xã cửa dương (6)

Mùa Nam năm 1958 – Cửa Dương, Phú Quốc

Những cơn gió mùa Nam thổi dồn từng đợt sóng trắng xóa vào bờ biển Cửa Dương. Ghe chở gạo từ đất liền nhiều ngày liền không thể cập bến. Trong những căn nhà lợp lá, nồi cơm của nhiều gia đình chỉ còn lưng lửng, phải độn thêm khoai mì, chuối xanh hay củ rừng để cầm cự qua bữa.

Nhưng điều khiến bà con lo lắng hơn cả không phải là cái đói.

Đó là việc bị buộc rời bỏ mảnh vườn, ngôi nhà thân thuộc để vào khu tập trung.

Ở đó, cuộc sống bị kiểm soát từng bước chân, từng bữa ăn. Muốn ra vườn cũng phải xin phép. Muốn gặp người thân cũng bị dò xét. Với những người đã quen sống giữa vườn cây, suối nhỏ và rẫy tiêu, đó chẳng khác nào bị nhổ bật gốc khỏi quê hương.

Một buổi chiều, trong căn chòi nhỏ giữa vườn, vài người dân ngồi quanh chiếc bàn tre. Họ không nói lớn. Ai cũng hiểu những bức tường tre mỏng manh đôi khi cũng có thể “nghe” được.

Một cụ già chậm rãi cất tiếng:

– Không có gạo thì mình ăn khoai. Nhưng bỏ vườn thì mai này lấy gì mà sống?

Cả căn chòi lặng đi.

Một chị phụ nữ ôm đứa con nhỏ khẽ nói:

– Mình phải xin được về làm rẫy. Chỉ có vườn mới nuôi được gia đình.

Ý nghĩ ấy nhanh chóng lan khắp Cửa Dương.

Hết nhóm này đến nhóm khác, người dân cùng nhau viết đơn kiến nghị yêu cầu chính quyền cấp gạo và cho trở về sản xuất. Họ kiên trì trình bày hoàn cảnh, không la ó, không gây rối, nhưng cũng không chấp nhận buông xuôi.

Trong lúc đó, nhiều gia đình tranh thủ dựng những chòi lá tạm ngay trong vườn. Ban ngày chăm sóc cây trái, ban đêm nghỉ lại giữa rừng để giữ đất. Từng ngọn đèn dầu nhỏ lập lòe giữa màn đêm như những vì sao thấp xuống mặt đất.

Nhìn từ xa, đó chỉ là vài ánh đèn leo lét.

Nhưng với cán bộ cách mạng, đó là tín hiệu đáng mừng.

Người dân vẫn bám đất.

Người dân vẫn giữ vườn.

Và cũng từ những mái chòi ấy, cán bộ bí mật trở lại gặp dân dễ dàng hơn. Những tin tức cần thiết được truyền đi. Những lời động viên tiếp thêm niềm tin trong những ngày gian khó.

Phong trào cách mạng ở Cửa Dương dần hồi phục.

Đúng vào thời điểm ấy, theo chỉ đạo của Huyện ủy, một đội vũ trang được thành lập để bảo vệ cơ quan lãnh đạo và trừng trị những tên ác ôn nguy hiểm. Một số tên tay sai bị xử lý, trong đó có tên quận trưởng Nghĩa ở Dương Đông. Tin ấy nhanh chóng lan khắp đảo.

Người dân truyền tai nhau:

– Cách mạng vẫn còn.

– Đảng vẫn ở với dân.

Những lời nói giản dị ấy khiến bao người thêm vững lòng.

Mùa Nam năm ấy vẫn khắc nghiệt. Gạo vẫn thiếu. Những bữa cơm khoai vẫn còn. Nhưng trong từng căn chòi giữa vườn cây Cửa Dương, ánh đèn dầu vẫn không tắt.

Đó không chỉ là ngọn đèn xua đi bóng tối.

Mà còn là ánh sáng của niềm tin, của ý chí bám đất, bám làng và gìn giữ phong trào cách mạng trong những năm tháng cam go nhất.