Xã Tân Tiến và bản hùng ca chống Pháp
“Gái Đông Tiêm cầm liềm phá bốt/ Trai Quan Đình vác cuốc đuổi Tây”, câu ca vẫn còn vang vọng đến hôm nay là minh chứng cho tinh thần anh dũng đấu tranh chống giặc ngoại xâm của Nhân dân xã Tân Tiến, góp phần viết nên bản hùng ca bất khuất của dân tộc Việt Nam.
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công nhưng thực dân Pháp với dã tâm xâm lược, hòng cướp nước ta một lần nữa, đặt tình thế đất nước lúc bấy giờ như “ngàn cân treo sợi tóc”. Trong 9 năm trường kỳ kháng chiến chống Pháp diễn ra ngay trên mảnh đất quê hương, lực lượng dân quân, du kích cùng với Nhân dân xã Tân Tiến đã chiến đấu ngoan cường, dũng cảm, đánh thắng và đập tan nhiều trận càn lớn của địch, viết nên trang sử vàng chói lọi. Theo lịch sử Đảng bộ xã, ngày 8/2/1950, thực dân Pháp huy động 5.000 quân mở trận càn đánh chiếm Thái Bình. Sau khi hành quân đến đường 10 thì dừng lại chiếm đóng Dục Linh, Từ Hạ, ca nô địch đổ quân cắm chòi tại Hệ (Thụy Ninh). Ngày 3/3/1950, địch đem quân sang chiếm đóng nhà thờ Bất Nạo. Cũng từ đây, dưới sự lãnh đạo của chi bộ Đảng, Nhân dân Tân Tiến đã mở ra trang sử kháng chiến vẻ vang chống thực dân Pháp. Trong chưa đầy 2 tháng, quân Pháp đã dựng lên ở Tân Tiến 3 bốt đóng quân, tạo thế chân vạc, yểm trợ lẫn nhau để kìm kẹp Nhân dân địa phương và chống phá chính quyền cách mạng. Hằng ngày, bọn địch thường xuyên vào các làng để lùng sục, bắt du kích, đảng viên, vơ vét của cải về bốt ăn uống và bắt người dân đi phu, đi lính. Từ ngày 1/5/1950, địch bắt đầu thực hiện “Tuần lễ tầm thanh, trừ cán, diệt cộng”. Một số phần tử công giáo phản động được dịp kêu gọi trả thù cộng sản, dẫn đường chỉ điểm cho địch đàn áp kháng chiến. Nhân dân Tân Tiến còn ghi sâu tội ác dã man của giặc Pháp ngày 16/5/1950, chúng đã bắt giam rồi đem ra bờ sông Cổ Đẳng bắn chết 7 đồng chí du kích. Mấy ngày sau, địch bắt tiếp đồng chí Nguyễn Văn Bảng đem bắn tại kênh cửa đình Đông Tiêm. Chúng ra sức lùng sục, càn quét, bắt bớ và uy hiếp cán bộ, đảng viên, làm cho Nhân dân sống trong cảnh hoang mang, sợ hãi.
Ông Phạm Văn Bắc, năm nay đã 97 tuổi, từng là nhân chứng sống trong thời kỳ kháng chiến gian khổ ở Tân Tiến nhớ lại: Ngày 24/9/1950, hơn 100 tên địch từ 2 bốt Cao Mộc và Bất Nạo đã bất ngờ đánh vào làng kháng chiến Đông Tiêm, Hòe Thị và Quan Đình. Trung đội du kích xã với 3 khẩu súng trường đã kết hợp 2 tiểu đội du kích của xã Đại An và Nghĩa Hưng (Thụy Anh) chiến đấu quyết liệt với đại đội của địch được trang bị vũ khí hiện đại. Với tinh thần quyết tâm đánh giặc, dân quân Đông Tiêm, Hòe Thị và Quan Đình dùng cả thuổng, cuốc, gậy gộc chiến đấu với địch. Hết đạn, ta chiến đấu giáp lá cà, bằng vũ khí thô sơ, tay không. Sau 3 giờ giao chiến, bọn địch bị thương vong quá nhiều buộc phải rút chạy về bốt. Ngày 27/10/1950, bọn địch từ 2 bốt Đông Khê (Đông Quan) và bốt Hệ (Thụy Anh) huy động trên 800 quân do sĩ quan Pháp trực tiếp chỉ huy chia làm 5 mũi kết hợp với bọn địch của 2 bốt Cao Mộc và Bất Nạo tiếp tục tiến đánh khu du kích liên hoàn Đông Tiêm, Hòe Thị, Quan Đình. Địch dùng cối 81, đại liên thi nhau bắn vào làng để uy hiếp tinh thần Nhân dân. Với sự lãnh đạo kiên quyết và sáng suốt của chi bộ Đảng, lòng dũng cảm và tinh thần quyết tâm đánh giặc của quân dân xã Tân Tiến, trung đội du kích xã với 4 khẩu súng trường, giáo mác, gậy gộc đã dựa vào Nhân dân chiến đấu kiên cường, có nhiều phòng tuyến chiến đấu dũng cảm với địch từ 2 giờ sáng đến 12 giờ trưa mà địch không vào được làng. Nhiều tên địch bị chết vì lựu đạn, mìn và du kích bắn tỉa; nhiều tên bị thương.
Với địa bàn chỉ có trên 9km2, dân số gần 3.000 người nhưng thực dân Pháp đã lập 7 bốt với trên 600 quân lính; địch càn đi quét lại hàng trăm lần, vơ vét nhiều của cải của Nhân dân. Trong những năm cầm súng đánh giặc, du kích xã kết hợp với bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, hoặc tác chiến độc lập tới 43 trận lớn nhỏ, tiêu diệt 48 tên địch, trong đó có hai tên Pháp, bắt sống 143 tên, gọi hàng 50 tên, thu gần 200 súng các loại cùng nhiều mìn, lựu đạn, quân trang, quân dụng khác của địch... Từ khi giặc Pháp đặt chân đến xâm lược quê hương, Nhân dân Tân Tiến đều hướng về cách mạng, chấp nhận mọi sự hy sinh, gian khổ, ác liệt đứng lên đánh giặc. Người Tân Tiến vẫn truyền nhau câu ca: “Gái Đông Tiêm cầm liềm phá bốt/ Trai Quan Đình vác cuốc đuổi Tây”, đó là bản anh hùng ca bất diệt về ý chí chiến đấu kiên cường, bất khuất, bám đất, bám làng của quân và dân Tân Tiến, góp phần cùng quân dân cả nước làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.
Phong trào chống giặc Pháp ở xã Tân Tiến không chỉ góp phần vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến mà còn để lại những bài học quý báu cho thế hệ hôm nay. Đó là bài học về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí kiên cường trước mọi khó khăn, thử thách. Ngày nay, trong công cuộc xây dựng và phát triển quê hương, những giá trị ấy vẫn vẹn nguyên ý nghĩa. Đảng bộ và Nhân dân xã Tân Tiến tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, đoàn kết, sáng tạo trong lao động sản xuất, xây dựng nông thôn mới, xây dựng đời sống Nhân dân ngày càng ấm no, hạnh phúc.
