xã Phú Hữu (378)

"Dải đất biên thùy Ba Chúc vốn dĩ là nơi những câu hò, điệu lý chảy tràn trên mặt sóng, nơi tiếng đờn kìm đêm đêm vẫn ngân nga như hơi thở của đất chín rồng. Thế nhưng, vào cái tháng 4 định mệnh năm 1978, bản vọng cổ thanh bình ấy bỗng đứt dây giữa chừng. Giữa lúc câu ca 'trọng thủy trọng tình' còn đang dở dang trên môi người thiếu nữ, thì gót giày tàn bạo của quân Pol Pot đã giẫm nát những rặng trâm bầu, biến tiếng xàng xê, líu cống thành những tiếng thét xé lòng. 12 ngày đêm ấy, biên giới Tây Nam không còn nghe tiếng đờn ca tài tử, mà chỉ còn tiếng vọng của những linh hồn oan khuất lay động rặng thốt nốt gầy guộc dưới chân núi Tượng. Chúng ta lật lại trang sử này, để nối lại cung đàn đã mất, và để hiểu rằng cái giá của hòa bình đôi khi được đo bằng những bản tình ca viết bằng máu tươi."

Vào cái đêm định mệnh 18/4/1978, khi ánh trăng rằm còn soi bóng trên những dòng kênh rạch chằng chịt, quân Pol Pot bất ngờ tràn qua biên giới như một loài quỷ dữ bước ra từ bóng tối. Chúng không đến để đối đầu với quân đội, mà đến để hủy diệt sự sống. Những gã sát nhân mang danh nghĩa "Khmer Đỏ" đã xé nát bầu không khí tĩnh mịch của vùng quê nghèo Ba Chúc. Tiếng súng chát chúa vang lên thay cho tiếng ếch nhái uềnh oang trên đồng cạn, biến bản hòa tấu của miền quê yên bình thành một khúc nhạc chiêu hồn rợn gáy.

Chẳng ai có thể ngờ rằng, nơi cửa Phật từ bi như chùa Tam Bửu, chùa Phi Lai lại trở thành những "lò sát sinh" không một chút nhân tính. Người dân Ba Chúc, với bản tính hiền lành như phù sa sông Hậu, đã chạy vào chùa với niềm tin rằng lòng từ bi sẽ che chở họ. Nhưng quân Pol Pot đã dùng lựu đạn và súng đạn cày nát những chánh điện tôn nghiêm. Máu đỏ loang lổ trên những bức tường vốn chỉ quen với khói nhang thanh tịnh, tiếng kinh cầu nguyện sau cùng bị bóp nghẹt bởi lưỡi lê tàn bạo.

Không dừng lại ở đó, chúng lùng sục lên tận những hang sâu trên núi Tượng. Những gia đình ôm nhau trốn dưới hầm tối, hy vọng vào một tia sáng mong manh. Nhưng quân địch đã dùng hơi cay, chất củi đốt cửa hang để thực hiện những cuộc "hành quyết thầm lặng". Trong những kẽ đá lạnh lẽo ấy, tiếng ru con ngọt ngào của người mẹ miền Tây đã lịm dần, nhường chỗ cho bóng tối của cái chết trắng.

Chỉ trong vòng 12 ngày đêm, hơn 3.000 linh hồn đã mãi mãi nằm lại dưới chân núi Thất Sơn. Có những gia đình bị tận diệt không còn một ai để thắp nén nhang thờ phụng. Quân Pol Pot không phân biệt người già tóc bạc phơ hay trẻ thơ còn chưa dứt sữa; chúng sát hại bằng những thủ đoạn dã man nhất để tiết kiệm đạn dược, như một cách phô trương sự tàn độc đến tận cùng. Cả xã Ba Chúc khi ấy như một cung đàn đứt dây, một bản vọng cổ bị xé toạc giữa câu xàng xê, líu cống, chỉ còn lại tiếng gió hú qua những ngôi nhà trống huơ trống hoác.

Nhưng giữa đống tro tàn của sự diệt chủng, sức sống của con người miền Tây vẫn mãnh liệt như những rặng tràm, rặng đước. Cuộc phản công của quân tình nguyện Việt Nam vào ngày 30/4/1978 đã quét sạch bóng tối khỏi bờ cõi, trả lại sự bình yên cho biên giới Tây Nam. Những người sống sót kỳ diệu từ dưới đống xác người, như bà Hà Thị Nga, đã trở thành những nhân chứng sống, những nốt nhạc còn sót lại để viết tiếp bản trường ca hồi sinh cho mảnh đất này. Máu của đồng bào đã thấm xuống đất, để hôm nay, những cánh đồng thốt nốt lại vươn cao, xanh ngắt một màu hy vọng trên nền xương trắng đau thương.

Thông qua câu chuyện trên chắc hẳn trong tim của mỗi người con An Giang lại càng yêu thêm mảnh quê nhà , càng biết quý trọng hòa bình và tự do bởi nó được đánh đổi bởi giọt máu , khúc xương của không chỉ các chiến sĩ mà còn có cả những người dân vô tội thông qua những câu chuyện lịch sử được đúc kết bằng xương bằng thịt tui lại thêm tin yêu quê hương mình , yêu thêm câu hò miền sông nước , trang sử miền quê hương .