XE TĂNG 363 TIẾN VÀO LỊCH SỬ

Trong lịch sử chiến tranh, có những vũ khí trở thành biểu tượng không phải vì sức mạnh vượt trội của thép và đạn, mà vì dấu ấn con người đã thổi hồn vào chúng. Với Nguyễn Xuân Liêm, chiếc xe tăng mang số hiệu 363 không chỉ là phương tiện tác chiến, mà là một phần của cuộc đời binh nghiệp, là nhân chứng sống cho khoảnh khắc lịch sử tại thị xã Phước Long đầu năm 1975.

Khi nhắc đến xe tăng 363, Nguyễn Xuân Liêm không nói bằng giọng tự hào phô trương. Ông kể bằng sự trầm lắng của người đã đi qua sinh tử. Ông nhớ rõ từng chi tiết nhỏ: từ tiếng động cơ quen thuộc, mùi dầu máy ám trong khoang xe, đến cảm giác bàn tay đặt lên thành thép lạnh trong những giây phút căng thẳng nhất.

Sáng ngày 2 tháng 1 năm 1975, trong khi hai xe tăng khác không thể tiếp tục chiến đấu, xe tăng 363 trở thành chiếc xe duy nhất còn lại trên hướng chủ công tiến vào trung tâm thị xã Phước Long. Trong hoàn cảnh ấy, không ai nghĩ đến chuyện chiếc xe sẽ “đi vào lịch sử”. Điều duy nhất tồn tại trong suy nghĩ của kíp xe là làm sao hoàn thành nhiệm vụ, giữ vững mũi tiến công.

Chiếc xe tăng 363 lăn bánh giữa làn đạn dày đặc. Mỗi cú va chạm của mảnh đạn vào thân xe đều để lại những vết xước, những dấu tích mà sau này nhìn lại, Nguyễn Xuân Liêm vẫn còn nhớ rất rõ. Đó không chỉ là dấu vết của kim loại bị tổn thương, mà là chứng tích của một cuộc đối đầu không cân sức.

Trong khoang xe chật hẹp, kíp xe hoạt động như một cơ thể thống nhất. Mọi mệnh lệnh của Nguyễn Xuân Liêm đều được thực hiện nhanh chóng, chính xác. Người lái xe khéo léo điều khiển chiếc xe nặng hàng chục tấn luồn lách qua những con đường hẹp, tránh các ổ đề kháng nguy hiểm. Pháo thủ lựa chọn mục tiêu cẩn trọng, từng viên đạn bắn ra đều mang theo ý thức tiết kiệm và quyết đoán.

Có lúc, xe tăng 363 phải dừng lại trong tích tắc để xử lý tình huống. Trong khoảng lặng ngắn ngủi ấy, Nguyễn Xuân Liêm nghe rõ tiếng súng bắn xung quanh, tiếng đạn va vào thân xe chan chát. Ông hiểu rằng, chỉ cần chậm thêm vài giây, chiếc xe có thể trở thành mục tiêu bị bao vây hoàn toàn.

Nhưng xe tăng 363 không dừng lại. Nó tiếp tục tiến lên, mang theo niềm tin của bộ binh phía sau. Khi bộ binh nhìn thấy chiếc xe tăng vẫn hiên ngang giữa trung tâm hỏa lực, tinh thần của họ được tiếp thêm sức mạnh. Sự hiện diện của xe tăng 363 không chỉ mang ý nghĩa quân sự, mà còn là điểm tựa tinh thần cho toàn mũi tiến công.

Đối phương không ngờ rằng quân ta vẫn giữ thế tiến công mạnh mẽ trong tình thế bất lợi như vậy. Hỏa lực của địch bị phân tán, đội hình phòng ngự rơi vào trạng thái bị động. Chính trong sự rối loạn ấy, quân ta từng bước mở rộng bàn đạp, tiến tới làm chủ các mục tiêu then chốt.

Khi lực lượng tăng cường của ta kịp thời vào trận, thế trận được củng cố. Nhưng Nguyễn Xuân Liêm hiểu rằng, nếu không có những phút giây xe tăng 363 trụ vững trên hướng chủ công, mọi diễn biến sau đó có thể đã khác. Chiếc xe tăng ấy đã “giữ nhịp” cho toàn bộ mũi tiến công, tạo điều kiện để chiến thắng được định hình.

Sau trận đánh, khi thị xã Phước Long hoàn toàn giải phóng, Nguyễn Xuân Liêm mới có thời gian nhìn lại chiếc xe tăng của mình. Những vết xước, những mảng sơn bong tróc trên thân xe khiến ông lặng người. Ông đặt tay lên thành thép, cảm nhận rõ sự thô ráp, lạnh lẽo, nhưng trong lòng lại dâng lên một cảm giác ấm áp khó tả. Chiếc xe ấy đã cùng ông và đồng đội vượt qua ranh giới sinh tử.

Nhiều năm sau, khi xe tăng 363 được nhắc đến như một biểu tượng của trận Phước Long, Nguyễn Xuân Liêm luôn nhấn mạnh rằng, lịch sử không chỉ ghi tên một chiếc xe hay một con số. Lịch sử ghi nhận con người đã đứng sau tay lái, phía sau nòng pháo, những người đã đặt sinh mạng của mình vào từng quyết định.

Ông nói rằng, nếu không có sự tin tưởng tuyệt đối giữa các thành viên kíp xe, nếu không có tinh thần sẵn sàng hy sinh của bộ binh phía sau, thì xe tăng 363 cũng chỉ là một khối thép vô tri. Chính con người đã làm cho chiếc xe ấy trở nên có linh hồn, trở thành biểu tượng.

Khi trở về cuộc sống đời thường, mỗi lần nhắc đến xe tăng 363, Nguyễn Xuân Liêm không xem đó là chiến công cá nhân. Ông coi đó là kỷ niệm chung của một tập thể, của một thế hệ người lính đã sống và chiến đấu trọn vẹn cho hai chữ “Tổ quốc”.

Xe tăng 363 tiến vào lịch sử không phải bằng sự phô trương, mà bằng sự lặng lẽ kiên cường. Nó là minh chứng cho chân lý giản dị nhưng sâu sắc: trong những thời khắc quyết định của dân tộc, con người và ý chí của họ mới là yếu tố làm nên lịch sử.

Và với Nguyễn Xuân Liêm, chiếc xe tăng ấy mãi mãi là một phần không thể tách rời của ký ức chiến tranh – ký ức của một thời hoa lửa, nơi thép và người đã hòa làm một để mở đường cho mùa Xuân đại thắng.