XÃ THẠNH NHỰT KHÁNG CHIẾN CHỐNG CHIẾN LƯỢC CHIẾN TRANH CỤC BỘ (1965-1968)

Kế hoạch bình định trọng điểm của Giôn-xơn -Mac Namara thất bại dẫn đến sự phá sản hoàn toàn của chiến lược chiến tranh đặc biệt. Tuy nhiên, bọn hiếu chiến trong giới cẩm quyền Mỹ không cam tâm chịu thất bại. Chúng âm mưu thúc đấy cuộc chiến tranh xâm lược lên một bước cao hơn nữa: triển khai việc thực hiện chiến lược chiến tranh cục bộ, đổ thêm gấp bội viện trợ Mỹ để vực ngụy quân ngụy quyền dậy, đồng thời đưa quân bộ binh Mỹ vào trực tiếp chiến đấu trên chiến trường miền Nam.

Đầu năm 1965, mở đầu việc thực hiện chiến lược chiến tranh cục bộ ở Gò Công, địch tổ chức lại chiến trường, lập bốn quận, ý đồ chia nhỏ địa bàn, tăng cường lực lượng để đủ sức đối phó với cách mạng. Theo phân chia mới, quận Hoà Đổng diện tích chỉ bằng một nửa so với trước và quận lỵ được dời từ Đồng Sơn về Chợ Giồng, sát nách Thạnh Nhựt. Điều này có nghĩa là ở Chợ Giống, bộ binh và pháo binh càng được tăng cường; sức ép mới của địch sẽ càng đè nặng lên Thạnh Nhựt là địa bàn căn cứ của huyện ủy đồng thời cũng là trục đường vận chuyển chiến lược của cách mạng. Từ khi dời quận lỵ về chợ Giồng, tên quận trường Nguyễn Văn Tiên tích cực áp dụng một thủ đoạn đánh phá mới hết sức nham hiểm là thúc đẩy chương trình sửdụng biệt kích, xem hoạt động biệt kích là thủ đoạn có hiệu quả nhất để đánh phá sâu vào vùng căn cứ giải phóng của ta.

Trước những diễn biến về tình hình địch như vậy, chỉ bộ tổ chức học tập cho cán bộ, đảng viên và triển khai rộng rãi trong nhân dân lời kêu gọi của Bác Hồ: " Đừng trước nguy cơ giặc Mỹ cướp nước, đồng bào miền Bắc và đồng bào miền Nam đoàn kết một lòng, kiên quyết chiến đấu, dù phải chiến đấu 5 năm, 10 năm, 20 năm hoặc lâu hơn nữa, chúng ta kiên quyết chiến đấu đến thắng lợi hoàn toàn" và chủ trương của Bộ Chính trị Trung ương Đảng “tiến tới giành một thắng lợi quyết định ở miền Nam đồng thời tranh thủ thời cơ đánh bại hoàn toàn quân ngụy trước khi quân Mỹ nhảy vào Chi bộ thảo luận để ra nhiều biện pháp thực hiện chủ trương của Huyện ủy chống địch càn quét, bình định, giữ vững vùng căn cứ Thạnh Nhựt. Năm 1965, là năm đặc biệt nhất của Thạnh Nhựt trong cuộc chiến đấu chống bọn xâm lược Mỹ. Công việc chuẩn bị để thực hiện quyết tâm đánh tháng Mỹ, bẻ gây chiến lược chiến tranh cục bộ của chúng được tiến hành hết sức khẩn trương. Chỉ bộ triển khai thực hiện nhiều chủ trương lớn của Đảng cấp trên truyền xuống trong hoàn cảnh địch đã nâng mức đánh phá: bom pháo, càn quét ác liệt làm cho đời sống người dân bị xáo trộn không ít. Chi bộ đã lãnh đạo tổ chức thực hiện nghiêm túc cuộc phát động nông dân căm thù đế quốc, địa chủ, biến thành đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng Trong Đảng và trong quần chúng. Qua cuộc phát ộng, người nông dân được nâng cao ý thức về vai trò lớn lao của mình đối với cách mạng. Người nông dân càng tin tưởng Đảng, gắn bỏ hơn nữa với Đảng, đoàn kết, đẩy mạnh sản xuất trong điều kiện chiến tranh ác liệt, hăng hái đóng góp sức người, sức của nhiều hơn cho cuộc kháng chiến. Công tác phát động đã củng cố Mặt trận dân tộc giải phóng, các đoàn thể, cũng có lực lượng ba mũi giáp công vũ trang, chính trị, bình vận, cũng có an ninh chính trị, sạch làng, tốt xóm. Đợt phát động đã đạt được thành quả cao: nhân dân tự nguyện đóng góp đảm phụ giải phóng hơn 1.000.000 đồng (trong thời điểm giá lúa quăng 50-60 đồng một giạ), hơn 80 thanh niên Thạnh Nhựt gia nhập du kích, bộ đội, công việc củng cố xây dựng xã ấp chiến đấu, các ổ chiến đấu diễn ra sôi nói, nhân dân sửa chữa làm mới hàng nghìn hẩm hố chông, lựu đạn gài, bảng từ địa chống địch biệt kích cần quét, giữ làng.

Nhờ xây dựng được thế trận chiến tranh nhân dân, nhuần nhuyễn phương thức chiến đấu theo phương châm hai chân ba mũi, quân dân Thạnh Nhựt đã phối hợp chặt chẽ với bộ đội địa phương huyện, bộ đội tỉnh, khu bẻ gây nhiều cuộc càn quét lớn của địch gồm bảo an, dân vệ, có cả các tiểu đoàn bộ bình chủ lực của sư đoàn 7 tham gia; tiêu diệt, tiêu hao nhiều tên địch. Bọn dân vệ cố thủ trong các đồn bị du kích bao vây áp sát bắn tỉa sát thương cả ban ngày. Du kích Thạnh Nhựt còn được huyện điều động đi chỉ viện chiến đấu cho các xã bạn. Tháng 4-1965, du kích Thạnh Nhựt phối hợp bộ đội địa phương huyện đánh đại đội bảo an quận Hòa Đồng tại mả ông Phủ (xã Vĩnh Viễn), diệt và làm bị thương hơn 10 tên địch. Ngày 4-10-1965, du kích Thạnh Nhựt tham gia trận đánh phòng ngự của Tiểu đoàn 514 tại khu vực liên ranh ba xã An Thạnh Thủy Bình Ninh-Thạnh Nhựt.

Trận này, địch huy động một lực lượng lớn của sư đoàn 7 bộ binh, các đại đội bảo an Hòa Đồng, Chợ Gạo, hơn chục khẩu pháo lớn của sự đoàn 7 bộ binh và các cụm pháo Chợ Gạo, Hòa Đồng, nhiều xe M.113, có cả máy bay yểm trợ. Mũi địch đi theo lộ Cầu Ngang (Thạnh Nhựt) tấn công lên An Thạnh Thủy gồm trung đoàn bộ binh 10 và một chi đoàn xe M. 113. Dọc đường tiến quân, chúng bị vướng chông, mìn liên tục và bị du kích bắn tỉa nên di chuyển rất khó khăn, chậm chạp. Đây là trận đánh nổi tiếng của Tiểu đoàn 514, đánh tháng địch trong phòng ngự sau trận Ấp Bắc. Trận này địch chết, bị thương gần 300 tên, bị bắn cháy và hư hai xe bọc thép, trong đó có sự góp phần tích cực của quân dân Thạnh Nhựt Trong hai năm 1966-1967 tiếp theo, cục diện cuộc chiến đấu ở Thạnh Nhựt diễn ra trong thế giằng co quyết liệt. Chi bộ theo dõi, nhận định tình hình, lãnh đạo sát sao tư tưởng cán bộ chiến sĩ, phong trào quần chúng và từng mũi của cuộc chiến đấu. Ta vẫn đi lại được trên các lộ Cầu Ngang và lộ Chợ Giồng, vẫn bám được ở Tân Thới Nội và xóm Dính (Tân Bình Đông). Đặc biệt vị trí Tân Thới Nội là nút liên lạc giữa bắc và nam lộ 24 để các đơn vị bộ đội khu, tỉnh, huyện chiến đấu trên khu vực bắc lộ 24 của hai huyện Chợ Gạo và tây Gò Công, chuyển vũ khí, thương binh đi, về căn cứ hậu cần, quân y ở Cầu Tréo An Thạnh Thủy và Bình Ninh. Ở đây, mặc dù địch sử dụng bom pháo tối đa, dồn dân ra khỏi địa hình nhưng từng lúc bộ đội vẫn có thể đóng quân, là nơi trụ bám của cán bộ huyện, tỉnh như các đồng chí Ba Gạo, Ba Nghĩa, Hai Trừ, Tám Niên và du kích. Cũng chính nơi đây, trước kia, trong cuối cuộc chiến tranh chống Pháp, nhân dân và du kích Thạnh Nhựt kết hợp với Tiểu đoàn 309 đã đánh trận Đìa Dứa nổi tiếng, diệt đoàn xe của tên tỉnh trưởng Gò Công đi cứu viện cho địch ở chợ Cầu Ngang. Tuy nhiên, cân cứ chính của xã và của huyện Hòa Đồng vẫn là khu vực phía nam lộ Chợ Giống thuộc các ấp Bình Hội Đông, Bình Hội Trung, Bình Hội Tây, Tân Thạnh Đông, Tân Thạnh Thị, Bình Hiệp Nam. Hoạt động của địch trong lúc này, ngoài sử dụng bom pháo đánh ác liệt vào địa hình, chúng tăng cường hoạt động tình báo, gián điệp, biệt kích, bímật bất ngờ đánh điểm sâu vào trong vùng ta, tạo nên tình hình căng thẳng, gây xáo trộn sinh hoạt, hoạt động của nhân dân, cán bộ, chiến sĩ.

Dưới sự thúc đẩy của tên quận Tiên, số đơn vị dân vệ biệt kích đã tăng lên. Bọn này bám thường trực ở các đồn bót tiếp giáp vùng giải phóng như các bót số 6, Cầu Ngang, sẵn sàng luồn sâu, hành động chớp nhoáng khi được tin mật báo. Tại quận lỵ, địch còn tổ chức trung đội biệt kích Mỹ, thành phần tuyển lựa chặt chẽ, trang bị hỏa lực mạnh hơn để dành cho những cú đánh quyết định. Tất cả bọn biệt kích này đều rất tàn bạo và chúng đã gây thiệt hại không ít cho cách mạng. Hầu như không có ngày nào, địch không bắn chết cán bộ, chiến sĩ và người dân vô tội ở các xã quanh chợ Giồng, buộc dây vào xác kéo về bêu trước cửa nhà việc Vĩnh Bình và đưa đi dập xác ở Lò Vôi (ven chợ Giồng). Hầu hết cán bộ, chiến sĩ Thạnh Nhựt hy sinh trong thời kỳ này là vì biệt kích nếu không thì cũng vì lựu đạn gài chống biệt kích. Hoạt động biệt kích của tên quận Tiên ở Hoà Đồng đã biến nơi đây thành cứ điểm khắc tiếng của bọn biệt kích. Tên ác ôn nhất trong số các tên chỉ huy biệt kích của Hoà Đồng là Chín Bông, tên này là tay chân thân tín của quận Tiên. Đơn vị biệt kích của hắn phục đánh đoàn cán bộ xuống công tác ở ấp An Hòa Long xã Bình Phục Nhì. Đồng chí Mãnh trưởng ban tài chính xã bị thương nặng. Hắn xông tới định bắt sống, bị đồng chỉ Mãnh chia trái lựu đạn, hắn chết tại chỗ. Tin hán chết làm quận Tiên bàng hoàng, tuyên bố hãn bị gãy cánh tay phải. Một tên khác là Hai Quý chỉ huy trung đội biệt kích đã gây hơn 50 nợ máu với cán bộ, chiến sĩ và nhân dân.

Tháng 1-1966, ở Bình Hội Trung, bọn biệt kích phục kích phía đầu trong của lộ Đường Trâu để đón lỏng đội du kích Thạnh Nhựt. Tám giờ sáng, du kích từ Cầu Khỉ (Tân Thạnh Đông) tiến ra. Đồng chí Mèo đi trước dò đường vừa ra đến mé đồng thì địch phát hiện nổ súng. Đồng chí hy sinh. Nghe tiếng súng, đội du kích cảnh giác dừng lại. Trong lúc này, trung đội tải tiến ra. Địch để cho ta qua kênh ra đến khoảng trống thì cắt đuôi, khép đội hình lại và nổ súng. Bị tấn công bất ngờ, mười bảy chiến sĩ của trung đội tải đã hy sinh, chỉ còn có một đồng chí chạy thoát, gây thiệt hại lớn cho ta.

Sau trận địch đánh ta bị thiệt hại nặng ở Bình Hội Tây, chi bộ lãnh đạo tổ chức kiểm điểm rút kinh nghiệm sâu sắc trong nội bộ, ổn định lại tình thần cán bộ chiến sĩ đang hoang mang do thiệt hại địch gây ra cho ta quá lớn. Trong điều kiện kẻ địch sử dụng phương thức đánh phá đặc biệt thì ta không thể thiếu thận trọng, mất cảnh giác được. Đồng thời, phải tăng cường hơn nữa việc thực hiện chủ trương sạch làng, tốt xóm, cắt bỏ triệt để tại mất của địch, đi đôi chủ động tìm địch mà đánh khiến chúng phải chùn lại, phải chủ động thọc sâu ra phía sau lưng dịch mà đánh. Tháng 10-1966, đội du kích Thạnh Nhựt kết hợp bộ đội địa phương huyện phục kích đón lòng ba trung đội biệt kích thọc sâu vào các ấp Bình Hội Trung, Bình Hội Tây, Bình Hội Đông. Địch bị chặn đánh bất ngờ, bị diệt một số, bị đuổi chạy ra đến sát chợ Giống. Sau trận này, bọn biệt kích phải ngừng hoạt động khá lâu để củng cố. Trong hai năm 1966-1967, ta liên tục tổ chức phá hoại lộ 24 theo kế hoạch chỉ đạo của trên. Ta không chỉ dùng cuốc xẻng đào phá như những năm trước mà còn sử dụng cả mìn. Mìn nổ phá lộ, mìn bẩy bọn đi giải tỏa, sửa lộ. Kết hợp phá lộ, ta bố trílực lượng sẵn chờ địch. Địch đối phó bằng bom 96 pháo chứ không dám mò ra. Hai đoạn lộ 24 bị ta phá đi phá lại nhiều nhất là ở chỗ gần đầu lộ Đường Trâu và đoạn trên cua quẹo đến dưới Giáp Hạt. Quy mô phá hoại rất lớn với hàng trăm người phá cùng một lúc. Không chỉ phá lộ 24, còn phá rào ấp chiến lược Thới Thuận Đông. Đến cuối năm 1967, đội du kích xã Thạnh Nhựt kết hợp bộ đội địa phương huyện hỗ trợ nhân dân tại chỗ nổi dậy phá thế kểm kẹp vùng ven lộ 24. Ta làm chủ ban đêm dọc tuyến lộ, sinh hoạt nhân dân, tổ chức đoàn thể, cơ sở bình địch vận, thu dâm phụ giải phóng. Kết hợp với hoạt động quân sự, hàng ngàn lượt quần chúng, có gia đình binh sĩ tham gia kéo ra chợ Giống đấu tranh với quận trường Hòa Đồng chống bắt lính, chống bắn pháo bừa bãi, đòi bồi thường thiệt hại nhân mạng, hoa màu, nhà cửa do địch gây ra. Đấu tranh chính trị được duy trì thường xuyên, liên tục hai ba cuộc trong một tháng khiến tên quận Tiên phải bị động đối phó.

Đồng chí Trần Văn Tây đi công tác hy sinh. Thay nhiệm vụ bí thư chi bộ là đồng chí Đỗ Vân Quới (Sáu Quới), xã đội trưởng lúc này là đồng chíLê Văn Đáng.

Cuối tháng 1-1968, Huyện ủy Hòa Đồng triển khai Nghị quyết về Tổng công kích Tổng khôi nghĩa của Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng đến các chi bộ. Tình thần Nghị quyết là trong thời gian ngắn phải xây dựng phát triển lực lượng vượt bậc và tập trung lực lượng cùng với bộ đội tỉnh, huyện đánh chiếm tỉnh lỵ, quận lỵ, cử điểm lớn của địch, tạo thế cho từng địa phương nổi dậy tự giải phóng. Lực lượng địch ở Hòa Đồng và ở Thạnh Nhựt trong lúc này đang rất mạnh. Tuy nhiên, khi được chỉ bộ phổ biến nhiệm vụ, đảng viên, cán bộ chiến sĩ chẳng những không nao núng mà còn có khí thế sôi nổi. Sự có mặt của đại đội 2 thuộc Tiểu đoàn 514B ở Bình Hiệp Nam càng làm cho không khí chuẩn bị thêm sôi động. Quần chúng nhân dân được tổ chức kết hợp chiến đấu ba mũi vũ trang, chính trị, bình vận, đều trong tư thế sẵn sàng đem hết sức mình chớp lấy thời cơ tấn công mãnh liệt vào kẻ thù. Chỉ tiêu số thanh niên Thạnh Nhựt tòng quân là 70 được đáp ứng nhanh chóng, chưa tính số bổ sung cho đội du kích xã nâng lên thành hai trung đội và củng cố dân quân tự vệ ấp, số sung vào hai đại đội dân công hỏa tuyến phục vụ bộ đội tỉnh, huyện đánh vào quận lỵ Hoà Đồng và tỉnh lỵ Gò Công.

Địch ở Hòa Đồng được tin ta đang tập trung lực lượng. Chúng cho bọn biệt kích thọc vào Bình Hiệp Nam đánh thăm dò. Đội du kích Thạnh Nhựt rất mạnh đã đánh diệt hàng chục tên biệt kích, đuối địch ra khỏi căn cứ. Đêm 6-2-1968 (mồng 7 Tết âm lịch), ta nổ súng tiến công vào tỉnh lỵ Gò Công và quận lỵ Hòa Đồng. Hưởng ứng đợt tấn công này, đội du kích Thạnh Nhựt chiến đấu trên hai mặt trận: Ở mặt trận thứ nhất, kết hợp với dân quân tự vệ ấp và đội ngũ quản chúng tấn công chính trị, binh vận bao vây đánh đồn Cầu Ngang. Đốn này rất kiên cố và do trung đội dân vệ rất ác ôn giữ đồn. Chúng không nghe lời kêu gọi của thân nhân vào đồn gọi hàng, chống cự quyết liệt, dùng súng cối và đại liên trên nóc đồn bắn xả vào đội hình ta. Ở mặt trận thứ hai, du kích cùng dân công phá và cất lộ 24.

Đợt tiến công chấm dứt. Ta vừa rút ra thì địch theo chân vào đến Bình Hiệp Nam của Thạnh Nhựt. Lúc này, nơi đây đang tập trung hầu hết các cơ quan, đơn vị của huyện Hòa Đồng và phân ban Tỉnh ủy Gò Công. Nửa đêm, bọn chỉ điểm dẫn một tiểu đội biệt kích Mỹ có trực thăng yểm trợ đánh trúng trạm quân y huyện. Bị đánh bất ngờ, nhiều nhân viên và chiến sĩ hy sinh. Các chiến sĩ quân y chống trả bắn chết một tên biệt kích, tên chỉ điểm bị thương nặng. Địch lôi xác đồng bọn cất đường đi sát văn phòng huyện đội nên bị trung đội biệt động thị trấn Hòa Đồng bám theo nổ súng, chúng hấp tấp lên trực thăng rút lui, bỏ lại vũ khí, vật liệu chúng lấy được ở trạm quân y và cả vũ khí của chúng. Ta thu một súng ngắn ru lô và lấy lại khẩu bá đỏ... Tháng 5-1968, vào đợt 2 cuộc tiến công, ta pháo kích vào thị xã Gò Công và thị trấn Hòa Đồng, không có tiến công bộ binh. Địch ở chỉ khu Hòa Đồng tập trung lực lượng phản kích, tổ chức đánh nống ra Thạnh Nhựt. Cuối tháng 5-1968, hai tiểu đoàn bảo an địch, có phí pháo, tàu chiến yếm hộ càn quét vào Bình Hiệp Nam. Du kích Thạnh Nhựt, Tiểu đoàn 514B, bộ đội địa phương huyện đánh càn. Địch chết và bị thương gắn một đại đội, ta thu một đại liên. Tháng 8-1968, tỉnh Gò Công được tái lập. Huyện Hòa Đồng đổi lại thành huyện Tây. Cuộc chiến đấu vẫn tiếp diễn mặc dù ta có bị tiêu hao nhiều trong cuộc Tổng tiến công và địch lợi dụng ta suy yếu xua quân thực hiện ráo riết chương trình bình định. Trong các ngày từ ngày 10 đến ngày 25-12-1968, đội du kích Thạnh Nhựt kết hợp 100 với bộ đội địa phương huyện đánh đoàn bình định địch ở Thạnh Lạc Đông, ta bắn chết tên trưởng đoàn, làm bị thương nhiều tên khác.

Kết thúc năm 1968, cũng là kết thúc thời kỳ địch áp dụng chiến lược chiến tranh cục bộ, tăng cường lực lượng tối đa đối phó với sự phát triển của phong trào cách mạng miền Nam. Cuộc chiến đấu trở nên ác liệt đã gây cho ta nhiều thiệt hại hơn so với thời gian trước. Trong bốn năm từ năm 1965 đến năm 1968, ở Thạnh Nhựt, đã có 45 cán bộ chiến sĩ hy sinh (trong đó có 16 đảng viên). Số thiệt hại của nhân dân về nhân mạng, thương tật, tài sản do cường độ chiến tranh tăng cao là rất lớn. Tuy nhiên, dù có gây cho ta muôn vàn khó khăn nhưng địch vẫn không ngăn chận được bước tiến của cách mạng. Dưới sự lãnh đạo kiên cường của chỉ bộ Đảng, người dân dù phải bỏ nhà cửa, vườn tược do bị địch đốt phá, bị lùa đi vẫn tìm mọi cách trở về bám đồng ruộng sản xuất làm chỗ dựa cho cách mạng. Thế và lực của cách mạng đã không suy giảm mà còn phát triển tăng vọt, đặc biệt trong đợt chuẩn bị cho cuộc tấn công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968. Địch không hình thành được một ấp chiến lược, một khu tập trung dân nào trên địa bàn xã Thạnh Nhựt. Trong cuộc tiến công vào quận lỵ Hòa Đồng, Thạnh Nhựt là nơi tập trung của cơ quan lãnh đạo, chỉ huy của tỉnh, huyện và là kho tàng hậu cần, hậu cứ của lực lượng cách mạng. Sau cuộc tấn công, cho đến những ngày cuối năm 1968, trừ một số ít đồn bót địch đã đóng từ trước hoạt động trong một phạm vi hạn hẹp, còn phần lớn địa bàn trong xã vẫn do cách mạng làm chủ, dù địch đã cố gắng hết sức tìm mọi cách đánh phá. Và điểu quan trọng nhất, cơ bản nhất mà địch đặt ra thành mục tiêu có tính chất quyết định là xóa bỏ cho được tổ chức Đảng, trái tim của cuộc chiến đấu nhưng chi bộ Đảng Thạnh Nhựt vẫn tồn tại, phát triển và tiếp tục nắm vững vai trò lãnh đạo cùng với quân, dân Thạnh Nhựt đã vô hiệu hóa chiến lược chiến tranh cục bộ của Mỹ ngụy trên địa phương mình.