Vua Quang Trung

Cuối năm 1788, đại quân nhà Thanh tràn vào chiếm đóng Thăng Long. Nghe tin cấp báo, Nguyễn Huệ không hề nao núng. Để chính danh danh nghĩa quốc gia, ngày 22/12/1788, ông cho tế cáo trời đất tại núi Báo Đăng (Huế), lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu là Quang Trung rồi lập tức chỉnh đốn quân đội ra Bắc.

Tại Nghệ An, vua Quang Trung tổ chức một cuộc duyệt binh lớn và đọc lời dụ đanh thép, truyền lòng tự tôn dân tộc vào từng binh sĩ:

"Đánh cho để tóc dài, đánh cho để đen răng. Đánh cho nó chích luân bất phản, đánh cho nó phiến giáp bất hoàn. Đánh cho sử tri nam quốc anh hùng chi hữu chủ!"

Cuộc hành quân "không tưởng" bằng cáng võng

Từ Nghệ An ra đến Tam Điệp (Ninh Bình) là một quãng đường dài hàng trăm cây số, địa hình hiểm trở. Vậy mà vua Quang Trung chỉ mất vỏn vẹn vài ngày để hành quân.

Bí mật nằm ở chiến thuật vô cùng sáng tạo: Hành quân bằng cáng.

• Cứ ba người thành một tổ.

Nhờ cách này, quân đội Tây Sơn di chuyển liên tục ngày đêm không dừng bước, vừa đi vừa hành tiến, vừa bảo toàn được sức lực cho binh sĩ. Đến phòng tuyến Tam Điệp, vua Quang Trung tự tin tuyên bố với các tướng sĩ một câu xanh rờn: "Nay hãy ăn Tết Nguyên đán trước đi, đến mùng 7 vào Thăng Long sẽ mở tiệc ăn mừng chiến thắng!" (Thực tế, ông còn phá trận sớm hơn dự kiến 2 ngày).

Trận rồng lửa đêm mùng 5 Tết

Đêm mùng 5 Tết Kỷ Dậu (ngày 30/1/1789), quân Tây Sơn áp sát đồn Ngọc Hồi và Khương Thượng (Đống Đa) – những lá chắn thép bảo vệ Thăng Long của quân Thanh.

Để phá hệ thống đại bác và cung tên dày đặc của địch tại đồn Ngọc Hồi, vua Quang Trung cho làm những tấm mộc khổng lồ bằng gỗ, quấn rơm ngấm nước bên ngoài. Cứ 20 người khênh một tấm mộc tiến lên, che chắn cho các dũng sĩ cầm đoản đao theo sau.

Khi áp sát đồn, các tấm mộc được hạ xuống, quân Tây Sơn như triều dâng thác đổ tràn vào. Cùng lúc đó, mũi quân của đô đốc Long tấn công đồn Khương Thượng, phối hợp cùng nhân dân địa phương dùng hàng vạn "rồng lửa" (những con rồng làm bằng rơm tẩm dầu) đốt cháy doanh trại địch. Đêm tối Thăng Long sáng rực như ban ngày trong lửa chiến thắng.

Chiếc áo hoàng bào sạm đen khói súng

Trưa mùng 5 Tết, vua Quang Trung cưỡi voi chiến dẫn đầu đại quân tiến vào kinh thành Thăng Long giữa tiếng reo hò vang dội của nhân dân.

Hình ảnh người anh hùng áo vải lúc ấy oai phong đến nghẹt thở: chiếc áo hoàng bào ngự ban của ông bị sạm đen, nhuộm đặc khói súng của trận mạc. Tướng nhà Thanh là Tôn Sĩ Nghị sợ mất mật, không kịp đóng yên ngựa, cắt tóc cải trang bỏ chạy thục mạng qua sông Hồng.

Cuộc đại phá quân Thanh không chỉ là một chiến thắng quân sự, mà nó đã trở thành huyền thoại về ý chí độc lập và tốc độ tác chiến đỉnh cao của người Việt dưới sự dẫn dắt của một vị vua thiên tài.