷ nguyên hoàng kim" về cả văn trị lẫn vũ công. Không chỉ cải cách luật pháp và kinh tế, ông còn là một nhà chiến lược quân sự xuất chúng, trực tiếp thân chinh cầm quân đập tan các cuộc quấy nhiễu biên cương, dẹp giặc ngoại xâm và mở mang bờ cõi sang cả ba hướng Đông, Nam và Tây. [1, 2]
1. Cuộc đại chiến Chiêm Thành (1470 – 1471): Mở cõi về phương Nam
Trận đánh Chiêm Thành dưới thời Lê Thánh Tông là chiến dịch quân sự có quy mô và tổ chức chặt chẽ bậc nhất thời bấy giờ. [1]
Nguyên nhân: Vua Chiêm Thành là Bàn La Trà Toàn cậy thế cướp bóc, liên tục mang quân quấy nhiễu, đánh úp vùng biên thùy Hóa Châu của Đại Việt. [1]
Diễn biến thần tốc: Tháng 11 năm 1470, Lê Thánh Tông hạ chiếu thân chinh, thống lĩnh đại quân tiến thẳng vào phương Nam. Bằng chiến thuật thủy bộ phối hợp nhuần nhuyễn, cánh quân thủy của Đại Việt nhanh chóng chiếm cửa biển Thị Nại. Quân ta bao vây chặt kinh đô Trà Bàn (Bình Định ngày nay). [1, 2]
Kết quả lẫy lừng: Chỉ trong vòng vài tháng, quân Đại Việt hạ gục hoàn toàn sức kháng cự của địch, bắt sống vua Chiêm Trà Toàn cùng toàn bộ hoàng tộc. Lê Thánh Tông lập tức sáp nhập vùng đất chiếm được, thành lập đạo thừa tuyên Quảng Nam (đạo thứ 13 của Đại Việt), chính thức mở rộng bờ cõi qua đèo Cù Mông. Chiến thắng này giúp chấm dứt hoàn toàn họa xâm lấn từ phía Nam suốt nhiều thế kỷ. [1, 2]
2. Dẹp loạn Lão Qua và Bồn Man (1479 – 1480): Ổn định phên dậu phương Tây
Phía Tây Đại Việt lúc bấy giờ chịu sự bất ổn lớn từ vương quốc Lão Qua (Lào ngày nay) và bộ tộc Bồn Man (vùng Xiêng Khoảng). [1, 2]
Sự khiêu khích: Thủ lĩnh Bồn Man là Cầm Công câu kết với Lão Qua, phản bội sự thần phục triều đình, xé xác quan ấp tể và băm vằm quân đồn trú của Đại Việt ở biên giới. [1]
Chiến dịch viễn chinh đại ngàn: Năm 1479, Lê Thánh Tông điều động các tướng tài như Lê Thọ Vực, Trịnh Công Lộ chia làm 5 cánh quân đánh thẳng vào vùng hiểm trở phương Tây. Dù đối mặt với rừng thiêng nước độc, quân triều đình viễn chinh thiện chiến đã đánh tan liên quân địch, truy kích giặc Cầm Công chạy đến mức chết dọc đường, khiến vua Lão Qua phải bỏ kinh đô chạy trốn. [1, 2]
Hệ quả: Vùng biên giới phía Tây được dẹp yên hoàn toàn. Uy thế của Đại Việt vang dội sang tận các nước lân cận như Miến Điện (Ava) và các tiểu quốc vùng Bán đảo Đông Dương. [1]
3. Đấu trí giữ vững biên cương phía Bắc chống nhà Minh
Đối với thế lực phong kiến khổng lồ là nhà Minh ở phương Bắc, Lê Thánh Tông áp dụng chiến lược ngoại giao vô cùng khôn khéo nhưng cực kỳ cứng rắn, tuyệt đối không nhân nhượng dù chỉ một tấc đất. [1]
Sẵn sàng vũ lực khi cần: Khi phát hiện lính nhà Minh có hành vi lấn chiếm biên giới, vua không ngần ngại cử quân lính lập doanh trại áp sát, củng cố đồn bốt để răn đe, buộc nhà Minh phải e dè tăng cường phòng ngự chứ không dám gây hấn.
Lời dụ thép truyền đời: Tinh thần giữ đất chống giặc ngoại xâm của ông được thể hiện đỉnh cao qua lời sắc dụ bất hủ gửi cho các quan trấn thủ biên giới năm 1467: [1, 2]
"Một thước núi, một tấc sông của ta, có lẽ nào lại tự tiện vứt bỏ đi được? Ngươi phải kiên quyết tranh biện, chớ cho họ lấn dần... Nếu ngươi dám đem một thước núi, một tấc đất của Thái Tổ làm mồi cho giặc, thì tội phải tru di!"
Ý nghĩa lịch sử
Dưới sự trị vì của Lê Thánh Tông, bờ cõi Đại Việt được mở rộng và vững chắc hơn bao giờ hết. Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa nội lực kinh tế thâm sâu, kỷ luật quân đội sắt đá và ý chí sắt thép của nhà vua đã biến Đại Việt thành một siêu cường khu vực thời bấy giờ, khiến mọi kẻ thù xung quanh đều phải quy phục, hướng theo
Nguồn tham khảo:
https://vi.wikipedia.org/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1nh_T%C3%B4ng
