Xe Xích Lô Buổi Sớm

Những năm đầu thập niên 1970, Sài Gòn thức dậy rất sớm. Khi trời còn mờ sáng, tiếng chổi quét đường đã vang lên, rồi tiếng xe cộ, tiếng hàng rong nối nhau khắp phố. Ông Trần Văn Bửu sống bằng nghề đạp xích lô. Mỗi ngày từ tinh mơ, ông lau yên xe, bơm bánh rồi bắt đầu chở khách từ chợ, bến xe đến các con đường lớn nhỏ. Ai nhìn vào cũng chỉ thấy một người lao động lam lũ, áo sơ mi bạc màu, chân đạp xe chai sần vì mưu sinh. Nhưng nhờ chiếc xích lô len lỏi khắp nơi, ông nhiều lần nhận giúp đưa người cần đi gấp qua những đoạn đường nguy hiểm. Ông nghĩ ra cách rất đơn giản: nếu khách đội nón kéo thấp và ngồi im lặng, ông sẽ chọn đường vòng ít kiểm tra. Nếu khách cầm tờ báo mở ngược, đó là dấu hiệu cần đến nơi hẹn ngay. Một sáng sớm, có thanh niên bước lên xe, tay cầm tờ báo gấp đôi. Ông chỉ gật đầu rồi đạp xe đi. Đến ngã tư phía trước, thấy có chốt kiểm tra, ông lập tức rẽ vào khu chợ đông người, len qua hàng rau, hàng cá rồi ra con hẻm nhỏ phía sau. Người khách lo lắng hỏi nhỏ: “Bác có sợ không?” Ông vừa đạp vừa đáp: “Sợ chớ, nhưng đường nào cũng phải có người đi.” Có lần khác, ông chở một người bị thương nhẹ. Thấy áo khách thấm máu nơi vai, ông liền cởi khăn rằn quấn lại rồi nói: “Ngồi sát vô, coi như người nhà.” Khi qua trạm hỏi xét, ông cười nói tự nhiên: “Chở em tui đi bác sĩ, nó say nắng.” Nhờ sự bình tĩnh ấy, cả hai qua an toàn. Nhiều năm trôi qua, chiếc xích lô cũ mòn bánh nhưng vẫn bền bỉ lăn trên đường phố, mang theo biết bao câu chuyện không ai biết. Ngày đất nước hòa bình, có người tìm lại ông Bửu, mang quà đến cảm ơn. Ông chỉ xua tay: “Tui chỉ đạp xe thôi mà.” Nay chiếc xích lô đã nằm yên trong góc sân, nhưng ông vẫn giữ nó cẩn thận. Xe xích lô buổi sớm năm ấy là biểu tượng của sự âm thầm, gan dạ và nghĩa tình của người dân miền Nam nơi đô thị trong những năm tháng thời hoa lửa.