Vua mìn Đường 5 - Nguyễn Văn Thòa
Trận đánh ga Phạm Xá không chỉ là chiến công lẫy lừng của riêng Kim Thành mà đã trở thành biểu tượng của chiến dịch “Tiếng sấm Đường 5”. Nó đã chặt đứt huyết mạch giao thông của địch, góp phần quan trọng vào việc “chia lửa” với mặt trận Điện Biên Phủ, khiến quân Pháp không kịp trở tay chi viện. Nhờ những trận đánh xuất sắc này, đồng chí Nguyễn Văn Thòa sau đó đã được mệnh danh là “Vua mìn Đường 5”.
Trong những ngày cuối năm Quý Tỵ (1953), không khí chuẩn bị Tết tại vùng quê Kim Thành bị bao trùm bởi tiếng gầm rú của những đoàn tàu quân sự Pháp xuôi ngược trên Đường 5. Lúc bấy giờ, thực dân Pháp đang điên cuồng dồn quân và vũ khí từ cảng Hải Phòng về Hà Nội để chi viện cho “con nhím” Điện Biên Phủ đang dần kiệt quệ.
Rạng sáng ngày 27 Tết (31/01/1954), khi cả dải đất ven Đường 5 còn chìm trong sương lạnh, hai chiến sĩ du kích dũng cảm là Nguyễn Văn Thòa và Nguyễn Đình Viện lặng lẽ tiếp cận đoạn đường sắt gần ga Phạm Xá.
Để đảm bảo bí mật tuyệt đối trên tuyến đường có lính tuần tra dày đặc, họ đã dùng một biện pháp ngụy trang vô cùng sáng tạo: Thay vì dùng xẻng gây tiếng động lớn, họ dùng răng bừa mài sắc để khoét từng mẩu đất. Một chiếc chăn được trải ra cạnh đường tàu để hứng từng vụn đất nhỏ, sau đó cho vào thúng mang đi đổ tận ngoài cánh đồng xa để không để lại bất kỳ dấu vết nào tại hiện trường. Quả mìn nặng tới 50kg được đặt lọt thỏm giữa hai thanh tà vẹt và được nối với bộ nguồn điện tại một hầm trú ẩn cách đó khoảng 300 mét.
Đúng 6 giờ sáng, khi đất trời bắt đầu hửng sáng, đoàn tàu quân sự chở đầy lính Âu - Phi tăng viện từ Hải Phòng ầm ập tiến vào ga.
Tại hầm chỉ huy, đồng chí Nguyễn Văn Thòa nín thở quan sát. Chờ cho đến khi phần giữa đoàn tàu – nơi tập trung đông lính Pháp và vũ khí nhất – lọt đúng vào “tâm nổ”, mệnh lệnh đanh gọn được phát ra: “Phát hỏa!”.
Một tiếng nổ kinh thiên động địa làm rung chuyển cả vùng đất Kim Thành. Đoàn tàu 21 toa bị hất tung, gãy làm đôi và đổ sụp trong khói lửa mù mịt. Kết quả trận đánh khiến thực dân Pháp bàng hoàng: 1.017 tên lính và sĩ quan bị tiêu diệt và bị thương. Toàn bộ số vũ khí, quân trang trên tàu bị phá hủy hoàn toàn.
Trận đánh ga Phạm Xá không chỉ là chiến công lẫy lừng của riêng Kim Thành mà đã trở thành biểu tượng của chiến dịch “Tiếng sấm Đường 5”. Nó đã chặt đứt huyết mạch giao thông của địch, góp phần quan trọng vào việc “chia lửa” với mặt trận Điện Biên Phủ, khiến quân Pháp không kịp trở tay chi viện.
Nhờ những trận đánh xuất sắc này, đồng chí Nguyễn Văn Thòa sau đó đã được mệnh danh là “Vua mìn Đường 5”.
Ngày nay, mỗi khi đi ngang qua xã Tuấn Việt, chúng ta lại thấy Tượng đài “Tiếng sấm Đường 5” uy nghiêm đứng đó như một minh chứng cho trí tuệ và lòng dũng cảm của cha ông.
