Xây dựng Hội Cứu quốc và hệ thống tổ chức Việt Minh tại Cao Bằng

Sau Hội nghị Trung ương tháng 5/1941 tại Pác Bó, đường lối cách mạng mới được xác định rõ ràng: đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu và tiến tới khởi nghĩa vũ trang. Một trong những nội dung cốt lõi của chuẩn bị Tổng khởi nghĩa là xây dựng lực lượng chính trị rộng khắp, thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương.

Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, việc xây dựng lực lượng chính trị quần chúng thông qua Mặt trận Việt Minh được xác định là nhiệm vụ trung tâm, có ý nghĩa quyết định đối với thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám. Người nhấn mạnh yêu cầu cấp bách phải giác ngộ, tổ chức và tập hợp quần chúng rộng rãi vào Mặt trận Việt Minh, thông qua hệ thống các đoàn thể cứu quốc. Cao Bằng được lựa chọn làm địa bàn thí điểm cho cuộc vận động xây dựng các Hội Cứu quốc, phù hợp với điều kiện thực tiễn và truyền thống cách mạng của địa phương.

Đến năm 1942, hầu hết các châu trong tỉnh Cao Bằng đều có tổ chức cứu quốc, trong đó Hòa An, Hà Quảng và Nguyên Bình trở thành ba châu “hoàn toàn Việt Minh”, tạo nên thế và lực chính trị vững chắc ở vùng căn cứ. Trên cơ sở đó, Ủy ban Việt Minh tỉnh Cao Bằng và Ủy ban Việt Minh lâm thời Liên tỉnh Cao – Bắc – Lạng được thành lập, từng bước hình thành hệ thống lãnh đạo thống nhất của Mặt trận ở Việt Bắc.

Hoạt động của Hội Cứu quốc không chỉ là biểu hiện chính trị, mà còn là không gian tổ chức quần chúng đông đảo tham gia Việt Minh. Các tổ chức này chủ trương tuyên truyền, vận động người dân đoàn kết, giác ngộ chính trị, đấu tranh chống áp bức và chuẩn bị cơ sở chính trị để cùng với lực lượng vũ trang thực hiện khởi nghĩa.

Phong trào Hội Cứu quốc và tổ chức Việt Minh ở Cao Bằng còn có tác dụng lan tỏa ra các tỉnh Việt Bắc khác. Với một mạng lưới chính trị vững chắc, Cao Bằng trở thành “thí điểm” để thực hiện những bước chuẩn bị quan trọng cho những kế hoạch lớn hơn của Trung ương, góp phần tạo nên thế trận chính trị rộng khắp cho Tổng khởi nghĩa sau này.S