xã Phú Hữu (377)

Ở vùng đất An Giang, nếu hỏi những người lớn tuổi về những câu chuyện xưa của quê hương, nhiều người sẽ kể cho ta nghe câu chuyện về con kênh Vĩnh Tế và vị quan nổi tiếng Thoại Ngọc Hầu. Đây là một câu chuyện đã được truyền lại qua nhiều thế hệ và đến nay vẫn khiến người ta cảm thấy khâm phục.

Chuyện xảy ra vào khoảng hơn hai trăm năm trước. Khi đó vùng đất Châu Đốc và những nơi xung quanh vẫn còn rất hoang vu. Khắp nơi là rừng rậm, đầm lầy và những cánh đồng chưa được khai phá. Người dân sống rải rác, muốn đi từ nơi này sang nơi khác phải chèo ghe men theo những con rạch nhỏ quanh co. Có khi đi cả ngày trời vẫn chưa tới nơi. Mùa mưa thì nước ngập khắp nơi, còn mùa khô thì đất đai nứt nẻ, việc trồng trọt cũng rất khó khăn.

Triều đình lúc bấy giờ nhận thấy nếu muốn vùng đất này phát triển thì cần phải mở một con kênh lớn để giúp việc đi lại và khai hoang ruộng đất. Và người được giao nhiệm vụ ấy chính là Thoại Ngọc Hầu – một vị quan nổi tiếng vừa giỏi tổ chức vừa rất quan tâm đến dân.

Sau khi nhận nhiệm vụ, ông đã cùng nhiều người đi khảo sát khắp vùng Châu Đốc. Họ đi qua những cánh rừng rậm rạp, những bãi đất lầy lội và những nơi gần biên giới. Cuối cùng, ông quyết định cho đào một con kênh rất dài chạy dọc theo vùng biên giới, nối liền Châu Đốc với Hà Tiên.

Nhưng nói thì dễ, làm mới thật sự khó.

Thời đó chưa có máy móc như bây giờ. Mọi việc đều phải làm bằng sức người. Hàng chục nghìn dân phu từ nhiều nơi được huy động đến để đào kênh. Mỗi ngày, họ dùng cuốc và xẻng đào từng lớp đất, rồi dùng quang gánh để chuyển đất đi nơi khác. Công việc rất nặng nhọc. Dưới cái nắng gay gắt của miền Tây, nhiều người phải làm việc từ sáng sớm cho đến khi mặt trời lặn.

Không chỉ có nắng nóng, vùng đất khi ấy còn đầy muỗi mòng và bệnh tật. Có những lúc mưa lớn kéo dài khiến việc đào kênh càng trở nên khó khăn hơn. Thế nhưng mọi người vẫn cố gắng tiếp tục công việc, bởi họ hiểu rằng nếu con kênh này hoàn thành thì cuộc sống sau này sẽ tốt hơn rất nhiều.

Thoại Ngọc Hầu cũng không chỉ đứng từ xa chỉ huy. Người ta kể rằng ông thường xuyên đi đến từng nơi đang đào kênh để xem xét công việc và động viên mọi người. Có khi ông đứng hàng giờ dưới nắng để cùng bàn bạc cách đào những đoạn đất khó. Chính sự quan tâm đó khiến nhiều người cảm thấy được khích lệ và cố gắng hơn.

Trong thời gian ấy, vợ của ông – bà Châu Vĩnh Tế – cũng giúp đỡ rất nhiều. Bà lo việc chăm sóc, hỗ trợ cho những người tham gia đào kênh. Những lúc dân phu gặp khó khăn hay bệnh tật, bà cũng tìm cách giúp đỡ. Vì vậy, nhiều người rất kính trọng bà.

Công việc đào kênh kéo dài suốt nhiều năm. Có những đoạn đất phải đào rất lâu mới xong. Nhưng từng ngày trôi qua, con kênh dần dần hiện ra. Nước bắt đầu chảy qua những đoạn đã đào xong, nối liền các vùng đất lại với nhau.

Cuối cùng, sau bao nhiêu năm vất vả, con kênh dài gần 90 km cũng hoàn thành. Đó là một công trình rất lớn vào thời điểm bấy giờ. Khi nhìn thấy con kênh rộng dài chạy qua những cánh đồng và vùng đất hoang trước kia, nhiều người cảm thấy vô cùng xúc động.

Để ghi nhớ công lao của vợ mình – người đã giúp đỡ rất nhiều trong suốt thời gian đào kênh – Thoại Ngọc Hầu đã đặt tên con kênh là Vĩnh Tế.

Từ khi con kênh được hoàn thành, cuộc sống của người dân trong vùng thay đổi rất nhiều. Thuyền bè có thể đi lại dễ dàng hơn, việc buôn bán cũng thuận lợi hơn. Nước từ con kênh được dẫn vào ruộng đồng, giúp nhiều vùng đất trước kia khô cằn trở thành những cánh đồng màu mỡ. Người dân bắt đầu đến sinh sống đông hơn, làng xóm dần dần hình thành.

Trải qua hơn hai trăm năm, kênh Vĩnh Tế vẫn còn tồn tại và tiếp tục phục vụ đời sống của người dân An Giang. Mỗi khi nhìn thấy con kênh ấy, nhiều người lại nhớ đến câu chuyện về những con người đã từng bỏ ra rất nhiều công sức để đào nên nó.

Đối với em, câu chuyện này không chỉ là một câu chuyện lịch sử, mà còn là một bài học về sự kiên trì và tinh thần đoàn kết của con người. Nhờ những công lao ấy mà vùng đất An Giang ngày nay mới trở nên trù phú và phát triển như vậy. Vì thế, mỗi khi học về câu chuyện kênh Vĩnh Tế, em lại cảm thấy rất tự hào về lịch sử quê hương của mình.