Vương Thừa Vũ
"Thời Hoa Lửa" là tên gọi gợi cảm về một giai đoạn lịch sử đầy máu lửa nhưng cũng rực rỡ tinh thần anh hùng của Việt Nam, gắn liền với cuộc kháng chiến chống Pháp những ngày đầu. Tác phẩm văn học bất hủ của Nguyễn Huy Tưởng, dù mang tính hư cấu, đã tái hiện chân thực cái không khí sục sôi, bi tráng của 60 ngày đêm lịch sử kể từ ngày 19 tháng 12 năm 1946, ngày mà Chủ tịch Hồ Chí Minh phát lệnh Toàn quốc kháng chiến.
Trong suốt hai tháng ròng rã, Hà Nội đã thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình: giam chân địch. Đây là cuộc chiến không cân sức, một cuộc chiến mà quân đội ta phải đối mặt với hỏa lực hiện đại của quân Pháp bằng những vũ khí thô sơ, bằng chai xăng, và bằng những chiến thuật du kích sáng tạo trong lòng thành phố. Nhà văn Nguyễn Huy Tưởng đã biến những con phố, những ngôi nhà quen thuộc thành những chiến hào, những pháo đài vững chắc. Từ phố Khâm Thiên đến chợ Đồng Xuân, từ khu phố cổ đến các công sở, đâu đâu cũng vang vọng tiếng súng và ý chí quyết chiến.
Bài văn này đặc biệt nhấn mạnh vào tinh thần chủ động hy sinh và sáng tạo của người dân thường. Nếu những người lính trực tiếp cầm súng ở tuyến đầu là anh hùng, thì những công dân âm thầm tham gia công tác hậu cần, y tế, phá nhà, lập chiến lũy lại là những chiến sĩ không tên vĩ đại. Họ biến cả thành phố thành một mặt trận tổng lực. Những tấm ván, chiếc tủ, thậm chí là cả những ngôi nhà đã bị phá dỡ để tạo nên các chướng ngại vật khổng lồ, cản bước tiến của xe tăng Pháp. Sự hy sinh ấy không chỉ là máu xương, mà còn là sự từ bỏ tài sản, nơi chốn sinh sống một cách tự nguyện, thể hiện tình yêu Thủ đô và Tổ quốc mãnh liệt.
Nguyễn Huy Tưởng đã đưa vào tác phẩm những hình tượng nhân vật đa dạng, từ cán bộ lãnh đạo kiên định đến những chiến sĩ tự vệ trẻ tuổi, và cả những người phụ nữ kiên cường tham gia cứu thương, tiếp tế. Mỗi nhân vật là một lát cắt về lòng yêu nước, về niềm tin sắt đá vào tương lai độc lập. "Thời Hoa Lửa" không chỉ là câu chuyện về chiến đấu, mà còn là câu chuyện về sự chuyển mình của một dân tộc: từ cuộc sống hòa bình lãng mạn, họ đã bước vào cuộc chiến với tất cả sự dũng cảm và trách nhiệm, để lại một di sản tinh thần bất diệt cho các thế hệ mai sau. Ngọn lửa kháng chiến khởi đầu trong mùa đông lạnh giá năm 1946 đã sưởi ấm và soi đường cho cả cuộc chiến trường kỳ của dân tộc ta.
