VUA LÝ THÁI TÔNG
Ông huý là Phật Mã (còn có tên huý khác là Đức Chính), con cả vua Lý Thái Tổ, mẹ họ Lê. Phật Mã thiên tư đĩnh ngộ, tinh thông văn, võ Khi còn nhỏ chơi với trẻ con, Phật Mã hay tập làm nghi vệ bách quan rước xách.
VUA LÝ THÁI TÔNG
Ông huý là Phật Mã (còn có tên huý khác là Đức Chính), con cả vua Lý Thái Tổ, mẹ họ Lê. Phật Mã thiên tư đĩnh ngộ, tinh thông văn, võ Khi còn nhỏ chơi với trẻ con, Phật Mã hay tập làm nghi vệ bách quan rước xách. Nhà vua thường nói đùa rằng: “Con nhà tướng nên tập quân sự, chứ chơi trò rước xách làm gì?”. Phật Mã thưa: “Họ Lê lên thay họ Đinh, chẳng phải là nhà tướng đấy dư? Chẳng qua là tự trời cho đó mà thôi!”. Nhà vua lấy làm lạ, cho lập làm Thái tử và phong làm Khai Thiên đại vương.
Vua Lý Thái Tổ mất, quần thần vâng chiếu đến cung Long Đức xin Phật Mã lên ngôi. Lúc bấy giờ, Dực Thánh vương và Vũ Đức vương đều phục binh ở ngoài cửa Quảng Phúc định đánh vua. Vua từ cửa Tường Phù vào đến điện Càn Nguyên. Quân Tam Phủ đánh rất gấp. Vua sai Lý Nhân Nghĩa ra đánh, quân Tam Phủ bị bại. Vũ Đức vương bị Lê Phụng Hiểu giết chết.
Ngày hôm đó, vua lên ngôi trước linh cữu, đại xá thiên hạ, cải nguyên, lấy năm thứ 19 hiệu Thuận Thiên (1028) làm năm đầu hiệu Thiên Thành. Nhà vua cho họp bầy tôi tuyên thệ ở miếu thần Đồng Cổ. Trước đây, các vương âm mưu làm loạn, triều đình không ai biết cả, nhà vua đêm nằm chiêm bao thấy thần núi ở Đồng Cổ báo mộng rằng : Các vương Vũ Đức Đông Chinh và Dực Thánh nổi loạn, nên kíp chuẩn bị để đánh dẹp. Lúc tỉnh dậy, vua sai người bố trí phòng bị, quả đúng như thế. Đến đây, xuống chiếu lập miếu thờ thần Đồng Cổ ở bên hữu thành Thăng Long, xây đàn ở giữa miếu, hội họp bầy tôi, giết con sinh vật, cùng nhau uống máu ăn thề, tuyên thệ rằng: “Làm con mà bất hiếu, làm tôi mà bất trung, thì thần linh chu diệt”. Từ đấy về sau, năm nào cũng đặt làm lệ thường. Người nào lẩn tránh không đến dự lễ tuyên thệ thì phải phạt 50 trượng.
(Theo : Khâm định Việt sử thông giám cương mục, Tập I. Sđd)
