Vua xây Loa Thành và nỏ thần

Tên thật là Thục Phán, thủ lĩnh của người Âu Việt, An Dương Vương là người đã khép lại thời đại Hùng Vương và mở ra nhà nước Âu Lạc. Theo Đại Việt sử ký toàn thư, vào khoảng năm 258 trước Công nguyên, ông đem quân đánh bại Hùng Vương đời thứ mười tám, thống nhất hai cộng đồng Âu Việt và Lạc Việt, xưng vương hiệu An Dương Vương và dời đô về Phong Khê, cho xây thành Cổ Loa.

Truyền thuyết kể rằng thành đắp mãi không xong, nhờ thần Kim Quy giúp đỡ mới hoàn thành với ba vòng thành xoắn như trôn ốc, và thần còn ban cho chiếc nỏ thần bách phát bách trúng. Có nỏ thần trong tay, Âu Lạc nhiều lần đánh bại quân xâm lược, kể cả các đợt tấn công của Triệu Đà. Nhưng rồi vua mắc mưu cầu hôn: Trọng Thủy, con trai Triệu Đà, sang làm rể và đánh cắp bí mật nỏ thần.

Khi quân Nam Việt ập tới, thành mất; truyền thuyết kể vua rút gươm chém con gái Mị Châu rồi gieo mình xuống biển tự vẫn. Dù niên đại trị vì còn nhiều tranh cãi giữa sử cũ và nghiên cứu hiện đại, An Dương Vương vẫn được nhớ như vị vua gắn với bài học cảnh giác giữ nước.