Xứng danh quê hương anh hùng
Ông Sa Văn Phát ở thôn Ba Khe, xã Cát Thịnh, tỉnh Lào Cai - một trong những nhân chứng lịch sử của những ngày Cát Thịnh đánh Pháp, giữ làng.
Ông kể, từ năm 1948, khi còn thiếu niên, ông tham gia Đội thiếu niên Trung Kiên, làm nhiệm vụ liên lạc, báo tin cho cán bộ huyện, cán bộ Việt Minh, thường xuyên thông báo cho Đội du kích Đá Xô khi có lính Pháp đi qua. Tháng 10/1951, du kích Đá Xô phối hợp với Đội 86 và du kích xã Thượng Bằng La đánh đoàn lính Pháp từ đồn Nghĩa Lộ ra tiếp tế cho Đồn Bữu, tại ngòi Lao. Trận này, ta diệt tên quan chỉ huy Pháp cùng nhiều lính địch...
Không chỉ anh dũng chiến đấu chống thực dân Pháp, Cát Thịnh còn là xã kiên cường trong kháng chiến chống Mỹ. Ngày 15/6/1965, không quân Mỹ bắt đầu đánh phá thị xã Nghĩa Lộ, khu vực dọc quốc lộ 32 đến Nghĩa Lộ. Chỉ trong 2 giờ liên tục, đế quốc Mỹ điên cuồng trút bom đạn xuống trung tâm thị xã, các trường học, cầu đường, trong đó, có khu vực thôn Ba Khe gây nhiều thiệt hại về người và tài sản.
Là một trong năm chiến sỹ DQTV bắn rơi máy bay Mỹ năm 1966, ông Sa Văn Phát bồi hồi nhớ lại: “Chiều ngày 31/5/1966, chúng tôi đang họp kiểm kê tài sản tại nhà ông Trần Văn Lực. Nghe tiếng máy bay địch đến đánh phá, tổ chúng tôi gồm 5 người là Sa Văn Trường, Hoàng Hữu Nhu, Sa Văn Chấn, Hữu Ngọc Truyền và tôi lấy súng, triển khai phương án tác chiến. Chúng tôi đã lợi dụng địa hình những dãy núi cao ở phía Tây để chiến đấu. Máy bay địch chia thành nhiều tốp, bay từ hướng Mường Cơi, tỉnh Sơn La đến không phận thôn Ba Khe, hạ thấp độ cao, bổ nhào bắn phá. Với sự phán đoán và chọn đúng thời cơ, các tay súng DQTV thôn Ba Khe đồng loạt nổ súng, cả khu vực thung lũng Ba Khe chìm ngập tiếng bom và tiếng nổ của đạn phòng không của ta. Tại trận địa, sau một loạt đạn chính xác, chiếc máy bay F105 đi đầu trong đội hình của địch trúng đạn, bốc cháy. Tên phi công hoảng loạn, nhảy dù xuống thung lũng Suối Bu. Máy bay rơi xuống khu vực xã Thạch Lương”.
Năm tháng qua đi, những thành tích vẻ vang của quê hương Cát Thịnh vẫn còn đọng lại. Đảng bộ, nhân dân xã sẽ tiếp tục phấn đấu xây dựng quê hương ngày càng đổi mới, phát triển, giàu đẹp, xứng danh xã anh hùng.
