VƯƠNG ĐÌNH NHỎ - NGƯỜI ĐI QUA NHỮNG QUẢ BOM ĐỂ GIỮ LẤY CON ĐƯỜNG
Giữa tuyến lửa Hà Tĩnh những năm chiến tranh, có những con người ngày ngày bước vào nơi mà chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng cả mạng sống. Vương Đình Nhỏ, người con quê Kỳ Thịnh, Kỳ Anh, là một trong những người lính công binh như thế. Ông dành nhiều năm gắn bó với nhiệm vụ rà phá bom mìn, đặc biệt tại những trọng điểm giao thông ác liệt như Ngã ba Đồng Lộc, nơi từng được ví như “tọa độ lửa” của tuyến chi viện vào chiến trường miền Nam.
Sinh ngày 10/2/1925, Vương Đình Nhỏ nhập ngũ năm 1948 và trải qua nhiều vị trí công tác trong quân đội. Từ năm 1967, ông chuyển sang ngành giao thông và trực tiếp tham gia phá bom trên những tuyến đường huyết mạch ở Hà Tĩnh. Với kinh nghiệm, sự gan dạ và khả năng xử lý bom mìn, ông nhiều lần đối mặt với những quả bom có thể phát nổ bất cứ lúc nào để mở đường cho xe qua, bảo đảm mạch giao thông không bị đứt đoạn.
Ngày 8/6/1968, tại khu vực Cầu Tối, một trận oanh kích dữ dội đã biến tuyến đường thành một bãi bom. Vương Đình Nhỏ cùng đồng đội, trong đó có Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Xuân Lữ, trực tiếp xử lý những quả bom còn sót lại, đặc biệt là các quả bom từ trường nằm dưới nước. Trước nhiệm vụ hiểm nguy, những người lính phá bom được đồng đội làm lễ “truy điệu sống”. Họ biết mình có thể không trở về, nhưng con đường phía trước vẫn phải được thông.
Trong năm 1968, Vương Đình Nhỏ đã chỉ huy và trực tiếp phá hàng trăm quả bom. Tính trong những năm tháng làm nhiệm vụ, các tư liệu ghi nhận ông đã tham gia xử lý hơn 1.800 quả bom. Đằng sau những con số ấy là vô số lần ông bước đến gần cái chết, giữa tiếng máy bay, tiếng bom và những quả bom chưa phát nổ nằm ngay dưới mặt đường, ven cầu, dưới lòng sông. Mỗi lần bom được vô hiệu hóa cũng là thêm một lần con đường được nối lại, những đoàn xe được tiếp tục hành quân và hàng hóa, vũ khí, lương thực được đưa về phía trước.
Chiến tranh kết thúc, nhưng những quả bom còn sót lại vẫn tiếp tục đe dọa cuộc sống người dân. Năm 1990, dù đã nghỉ hưu, Vương Đình Nhỏ vẫn nhận lời đến bản Ka Tăng, huyện Hướng Hóa, Quảng Trị để giúp người dân xử lý bom mìn còn sót lại. Ngày 26/1/1990, trong lúc làm nhiệm vụ, một quả bom bất ngờ phát nổ. Người lính từng nhiều lần bước qua lằn ranh sinh tử trong chiến tranh đã hy sinh giữa thời bình, khi đang cố gắng giải phóng đất đai khỏi những di chứng cuối cùng của chiến tranh.
Ngày 23/5/2005, Vương Đình Nhỏ được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Danh hiệu ấy là sự ghi nhận đối với một cuộc đời đặc biệt, cuộc đời gắn với những con đường bị bom đạn cày xới và những lần người lính lặng lẽ bước vào hiểm nguy để mở đường cho người khác.
Hôm nay, những con đường từng đi qua khói lửa đã khoác lên mình diện mạo mới. Nhưng câu chuyện về Vương Đình Nhỏ vẫn còn đó. Ông đi qua những quả bom không phải để tìm kiếm một danh hiệu, mà để giữ lấy con đường, giữ cho những chuyến xe được tiếp tục, giữ cho mạch chi viện không bị đứt giữa những ngày đất nước gian lao. Từ Ngã ba Đồng Lộc đến vùng đất Quảng Trị, dấu chân của người lính phá bom năm nào nhắc các thế hệ hôm nay về một thế hệ đã âm thầm đứng giữa hiểm nguy để mở lối cho ngày mai.
